فقدان فیلم‌نامه مطلوب و عدم جمع‌آوری اطلاعات درست؛ دلایل ضعف سینما در معرفی شهدا

حمیدرضا صدوقی، نویسنده و پژوهشگر دفاع مقدس در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با بیان اینکه درباره کتاب‌ها، تئاترها و فیلم‌هایی که برای شهدا تولید شده است، تحقیقاتی انجام داده‌ایم، عنوان کرد: اما متأسفانه ضعیف‌ترین قسمت برای تولید اثر در مورد شهدا، حوزه سینما بوده است.

وی با اشاره به نمایش چهره ضعیف دشمن در فیلم‌ها، ابراز کرد: بچه‌ها و نسل جوان کشور حق دارند که درباره جنگ با دشمن بعثی شک کنند و بگویند اگر دشمن ما بسیار ضعیف بوده است، پس چگونه شما را در فاو زمین‌گیر کرده یا در شلمچه با شما جنگیده است و یا اینکه حداقل از خراسان 23 هزار شهید برای این جنگ داده‌اید؟.

چهره تأثیرگذاری از شهدا در فیلم‌های سینمایی مشاهده نشده است

این پژوهشگر دفاع مقدس با بیان اینکه تاکنون چهره تأثیرگذاری از شهدا در فیلم‌های سینمایی مشاهده نشده است، گفت: سینمای ما، شهدا را به خوبی معرفی نمی‌کنند، به طور مثال شهید چمران و شهید کاوه‌ای که در دوران جنگ می‌شناختیم، در آثار کارگردانانی از جمله حاتمی‌کیا و اردکانی دیده نشد.

وی با اشاره به اینکه دنیای غرب، بر روی شخصیت‌های خود به خوبی کار می‌کند، ابراز کرد: سال‌ها قبل فیلم‌های آرنولد را نگاه کردیم و اکنون تصویری که از سرباز آمریکایی پیش چشم ماست، تصویر آرنولد است یعنی قبل از اینکه سرباز آمریکایی بیاید، ترس و وحشت از او و عضلات پیچیده‌اش آمده است.

صدوقی افزود: در فیلم نجات سرباز رایان، نیز فرمانده‌ای نشان داده می‌شود که گردانی را برای نجات یک سرباز بسیج کرده است ولی چنین تصاویری را در فیلم‌های دفاع مقدس خود نمی‌بینیم، به جز مستند آخرین روزهای زمستان که زندگی شهید حسن باقری را به عنوان یکی از فرماندهان جنگ به تصویر کشید.

وی ادامه داد: این مستند، کار مقبولی بود که مردم پای آن نشستند و من گمان نمی‌کنم که تا سال‌های دیگر، فردی مانند این مستند را بتواند بسازد، زیرا ذائقه مردم تغییر کرده است و منتظر کار مطلوب‌تر و قوی‌تر هستند.

در جمع‌آوری اطلاعات درباره شهدا مشکل داریم

این پژوهشگر دفاع مقدس با بیان اینکه در جمع‌آوری اطلاعات درباره شهدا مشکل داریم، اظهار کرد: یکی از دوستانم از فیلم‌سازی پرسیده بود که چرا درباره شهید کاوه، فیلمی نمی‌سازد و او عنوان کرده بود که اطلاعاتی ندارد تا درباره‌اش فیلمی بسازیم؛ پس از مدتی، این فیلم‌ساز اثری ساخته بود که در آن محمود کاوه را به عنوان قهرمان تیراندازی مسابقات سنتو در قبل از انقلاب معرفی کرده بود، در حالی که چنین مطلبی واقعیت نداشت.

وی با اشاره به اینکه اولین مرحله برای تولید فیلم خوب، جمع‌آوری اطلاعات است، اظهار کرد: آن چیزی که از جبهه و جنگ جمع‌آوری شده، آن‌قدر خیال‌پردازی شده که از واقعیت فاصله گرفته است، از طرفی برخی فیلم‌سازان تهرانی، فقط می‌خواهند درباره چند شهید خاص فیلم بسازند در حالی که درباره شهید کاوه که بعد از شهید چمران سرآمد بود، فیلمی مؤثر تولید و ساخته نشده است.

نبود متولی برای خلق اثر در مورد شهدا

این مستندساز افزود: انجام کار برای قرآن و عترت متولی دارد که بدون هماهنگی با آن نمی‌توان کار کرد، همچنین، اگر فردی قصد داشته باشد برای امام خمینی(ره) فیلمی بسازد، بدون هماهنگی با مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام نمی‌تواند کاری انجام دهد ولی شهدا یک متولی دارند که بنیاد شهید است، آن هم دیدگاه فرهنگی ندارد و برایش اهمیت ندارد که شخصیت شهید تحریف می‌شود یا اطلاعات نادرست به مخاطب القا شود؟.

وی با بیان اینکه در حوزه سینما کار مطلوبی برای شهدا انجام نشده است تا بتوانیم آن را به کشورهای دیگر صادر کنیم، عنوان کرد: نداشتن فیلم‌نامه مطلوب، جمع‌آوری نکردن اطلاعات درست و حمایت نشدن از جانب سازمان‌ها و ارگان‌هایی که متولی این امر هستند، از جمله دلایل موفق نبودن سینما در حوزه شهداست.

صدوقی با بیان اینکه هر صد سال باید بگذرد تا انسان اثرگذار ظهور پیدا کند، گفت: در حوزه فیلم نیز چنین است، افرادی با خلوص نیت فیلمی می‌سازند اما پس از مدتی به دلیل اشباع شدن و دریافت پول‌های بیشتر، دیگر نمی‌توانند آثار تأثیرگذاری ارائه دهند.

وجود مشکلات برای ساخت فیلم دفاع مقدسی

وی با بیان اینکه سازمانی متولی حمایت از فیلمساز وجود ندارد، اظهار کرد: باید از فردی مانند حاتمی‌کیا پرسید که چرا تنها هر چند سال یکبار، فیلمی درباره دفاع مقدس می‌سازد و او به شما می‌گوید که چه مشکلاتی برایش ایجاد شده است تا جایی که نزد رهبر معظم انقلاب، شکایت می‌کند.

این پژوهشگر دفاع مقدس به فرمایش رهبر معظم انقلاب اشاره کرد و گفت: ایشان فرموده‌اند، «هنوز نتوانستیم فهرستی از اتفاقات جنگ تحمیلی را تهیه کنیم که این درد بزرگی است» درحالیکه اگر شما بدانید چگونه جاسوسان آمریکایی از تهران به مشهد منتقل شدند، در مشهد اسکان یافتند و در این مدت زندگی مخفیانه‌ داشتند، به‌طوری‌که مسئولان استان هم بی‌اطلاع بودند، درمی‌یابد که چه فیلم بسیار خوبی می‌توان از این سوژه ساخت.

صدوقی با اشاره به سینمای دفاع مقدس، اظهار کرد: به دلیل دارابودن ژانرهای مختلف و اکشن فوق‌العاده‌، این سینما همیشه قابلیت دارد تا هم فیلم‌های خوبی تولید کند و هم کتاب‌های جذابی را عرضه کند زیرا صحنه‌های دارای  قصه و حادثه، برای مردم جذابیت دارد، خواه جنگ ویتنام یا جنگ ایران و عراق باشد.