نگهداری بیش از ۱۰۷ هزار کتاب چاپی به ۹۰ زبان دنیا در آستان قدس رضوی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان‌ قدس‌ رضوی، کتاب، این دوست دیرین و یار مهربان در تالاری از بزرگترین مرکز فرهنگی منتسب به ائمه اطهار(ع) به نام تالار کتابهای خارجی با 90 زبان زنده دنیا با مهمانان آستان مقدس رضوی به گفت‌و‌گو می نشیند و نکته‌هایی گران سنگ را به آنان می‌آموزد.

در بخشی از صحن و سرای متبرک و گسترده حرم مطهر رضوی جدا از محل زیارت و عبادت با عنایت تولیت آستان قدس رضوی فضایی به خانه کتاب اختصاص داده که در گذر سال‌ها به همت خادمان و عاشقان حضرت رضا (ع) گسترش یافته و به یکی از غنی‌ترین کتابخانه‌های جهان اسلام تبدیل شده است.

کتابخانه مرکزی؛ جایی برای سیراب کردن همه کتاب دوستان

کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی دارای بخش‌های مختلفی است که در آن نیازهای همه گروه‌های سنی و اقشار اجتماع تأمین شده است که در کنار آن به نیاز مهمانان غیرایرانی حرم مطهر رضوی و پژوهشگران فارسی‌زبان نیازمند به منابع خارجی توجه ویژه شده و بهترین کتاب‌ها در بخشی به نام تالار کتاب‌های خارجی برای دسترسی آنان به این منابع قرار گرفته است.

تالار کتاب‌های خارجی بخشی از اداره کتابخانه عمومی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است و کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی یکی از قدیمی‌ترین و نفیس‌ترین مجموعه‌های کتاب‌های زبان خارجی کشور را در اختیار دارد.

تالار کتاب‌های خارجی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی به صورت مستقل از آبان‌ماه سال 1359 با نام «بخش السنه خارجی» در ساختمان پیشین کتابخانه مرکزی(طبقه بالایی موزه فعلی) ایجاد شد که کلیه امور مربوط به این مجموعه شامل سفارش، خرید، ثبت، آماده‌سازی و فهرست‌نویسی کتاب‌ها و همچنین خدمات‌ رسانی به مراجعان در همان بخش انجام می‌گرفت.

در سال 1374 با انتقال کتابخانه مرکزی به ساختمان جدید، این بخش در مخزن کتاب‌های چاپی ادغام شد و خدمات فنی آن به اداره خدمات کتابداری واگذار ش،و در این مدت مراجعان از طریق تالارهای قفسه باز آقایان و بانوان و تالار مرجع، منابع خارجی مورد نیاز خود را به شیوه قفسه بسته درخواست می‌کردند.

از سال 1380 پس از بررسی و کارشناسی لازم، نیمی از کتاب‌های خارجی پس از گزینش از مخزن کتاب‌های چاپی به تالار مرجع در طبقه همکف انتقال یافت که با توجه به انتقال خدمات محققان به این مکان، این تالار به تالار محققان، مرجع و لاتین نامیده شد.

پس از آن با استقبال مراجعان به منظور خدمات‌رسانی بهتر و مستقل در 25 تیرماه 1384 تالار کتاب‌های خارجی، در فضایی به مساحت 300 مترمربع در طبقه همکف گشایش یافت.

در سال 1388 با افزودن قسمتی از تالار قفسه بسته بانوان به این تالار و افزایش تقریبی 140 مترمربع به فضای پیشین، بازمانده کتاب‌های انگلیسی نیز از مخزن چاپی به این تالار منتقل شد.

پذیرایی از مراجعان با بیش از 13 هزار جلد کتاب انگلیسی

در ادامه توسعه خدمات کمی و کیفی تالار کتاب‌های خارجی از سال 1389 با عنایت ویژه مسئولان و تلاش مستمر همکاران، واحد امانت کتاب‌های خارجی با 13 هزار و 500 جلد کتاب انگلیسی، آماده خدمت‌رسانی به مراجعان شد و بخش امانت کتاب‌های زبان فرانسه نیز راه‌اندازی شد.

درخصوص اطلاعات مربوط به منابع مکتوب و اعضای این بخش با حمیدرضا منتظر ابدی، مسئول تالار کتاب‌های خارجی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی گفت‌وگو می‌کنیم.

حمیدرضا منتظر ابدی، مسئول تالار کتاب‌های خارجی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی ابراز کرد: بیش از 107 هزار جلد کتاب چاپی به 90 زبان زنده دنیا در تالار کتاب‌های خارجی در اختیار پژوهشگران، متخصصان زبان‌های خارجی و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی قرار گرفته است که این کتاب‌ها از طریق وقف، اهدا و خرید از نمایشگاه‌ها و مراکز فرهنگی در این تالار گردآوری شده است.

کتاب مقدس انجیل؛ قدیمی ترین کتاب تالار

وی افزود: قدیمی‌ترین کتاب این مجموعه ترجمه‌ای از قاموس کتاب مقدس انجیل به خط و زبان لاتین است که تاریخ چاپ آن به سال 1473 میلادی، یعنی همزمان با اختراع صنعت چاپ بر می‌گردد.

منتظر ابدی گفت: کتاب‌هایی به زبان‌های ایتالیایی و لاتین که تاریخ چاپ آن‌ها حدود سال 1580 میلادی است، کتابی به زبان فرانسه در موضوع افکار و عقاید مذهبی که تاریخ چاپ آن سال 1614 میلادی است، همچنین مجموعه آثار شکسپیر به زبان انگلیسی که در سال 1623 میلادی در لندن به چاپ رسیده است از دیگر کتاب‌های قدیمی این تالار محسوب می‌شود.

وقف؛ راه اصلی تأمین منابع قدیمی کتابخانه

وی بیان کرد: بیشتر کتاب‌های قدیمی موجود، مربوط به سده‌های 15 تا 20 میلادی است و از راه وقف به وسیله دانشمندان و شخصیت‌های فرهنگی و سیاسی، به منابع کتابخانه افزوده شده است.

مسئول تالار کتاب‌های خارجی اداره کتابخانه عمومی آستان قدس رضوی تأکید کرد: کتاب‌های نفیس برای حفاظت بیشتر در مخزن اصلی کتابخانه نگهداری می‌شوند و پژوهشگران می‌توانند طبق شرایط ویژه‌ای از تصویر این منابع استفاده کنند.

وی ادامه داد: منظور از کتاب‌های زبان خارجی، کتاب‌هایی هستند که به غیر از زبان فارسی و عربی هستند، این منابع همانند منابع دیگر تالارهای کتابخانه براساس رده بندی دیویی منظم و چیده شده‌اند.

منتظر ابدی با بیان اینکه این منابع به دو گروه کتاب‌های مرجع و کتاب‌های غیرمرجع تقسیم می‌شوند، اظهار کرد: کتاب‌های مرجع که با حرف «R» روی برچسب راهنمای آن‌ها مشخص شده، شامل دایرةالمعارف‌ها، واژه‌نامه‌ها، اصطلاح‌نامه‌ها، دست‌نامه‌ها، اطلس‌ها و ... می‌شوند.

وی بیان کرد: کتاب‌های غیرمرجع شامل منابع در موضوعات گوناگونی است که با توجه به سیاست مجموعه‌سازی سازمان در تهیه منابع خارجی، اولویت با موضوعاتی چون اسلام، ایران و برخی از شاخه‌های علوم انسانی است.

مسئول تالار کتاب‌های خارجی اداره کتابخانه عمومی آستان قدس رضوی اظهار کرد: منابع این تالار شامل کتاب‌های مرجع در تمام موضوعات و کتاب‌های غیرمرجع در زمینه ایران، اسلام، خاورمیانه و رشته‌های علوم انسانی می‌شود که به جز زبان فارسی و عربی به دیگر زبان‌ها نظیر انگلیسی، فرانسوی، اسپانیولی، صربی، اردو، چینی، ژاپنی، ترکی، آلمانی، تاجیکی، ازبکی، هندی، سواحلی و دیگر زبان‌ها به صورت زبان اصلی یا ترجمه شده است.

زبان‌های انگلیسی و فرانسه؛ زبان غالب کتاب‌هاست

وی با اشاره به اینکه عمده کتاب‌های این تالار به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی است، افزود: کتاب‌های انگلیسی موجود در این کتابخانه 77 هزار جلد و کتاب‌های فرانسوی 17 هزار جلد است.

منتظر ابدی اضافه کرد: آنچه بیش از همه بر اهمیت و نفاست کتب موجود در این تالار می‌افزاید قرآن‌های نفیس به 73 زبان زنده دنیا است که قدیمی‌ترین نسخه قرآنی موجود در این تالار به زبان فرانسه متعلق به سال 1857 میلادی و قدیمی‌ترین قرآن موجود به زبان انگلیسی نیز متعلق به سال 1869 میلادی است.

وی در تشریح وضعیت این تالار نیز گفت: تالار کتاب‌های خارجی در دو بخش امانت و مطالعه، خدمات ارائه می‌کند، این تالار در بخش امانت به صورت قفسه باز (مراجعه مستقیم به قفسه‌ها) و در بخش مطالعه به روش قفسه باز پاسخگوی مراجعان است.

مسوول تالار کتاب‌های خارجی اداره کتابخانه عمومی آستان قدس رضوی ادامه داد: خدمات مطالعه و امانت، در دو قسمت ویژه آقایان و بانوان انجام می‌گیرد و مراجعان بخش امانت با جست و جو در نرم‌افزار کتابخانه‌ای سیمرغ، کتاب مورد نظر خود را پس از ثبت در نرم‌افزار امانت، به مدت دو هفته به امانت می‌گیرند، چنانچه نیاز به مطالعه منبع در محل تالار باشد، کارشناس تالار، منبع را در اختیار مراجعه کننده قرار می‌دهد.

از کاردانی تا دکترا؛ متقاضیان رنگارنگ تالارند

وی با بیان اینکه به طور میانگین روزانه تعداد فراوانی محقق، پژوهشگر و دانشجویان مقاطع مختلف به این تالار مراجعه می‌کنند، افزود: اعضای کتابخانه مرکزی آستان قدس با داشتن کارت عضویت کد یک تا چهاراز مقطع کاردانی تا سطح دکترا می‌توانند از خدمات مطالعه و امانت این تالار استفاده کنند.

منتظر ابدی با اشاره به عملکرد این تالار در سال گذشته گفت: در طول سال 1393 در مجموع 18 هزار و 620 نفر به تالار کتاب‌های خارجی مراجعه کرده‌اند، 36 هزار و 276 نسخه کتاب در این مدت توسط اعضا مطالعه شده و شش هزار و 641 نسخه کتاب توسط اعضا به امانت گرفته شده است.

وی رابطه با ساعات کار این تالار نیز اظهار کرد: تالار کتاب‌های خارجی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی در روزهای زوج از ساعت 7:15 تا 19 و روزهای فرد از ساعت 7:15 تا 13:30 دایر است.