وحدت حوزه و دانشگاه به معنای ادغام آن‌ها نیست

حجت‎الاسلام والمسلمین عابدیان، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، گفت: عرصه وحدت دانشگاه و حوزه از ضروریات جامعه ما است.
وی افزود: منظور از وحدت حوزه و دانشگاه این نیست که ما در واقع بخواهیم این دو نهاد را در هم ادغام کنیم و یک نهاد واسط ایجاد کنیم؛ بلکه دو نهاد علمی و فرهنگی کشور هستند که باید با عناونین محفوظ به کار خود ادامه دهند ولیکن در راستای تحقق فرهنگ رشد و توسعه دینی در جامعه مشارکت داشته باشند.
معاون پژوهش مدرسه عالی فقه، خاطرنشان کرد: این دو نهاد باید همیشه در کنار هم باشند و در راستای تحقق اهداف کشور تلاش کنند؛ در حقیقت با مفاهمه درست از ماهیت هم است که می‎توانند اهداف خود را پیگیری کرده و در راستای تحقق آن با هم مشارکت داشته باشند.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی قم، تصریح کرد: تصور از وحدت این است که هر دو در کنار هم باشند و این همکاری در عرصه‎های مختلف می‏تواند تجلی داشته باشند؛ در واقع با توجه به ماهیت آموزشی و پژوهشی و علمی این دو نهاد می‎توانند مکمل هم باشند و جهات ایجابی را از هم تعقیب کنند؛ در واقع این دو باید جهات منفی و بازدارنده حرکت را کنار بگذارند و از نقاط مثبت هم استفاده کننند.
وی گفت: حوزه باید بهترین الگوهای آموزشی و پژوهشی خود را در اختیار دانشگاه‎ها قرار دهد و دانشگاه‎ها نیز به همین شکل باید آخرین مدل‎های بهبود آموزش و پژوهش را به حوزه عرضه کنند و هر دو نهاد به وسع محذورات و مقدورات خود از آنها بهره ببرند.
عابدیان یادآورشد: در واقع حوزه و دانشگاه در ابعاد اخلاقی و اجتماعی بر هم تاثیر می‎گذراند؛ در حقیقت این دو نهاد می‎توانند از نظر ماهیتی تجارب خوب را اخذ ‎کنند و در سایر عرصه‎ها در جریانات مختلفی که در سطح کشور و بین‎المللی روی می‎دهد، تعالی جامعه و توسعه علوم به ویژه علوم انسانی را تعقیب کنند.
وی گفت: رشد و ساماندهی علوم انسانی اعتلای جامعه و بهبود کیفیت زندگی را در جامعه ایجاد می‎کند و در این زمینه مهمترین عامل ساماندهی این علوم است.
مدرس حوزه و دانشگاه، اظهارکرد: درست است که امروزه عنوان می‎شود که به عنوان مثال حوزه از دانشگاه در بحث استانداردهای پژوهشی تاثیرگرفته و متد دانشگاهی امروزه در پژوهش‏های حوزویان رعایت می‎شود که البته این مسئله به دلیل اهمیتی است که این استانداردها در ماهیت پژوهش ایجاد می‌کند؛ در این رابطه می‎توان از روش‎های ناب آموزشی و پژوهشی حوزه نیز در دانشگاه استفاده کرد.
وی گفت: سنن بسیار متعالی در حوزه وجود داشته است که این همه رشد را در سالهای حضور آن ایجاد کرده است و به این ترتیب علمای بزرگ در همین سیستم رشد کرده‎اند؛ در این رابطه باید در این عرصه به شکل ایجابی عمل کرد زیرا اگر بخواهیم نتیجه گیری کنیم که چه طرفی بیشترین تاثیررا گذاشته و چه طرفی کمترین، قطعا این سخنان وحدت را از ما می‎گیرد پس شرط وحدت دوری از این مسایل است.
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم این تعامل را سامان دهیم باید بپذیریم که باید نگاه‌های مثبت و متعالی طرف مقابل را اخذ کنند و هیچ منعی ندارد که از هم استفاده کنیم؛ اگر در عرصه پژوهشی سامانی که در پژوهش‎های دانشگاهی بوده است در حوزه استفاده شود اشکالی ندارد و این دال بر آن نیست که در حوزه پژوهش انجام نشده است کما اینکه پژوهشهای بزرگان حوزه بسیار عمیق و ریشه‏ای بوده است.
این مدرس حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: یکی از بحث‎های مهم در این رابطه مبحث اسلامی کردن گودانشگاه‎هاست؛ در این زمینه از جمله نکاتی که باید به آن توجه کرد، مبحث نظام‎مند کردن معلومات است؛ در جوامع اسلامی بر عکس غربی‎ها که حتی غذاخوردنشان را هم آکادمیک کرده‎اند، ساماندهی درستی در حوزه فرهنگی انجام نشده است.
وی گفت: این مسایل در واردات علوم خود را بیشتر نشان می‎دهد؛ ما میراث دار بزرگانی چون شیخ مفید و شیخ طوسی بوده‎ایم که این حوزه را ساماندهی کردند و به شکل آکادمیک این مباحث را به نسل‎های بعد منتقل کردند و اگر این بزرگان نبودند امروز با مجموعه‎های در هم تنیده و تفکیک نشده و متشتت روبرو بودیم که کسی را رشد نمی‏داد.
عابدیان خاطرنشان کرد: رساله مکاسب شیخ انصاری به اندازه 30 رساله پایان‎نامه دکترا کار برده است که این مسایل نشان می‎دهد هرگاه ما به دنبال ساماندهی علوم رفتیم موفق بودیم و یکی از ثمرات این سازماندهی، اسلامی کردن علوم انسانی و واردات کمتر آنها است.
وی گفت: در بحث علم دینی بحث‏های بسیاری صورت گرفته است ولی به طور کلی باید توجه داشته باشیم که در علوم یک جهت علم داریم و یک محتوای علمی؛ به عنوان مثال اینکه دو به دو چهار می‎شود و تمام معادلادت ریاضی و مباحثی که در علوم مختلف است مواد و مسایل علوم هستند مشخص است اما جهت علم می‎گوید که این نتایج را باید در چه راستایی به کار ببریم.
این مدرس حوزه خاطرنشان کرد: محتوای علوم محتوایی است که تاخیر پذیر نیست و یک محتوای ثابتی دارد که صرف نظر از اختلافات کارشناسی که بزرگان هر علم دارد جهت دیگر جهتی است که آن علم در آن به کار گرفته می‏شود و آن جهت است که دین در آن نقش بازی می‎کند.
وی گفت: مثلا در مهندسی یک ساختمان، دین به یک مهندس جهت می‎دهد که این ساختمان چه آدابی را برای محفوظ داشتن خانه و عدم آسیب به دیگران و رعایت شئون الهی باید داشته باشد؛ حال متد و طراحی بر این اساس شکل می‎گیرد که دیگر آن را دین مشخص نمی‎کند بلکه دین به طراحی جهت می‎دهد.
عابدیان خاطرنشان کرد: به طور کلی دین به دنبال سعادت بشر است و هر کاری که باعث این سعادت شود از نظر دین پذیرفته است و دین عامل ممیزه و جهت دهنده در علوم در این حوزه است.