حجتالاسلام شيخ قيس بهجت العطار در گفت و گو با خبرگزاری بين المللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، با بيان اينكه در موضوع عيد قربان دو مسئله عيد و قربان مطرح است، اظهار كرد: واژه عيد در زبان عربی از ريشه«عاد، يعود،عيد و يعيد» گرفته شده است كه اين معنی به تنهايی برای فرهنگی اسلامی و شيعی كافی نبوده، زيرا پيامبر اكرم(ص) فرمودهاند:«هر روز كه در آن گناهی انجام نشود، عيد است»، لذا اين سخن پيامبر(ص) نياز به معنی معنوی دارد كه عيد در كشور های غير اسلامی برای برپايی جشن و شادی برگزار می شود، در حالی كه هدف از برگزاری عيد در دين اسلام، شادی كردن مفرط نيست.
وی با اشاره به اينكه اعياد شاخص دين اسلام، عيد قربان، غدير و فطر است، تصريح كرد: برگزاری عيد بدون مناسبت معنی ندارد، به همين منظور مردم به تبعيت از حضرت ابراهيم(ع) در مكه مكرمه پس از عبادت و خستگی راه، برای برپايی عيد قربان تلاش می كنند، كه در اين قربانی كردن معانی زيادی نهفته است.
اين عالم دينی مهمترين دليل قربانی كردن را كشتن هوای نفس دانست و افزود: امام خمينی(ره) فرموده اند:«حج بايد با براعت از مشركان همراه باشد»، لذا حجی كه مورد تأكيد قرآن است، حج براعت از مشركان و حج ابراهيمی است، از همين رو قربانی كردن برای نزديكی به خدا، كشتن هوای نفس و بالا بردن سطح اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و... انجام می شود.
قيس العطار با اشاره به جنبه عبادی حج، ابراز كرد: حج تنها جنبه عبادی و دوری از مشغله های دنيايی نبوده، بلكه جنبه های اقتصادی، سياسی، جامعه شناسی و جنبه های زيادی دارد كه بايد به آنها پرداخته شود.
وی يكی ديگر از جنبه های اعياد اسلامی را تولد دوباره برشمرد و خاطرنشان كرد: انسان مرتكب گناه می شود و توبه بهترين راه زدودن گناهان است، بر اين اساس خداوند در قرآن می فرمايد:« وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُواْ هَذِهِ الْقَرْیَةَ فَكُلُواْ مِنْهَا حَیْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَادْخُلُواْ الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُواْ حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطَایَاكُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ، و [نيز به يادآريد] هنگامى را كه گفتيم بدين شهر درآييد و از [نعمتهاى] آن هر گونه خواستيد فراوان بخوريد و سجدهكنان از در [بزرگ] درآييد و بگوييد [خداوندا] گناهان ما را بريز تا خطاهاى شما را ببخشاييم و [پاداش] نيكوكاران را خواهيم افزود »؛ كه اين مسئله به قوم بنی اسرائيل نسبت داده شده، زيرا پيغمبران(ص) را تكذيب كرده و توبه نكردند.
اين عالم دينی با تأكيد بر اينكه خداوند به بركت پيامبر اكرم(ص) بر انسان عذاب نازل نمی كند، عنوان كرد: خداوند راه كار های زيادی برای پاك كردن گناهان انسان قرار داده است، به همين منظور سفر حج برای مسلمانان فرصت خوبی است تا گناهان خود را پاك كنند و مانند فردی شوند كه تازه متولد شده است.
قيس العطار رسيدن به آرامش درونی در انسان را از آثار حج دانست و ادامه داد: همانگونه كه مشاده می شود، آمار خودكشی در كشورهای غير اسلامی بالا رفته و اين مسئله نه به خاطر گرسنگی، فقر و مسائل اقتصادی است، بلكه نداشتن آرامش درونی و رسيدن به پوچی موجب خودكشی فرد می شود، بر اين اساس اگر همه رفتار های انسان برای رضای خدا و رسيدن به كمال باشد، هيچ گاه به اين پوچی نخواهد رسيد.
وی بيان كرد: قبل از پيروزی انقلاب اسلامی ايران سن حج و زيارت بالای 50 سال بود و اين مسئله برای مردم نهادينه شده بود كه در زمان جوانی بايد به مسائل دنيايی پرداخته و هنگام پيری به عبادت بپردازند كه به لطف پروردگار بعد از پيروزی انقلاب اسلامی با اين مسئله مبارزه شد، لذا جوانان با سفر به حج پی به اسرار اين سفر معنوی بردند و بعضا آرزوی سفری دوباره به اين مكان مقدس را دارند.
اين عالم دينی با اشاره به اينكه انسان با سفر به حج، گويی به قيامت سفر كرده است، افزود: در اين سفر معنوی، غنی و فقير، سياه پوست و سفيد پوست و افراد با فرهنگ های مختلف در يك مكان با يك مدل لباس دور هم جمع شده و به عبادت می پردازند كه اين مسئله تداعی كننده روز قيامت برای انسان است.
قيس العطار تبيين ماكت سفر را در ايران، روشی مناسب برای ترويج آداب حضور در حج عنوان كرد و گفت: طرح المان های مختلف برای ترويج آداب زيارت و تشويق جوانان به اين سفر معنوی عملی شايسته است كه از سوی مسئولان در ايران انجام می شود.
وی با بيان اينكه انسان با سفر به حج می فهمد كه نشستن در برابر خانه خدا از نشستن كنار دريا، دل انگيز تر است، ادامه داد: مشاهده واقعيت سفر حج تنها با حضور در اين مكان امكان پذير است، از همين رو می توان به تشويق تجار و افراد غنی برای تقبل هزينه سفر جوانان به حج پرداخت.
اين عالم دينی عنوان كرد: در روايات اهل بيت(ع) مشهود است كه بهترين مكان در سفر حج، عرفه است كه عده ای دليل اين قداست را ديدار حضرت آدم(ع) و حوا(س) می داند كه پس از گم كردن يكديگر، در اين مكان به هم رسيدندريال لذا ذعای عرفه با همه طولانی بودنش لذت بخش بوده و نوعی شيرينی و هلاوت را برای انسان به ارمغان می آورد.
قيس العطار با تأكيد بر اينكه هر كدام از اديان و فرهنگ ها دارای فلسفه خاصی است، ابراز كرد: آتش پرست ها، هندو ها و هركدام از فرق مختلف فلسفه ای دارند، اما فلسفه حج ودر دين اسلام دارای برنامه ريزی و تفاسير منسجمی است كه پی بردن به رازهای حج فقط يا فرمايشات ائمه(ع) امكان پذير است.
وی ادامه داد: نماز برای برقراری ارتباط با خداوند است، از اين رو می بينيم كه ثواب خواندن نماز در مسجد 70 برابر بيشتر از خواندن همان نماز در منزل است، بر اين اساس خواندن نماز جمعه نيز دارای اهميت بيشتری است كه خواندن نماز در اعياد اسلامی نيز دارای اهميت بيشتری است، زيرا در اين نماز ها اسراری نهفته است كه خداوند به آنها آگاه است.
اين عالم دينی با اشاره به برپايی نماز جمعه توسط حضرت علی(ع)، گفت: خواندن نماز جمعه توسط حضرت علی(ع) مانند يك انتخابات هفتگی بود، زيرا در اين زمان مردم آزادانه با بيان عقايد خويش می پداختند و حضرت امير المؤمنين(ع) نيز به آنها پاسخ می دادند، بذا يكی از بركات خواندن نماز جمعه مشاوره و مراودت با مردم است.
قيس العطار نماز عيد قربان را بزرگترين تجمع مردم مسلمان دانست و افزود: همه مسلمانان برای خواندن نماز عيد قربان حاضر شده و با وجود گناهان و ثواب های مختلف در كنار يكديگر قرار می گيرند، بر همين اساس خدوند ممكن است به خاطر وجود ثواب ها و تجمع اين قشر عظيم از گناهان آنان گذشته و دعاهای مسلمانان را اجابت كند.
وی با بيان اينكه اگر كسی پولی برای زيارت خداوند خرج كند، خداوند هزار برابر اين هزينه را به وی باز می گرداند، اظهار كرد: پرداختن هزينه سفر و قربانی كردن برای رضای خداوند كه به نوعی دور شدن از مسائل دنيايی و كشتن هوای نفس است، امر پسنديده ای است كه خداوند به اين عمل پاسخ داده و رشد و كمال جامعه اسلامی را در پی خواهد داشت.
اين عالم دينی عنوان كرد: همه يكی ها درجه بالاتری دارد، غير از شهادت كه بالاترين درجه از خودگذشتگی و رسيدن به خدای متعال است، بذا فقط در سفر حج تمام مراحل سلوك طی می شود و در مرحله يك درجه پايين تر از شهادت قرار دارد.
وی با تأكيد بر اينكه قربانی كردن در عيد قربان نه تنها برای جامعه اسلامی ضرر اقتصادی ندارد بلكه مفيد است، گفت: اين شبهه كه در بين مردم ايجاد شده است، نظری نابه جا بوده يرا قربانی كردن امری واجب نيست و افرادی كه استعانت مالی دارند در حد وسع خود حيوانی را قربانی می كنند و حتی چند نفر با هم می توانند پولی جمع آوری كرده و يك حيوان رانذر كنند، بر همين اساس افراد كم بضاعت از اين گوشت های قربانی استفاده كرده و جامعه از تضاد طبقاتی نجات پيدا می كند.
قيس العطار ادامه داد: شبه های برای پياده روی در مسير حرم امام حسين(ع) و نذر مردم در اين مسير نيز ايجاد شده بود كه اين شبه ها فقط از سوی دشنان اسلام تبيين می شود و مسلمانان بايد آگاه باشند كه نذر كردن در مسير زيارت ائمه(ع) و سفر حج نه تنها اشكالی ندارد بلكه موجب رشد كشور های اسلامی شده و بايد با اين هجه های دشمنان اسلام مبارزه شود.
اين عالم دينی خاطر نشان كرد: برای استفاده از ثواب و رسيدن به كمال انسانی بايد ابتدا به اصلاح درونی خويش پرداخته و جوانان نيز در اين مسير مورد توجه قرار گيرند تا از مسير الهی خارج نشده و بدانند در اعياد اسلامی، شادی های دنيايی و اخروی وجود دارد اما در اعياد و جشن های غير اسلامی فقط شادی ظاهری و آنی نسيب انسان می شود.