رسالت هنرمند خلق اثر دینی است یا جشنوارهای؟
گروه هنر: باید به این سؤال پاسخ داده شود که سرانجام برگزیدگان جشنوارههای تسنیم و رویش طی چند سال برگزاری آنها چه بوده است، از میان فیلم نامههای برگزیده این جشنوارهها کدامیک ساخته شدهاند، آمار هزینههای صرف شده برای برگزاری جشنوارهها بیشتر است یا میزان فیلمهای ساخته شده در زمینه دین و قرآن؟.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، نگاه قرآنی، جاده هنر را ترسیم میکند، طبق تعبیر قرآن در آیه 22 سوره ملک «أَفَمَن یَمْشِی مُکِبًّا عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّن یَمْشِی سَوِیًّا عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ، آیا کسی که به رو افتاده حرکت میکند به هدایت نزدیکتر است یا کسی که راست قامت در صراط مستقیم گام برمیدارد؟» باید راست قامتی در تمام مظاهر وجود انسان جلوهگر باشد، به عبارتی هنر انسان نیز مثل دین، یک سیر عمودی به طرف خداست.
توانمندی هنر دینی آن است که پیشتر عظمت را در «نگاه هنرمند» تولید میکند تا یک «اثر هنری»؛ درواقع هنر پیشرو، باید بر اساس «بایدها» باشد نه «هستها» که در این خصوص علامه محمدتقی جعفری هم معتقد است: هنر پیرو، عبارتست از توجیه شدن نبوغ و فعالیتهای عقلانی و احساساتی هنرمندان به سوی خواستهها و تمایلات دریافت شده. مردم و هنرمند پیرو دنبالهرو تفکرات و آرمانهای مردم جامعه است.
اما هنر پیشرو، تصفیه واقعیات جاری و استخراج حقایق ناب از میان آنها و قرار دادن آن در مجرای حیات معقول با شکل جالب و گیرنده است؛ در اینگونه هنرها «آنچه هست» را به سود «آنچه باید باشد» تعدیل میکند که ما این هنر را جلوهگاه تعهد و خالق آن را هنرمند متعّهد مینامیم.
در این راستا نظر امیراطهر سهیلیزاده، خالق و نویسنده «زندگی جنگ و دیگر هیچ»، «چنگالی برای یک کاسه سوپ» و یک «خیانت منصفانه» را جویا شدیم که در لابهلای تمام سخنانش یک کلمه بسیار پرتکرار بود «دغدغه»، لغتی که در دل هنرمندان منتقد اما دلسوز و پرتلاش عرصه فرهنگ و هنر است.
فقدان روحیه انتقادپذیری؛ فضای واقعی فرهنگی جامعه
امیراطهر سهیلیزاده، فیلمنامه نویس و فیلمساز مشهدی در گفتوگو با ایکنا ابراز کرد: سیاستگذاری آشفته، فقدان روحیه انتقادپذیری و تمایل مسئولان به بالابردن بیلان کاری و آماری خودشان به جای کارکردن، فضای واقعی فرهنگی ما را تشکیل میدهد که اینها هیچ کدام دغدغه نیست.
سهیلیزاده با اشاره به جشنوارههای تسنیم و رویش اظهار کرد: باید به این سؤال پاسخ داده شود که سرانجام برگزیدگان جشنوارههای تسنیم و رویش طی چند سال برگزاری آنها چه بوده است، از میان فیلم نامههای برگزیده این جشنوارهها کدامیک ساخته شدهاند، آمار هزینههای صرف شده برای برگزاری جشنوارهها بیشتر است یا میزان فیلمهای ساخته شده در زمینه دین و قرآن؟.
وی در خصوص نبود پشتیبانی مالی و معنوی سازمانهای متولی فرهنگ و هنر استان از آثار هنرمندان هم ابراز کرد: من فیلمنامهای درباره شخصیتپیامبر اکرم(ص) در پاسخ به توهین به ساحت حضرتش دارم که دو جایزه هم دریافت کرده است اما با کدام پشتوانه و بودجه آن را بسازم در حالی که دستگاههای داعیهدار دین و فرهنگ و هنر ما هنوز بابت آثار هنری گذشته با من تسویه حساب نکردهاند.
این نویسنده و فیلمساز مشهدی با ابراز تأسف افزود: ما اصلاً فضای سینمایی و تئاتری نداریم که بخواهیم در آن فضا پیام دینی هم بدهیم، ما تنها شعار میدهیم که فیلم و فضای قرآنی، داستان دینی و … میخواهیم در صورتیکه اگر یک روز مسئول فرهنگی ما حقوق نگیرد، کارش را رها میکند، چون دغدغه فرهنگی ندارد، پس چگونه انتظار داریم هنرمند ما اثر دینی ـ مذهبی مورد علاقهاش را بدون هیچگونه پشتوانهای بسازد.
مسئولیت مدیران؛ کار فرهنگی یا واسطهگری و لابیگری؟
سهیلیزاده اضافه کرد: برخی از هنرمندان، این شرایط و مشکلات را تحمل نمیکنند و به سراغ موضوعاتی که جشنوارههای خارجی میپسندند میروند و بعضی از دستگاههای متولی دین و فرهنگ هم فقط مدعی کارکردن هستند ولی در واقعیت تنها به واسطهگری و لابیگری مشغول بوده و سود خودشان را میگیرند.
وی پیشنهاد داد: اگر هزینههای جاری که مدیران و سازمانها صرف جشنوارهها و اتفاقات پیرامون آنها میکنند، مانند ریخت و پاشهای جشنواره رویش و یا هزینههایی که مدیران سینمای جوان برای هتل گرفتن خرج میکنند، به خود نویسندگان و سینماگران دغدغهمند بدهند، آثار شاخص بسیاری را به نتیجه میرسانند.
هنرمندان؛ روایت گران نامریی جامعه
همه ما میدانیم که ارزش یک هنر و خلق یک اثر به نویسنده متنی است که آن را ارائه میدهد، اگر در رسانهها نویسندهای دغدغهمدار نباشد چه کسی میتواند مشکلات و معضلات جامعه را به خوبی روایت کند و به تصویر بکشد، این در حالی است که متأسفانه نویسنده که عنصر اصلی یک اثر هنری را تشکیل میدهد، در جامعه مهجور مانده است. پس چه کسی پاسخگوی نیازهنرمندی است که میتواند با قلم توانای خود بر شرایط محیطی پیرامون اثرگذار باشد؟.
از دیگر سو هنرمندان و نویسندگان ما نیز باید با ایجاد صنف و کانونهای حمایتی دغدغهها و مشکلاتی که بر سر راه شان وجود دارد را بیان کنند تا مسئولان فعال در این عرصه هم عنایتی به آنها داشته باشند چرا که نویسندگان سرمایه اجتماعی جامعه محسوب میشوند و به گفته این افراد زمانی میتوان به فضاهای قرآنی و دینی راه پیدا کرد و آن را تولید کرد که حمایت از این قشر صورت گیرد.
