تکیه بر مظلومیت ائمه(ع)، آسیب بزرگ شعر آیینی/ وحدت شاخصه اصلی شعر فاطمی است

سیدحسین سیدی، رئیس شورای شعر طلاب خراسان رضوی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با بیان اینکه شعر فاطمی، شعر وحدت است، ابراز کرد: وحدت، بزرگ‌ترین خصلت شعر فاطمی به شمار می‌رود.

وی با اشاره به اینکه شعر فاطمی، نباید شعر تفرقه باشد، اظهار کرد: ما به فاطمه(س) متوسل می‌شویم تا انسانی‌تر زندگی کنیم لذا انسان باید با مرور این نوع شعر، به عمق اخلاق پی ببرد.

سیدی، عقب‌نشینی از مرزهای اعتقادی را معنای ناپسند وحدت دانست و گفت: وحدت به معنای حمله نکردن به مرزهای طرف مقابل است که البته، سیره اهل بیت(ع) نیز این‌گونه بوده است.

وی با بیان اینکه شعر فاطمی باید، سادگی و الگو بودن حضرت زهرا(س) را بیان کند، اظهار کرد: در دوره‌ای که تجمل‌گرایی بیداد می‌کند و زندگی ما به سمت زندگی غربی پیش می‌رود، به بیان سادگی زندگی حضرت زهرا(س) نیازمندیم از همین رو شعر فاطمی باید بیانگر اصول مهم و اساسی انسانی و اخلاقی بشریت باشد.

بعد از انقلاب، دوران طلایی شعر فاطمی

رئیس شورای شعر طلاب خراسان رضوی با اشاره به اینکه شعر فاطمی از قرن پنجم متولد شده است، ابراز کرد: شعر فاطمی در طول دوران، فراز و نشیب‌های بسیاری را طی کرده است، در برهه‌ای، سرودن شعر فاطمی، مرگ شاعر را به دنبال داشته و تنها و با زحمت، نفس می‌کشیده است.

وی با بیان اینکه شعر فاطمی و به طور کلی شعر آیینی در عصر صفویان، جان دوباره‌ای گرفت، عنوان کرد: بعد از انقلاب، دوران طلایی شعر آیینی و فاطمی است و دارای رشد محسوسی است، به طوری که اشعار فاطمی بعد از انقلاب، نسبت به 1400 سال گذشته، رشد چشمگیری کرده است که اثر آن را در فضای جامعه می‌توان دید.

سیدی با بیان اینکه نمی‌توانیم شعر را جوششی محض و کوششی محض بدانیم، ابراز کرد: در طول دوران مختلف، شاعرانی بودند که به ائمه(ع) ارادت داشتند ولی نتوانستند برای آن‌ها شعر بگویند و برخی، جوششی داشتند اما آن‌ها نیز نتوانستند برای ائمه(ع) شعری داشته باشند؛ شاعرانی هم وجود داشتند که هم طبع شعری و هم کوشش را دارا بودند ولی زمان، در نحوه ارائه، مؤثر است، زیرا در برهه‌ای از زمان، شعر فاطمی را نمی‌توانستند به طور آشکار بازگو کنند و باید با کنایه عنوان می‌کردند.

وی افزود: اما امروز با افتخار، شعر فاطمی را مطرح می‌کنیم و نام ایشان را در اشعار می‌آوریم، برخی اوقات نیز برای زیبایی کلام، با کنایه و بدون نام بردن از ایشان، اشعاری می‌سراییم مانند «بر حاشیه برگ شقایق بنویسید، گل تاب فشار در و دیوار ندارد» که شعر معروفی از محمد جواد غفورزاده(شفق) است.

تکیه بر مظلومیت ائمه(ع)، آسیب بزرگ شعر آیینی و فاطمی

سیدی با بیان اینکه تکیه بر مظلومیت ائمه(ع)، آسیب بزرگی در شعر آیینی و فاطمی است، ابراز کرد: گاهی آنچنان در بعد مظلومیت اهل بیت(ع) تکیه می‌کنیم که از سایر ابعاد شخصیتی و زندگی آنان غافل می‌شویم، مانند اینکه آنچنان کربلا را توصیف می‌کنیم که زندگی امام حسین(ع) در طول چند دهه فراموش می‌شود و گاهی احساس می‌کنیم که سیره اهل بیت(ع) در اشعار، مظلوم است.

وی با اشاره به اینکه در جشنواره‌های شعر، اشعاری از امتیاز بهتری برخوردار خواهند بود که به سیره معصومین(ع) اشاره کند، گفت: همان‌طور که نباید بعد مظلومیت اهل بیت(ع) نادیده گرفته شود، رواج سبک زندگی اسلامی نیز نباید فراموش شود.

رئیس شورای شعر طلاب خراسان رضوی با بیان اینکه اگر در معرفی حضرت زهرا(س) فقط به بعد مظلومیت بپردازیم، در واقع در حق ایشان ظلم کرده‌ایم، اظهار کرد: معرفی نکردن ایشان بهتر از بد معرفی کردن است، آنچنان که مضمون حکایتی از سعدی آن است که تبلیغ نکردن بهتر از تبلیغ بد است.

وی به حدیثی از حضرت علی(ع) که «دو گروه درباره ما به هلاکت افتادند، عاشقان تندرو و آن‌هایی که گفتار ما را بد تعبیر کردند»، افزود: بعضی خسارت‌هایی که به ما وارد شده است، از سوی کسانی است که در واقع به اهل بیت(ع) ارادت داشتند، اما نحوه ارائه آن‌ها بد بوده است.

سیدی به تفاوت جایگاه شعر دوران حاضر با گذشته اشاره و ابراز کرد: شعر در قدیم، یک رسانه بود و مردم، اخبار، اطلاعات و گاهی احکام را از زبان شاعر دریافت می‌کردند که در این راستا شاعرانی همچون دعبل خزاعی، کمیت و فرزدق را یک جریان می‌دانستند.

غلو بیش از حد؛ آسیب شعر آئینی

وی غلو بیش از حد را آسیبی در شعر آیینی دانست و گفت: حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «غالیان در آتش سوختند» یعنی آن‌هایی که به خداوندی حضرت علی(ع) اعتقاد داشتند؛ و چقدر ناپسند است بعد از مخالفت حضرت با چنین افرادی، همچنان عقایدی از این جنس را با درجات نازلتری مطرح کنیم.

رئیس شورای شعر طلاب خراسان رضوی با بیان اینکه شاعران امروز، مضامین بسیار بکری را از زندگی حضرت زهرا(س) ارائه می‌دهند و نگاه نوینی به زندگی ایشان شده است، افزود: جایگاه فعلی، حد بلوغ ما در شعر فاطمی نیست.

وی با اشاره به اینکه قبل از انقلاب، واژه شهادت را برای حضرت زهرا(س) نداشتیم و عزاداری‌ها در خانه‌ها بود، عنوان کرد: انقلاب اسلامی، عزاداری‌ها را از خانه‌ها به هیئت‌ها آورد و اکنون به برکت انقلاب، عزاداری‌های مخفی و پنهانی به مجالس علنی تبدیل شده است و دهه فاطمیه مانند دهه عاشورا برای مردم، جدی و مهم است.

سیدی با بیان اینکه هر چه مجالس عزاداری بیشتر شد، نیاز به مطالب و اشعار بیشتری احساس شد، ابراز کرد: بعد از انقلاب، شاهد کنگره شعر فاطمی هستیم که دارای دبیرخانه دائمی است و امسال، ششمین سال برگزاری کنگره شعر فاطمی را شاهد بودیم لذا می‌توان گفت انقلاب موجب شد تا شعر فاطمی، جان تازه‌ای بگیرد.