با وضو و رو به قبله نشستن؛ منبع الهام یک خوشنویس + عکس
گروه هنر: استاد علیپور سالهاست با وضو و رو به قبله، با اخلاص و ایمان به باریتعالی دست به قلم زده و با وجود سن و سال کمی که دارد تجربیات بسیاری را در اختیار هنرجویان، دانشآموزان و دانشجویانش قرار داده تا همیشه سرمشق زندگیشان باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، از پدر بازنشستهای میگوید که اهل هنر و رسانه بوده است؛ رفتوآمد در فضاهای فرهنگی و بزرگشدن در خانوادهای هنری را مهمترین عامل موفقیت خود میداند و معتقد است اگر حمایت خانواده نباشد، فرد به سختی به علایق خود دست خواهد یافت.
در یک ظهر گرم و دلنشین بهاری گفتوگویی صمیمانه داشتیم با یکی از اساتید برجسته خوشنویسی کسی که سالهاست با وضو و رو به قبله، با اخلاص و ایمان به باریتعالی دست به قلم زده و با وجود سن و سال کمی که دارد تجربیات بسیاری را در اختیار هنرجویان، دانشآموزان و دانشجویانش قرار داده تا همیشه سرمشق زندگیشان باشد.
مهدی علیپور، متولد 1360، طلبه، رئیس انجمن خوشنویسان خراسان رضوی و استاد حوزه و دانشگاه، به گفته خودش 15 سال است که در زمینه خوشنویسی به صورت حرفهای مشغول به فعالیت است، به مناسبت هفته معلم و گرامیداشت مقام استاد شهید مطهری با این هنرمند خوشنویس که خود معلمی را تجربه کرده و در حال حاضر مشغول تدریس در حوزه و دانشگاه است، به گفتوگو نشستیم.
حمایت و نقش خانواده در موفقیت هنری
رئییس انجمن خوشنویسان استان با اشاره به اینکه علاقهمندیاش به هنر به دلیل قرار داشتن در خانواده و فضایی فرهنگی و هنری شکل گرفته است، عنوان میکند: رفتوآمد در فضاهای هنری و نقش خانواده تأثیر بسزایی در حمایت و موفقیت من داشته است زیرا اگر حمایت خانواده نباشد فرد به دلیل علاقه شدید و پیگیری زیاد در زمینهای که دوست دارد به جایی نمیرسد یا دیرتر میرسد.
او از ازدواج و نقش پررنگ همسرش به عنوان یک حامی بعد از خانواده سخن میگوید: خواستگاری تا ازدواج در طول یک هفته رخ داد، شب عید قربان مراسم خواستگاری و شب عید غدیر مراسم عقدمان به دور از هرگونه تجملات برگزار شد، این ازدواج دو فایده زیاد برایم داشت؛ یکی اینکه همسرم فرزند یک روحانی بود و شرایط طلبگی ام ن را درک میکرد و هنرمند بودن بعد دیگری بود که ما را به هم وصل کرد.
هر هنرمند در آثارش از دریچه نگاه خود به معرفی خداوند میپردازد
هنر به تفکیک از دو واژه «هو» و «نر» تشکیل میشود، هو را خداوند و نر را انسان ترجمه کردهاند، این مطلب نشاندهنده آن است که واژه هنر دارای محتوایی الهی و آسمانی است لذا هنر خوشنویسی رابطه دو طرفه بین خداوند و هنرمند به شمار میرود؛ هنرمند برای خلق یک اثر آنچه را که خداوند به او الهام کرده در آثارش متجلی میسازد، به دیگران نشان میدهد و به آنها این پیام را منتقل میکند که بیایید از دریچهای که من خدا را دیدم شما نیز خدا را ببینید؛ نقاش با نقاشی خود، عکاس با عکسهایش، نویسنده با نوشتنش و خلاصه هر هنرمندی از دریچه نگاه خود به معرفی خداوند در آثارش میپردازد؛ اینها را علیپور به عنوان یک هنرمند بر زبانش جاری می کند.
به گفته این استاد، هنر خوشنویسی ذاتا مقدس است، تئاتر، سینما، عکاسی، مجسمهسازی و مینیاتور از جمله هنرهایی هستند که اگر در خدمت فرهنگ و دین، ملیت و قومیت، وطنپرستی و ... باشند، در هر کانالی که قرار بگیرند، هویت خود را حفظ کرده و میتوانند حرفی برای گفتن داشته باشند بنابراین میتوان گفت: خوشنویسی هنر معقولات است نه محسوسات؛ هنری که دچار تکرار نمیشود و اگر هم باشد به راحتی میتواند با مخاطب خود ارتباط برقرار کند و حرفی برای گفتن داشته باشد.
هنر خوشنویسی، از سلامت نفس بالایی برخوردار است
علیپور ادامه میدهد: هنر خوشنویسی، هنری الهی است که آیات و روایات، اشعار و جملات حکیمانه را دربرمیگیرد، هنری که انسانساز است و امکان ندارد از بین هزاران جملهای که نوشته میشود، یکی از آنها بر دل مخاطب ننشیند و مخاطب خود را در آن پیدا نکند؛ ضمن اینکه تکرار در این هنر وجود ندارد و اگر هم دچار تکرار شود، ملالآور نیست بلکه از سلامت نفس بالایی برخوردار است.
حرفهای استاد علیپور آنچنان بر دل انسان مینشست که اصلا متوجه گذر زمان نمیشدی، از همه چیز و همه جا حرف میزد و برای شیواترشدن کلامش از آیات و روایات و اشعار مولانا بهره میبرد، خوشرویی و خوشزبانی از جمله مهمترین ویژگیهای این استاد فرهیخته خوشنویسی بود که ما را ترغیب به ادامه مصاحبه میکرد.
این استاد خوشنویسی، اضافه میکند: مهمترین توصیهای که قبل از خلق یک اثر به هنرجویانم دارم، این است که همیشه با وضو دست به قلم شوند و تمام هنر خود را رو به قبله انجام دهند، خود را در محضر خدا ببینند و نقطه اتصال خود را فراموش نکنند.
توجه به نیاز مخاطب و مخاطبشناسی از جمله مسائل مهمی بود که این هنرمند به آن تأکید داشت و عنوان میکرد: بعد از آنکه نیاز مخاطب خود را شناختی، باید هدفت را از نوشتن خط مشخص کنی. اینکه میخواهی با این نوشته چه چیزی را به او بیاموزی، زیرا در خوشنویسی کشیدهشدن حروف نشاندهنده ماهیت آن است.
توسل به امام رضا(ع) برای ماندگار شدن اثر
نوشتن صلوات خاصه امام رضا(ع) از جمله خاطرات زیبا و دوستداشتنی استاد بود که اینگونه راجع به آن میگوید: نوشتن صلوات خاصه امام رضا(ع) آن هم با خط شکسته و ترکیبکردن آن با چند خط، کار بسیار مشکلی بود. اولین کاری که انجام دادم، به امام رضا(ع) متوسل شدم تا اثرم جدا از نمایشگاه کار قابلی شود و اگر خواست چیزی از من به یادگار بماند، یادگاری خوبی باشد که همین اثر در همان سال برنده جشنواره خوشنویسی شد.
دیدن خدا در هر زمان و مکان؛ مشق استاد به شاگرد
این هنرمند خوشنویس در پاسخ به این سؤال که به عنوان معلم بهترین درس را از چه کسی گرفتید، اظهار میکند: جدا از پدر و مادر که بهترین معلم انسان هستند، در وادی علم از چندین استاد بهترین درسها را فراگرفتم و آن هم دیدن خدا در هر حال و مکان است، وقتی میبینم استادم بالای صفحه ابتدای نوشتنش هدف و غایت را مشخص میکند و به من با زبان بیزبانی میگوید هدف چیز دیگری است وقتی مینویسد «هوالحق».
یادش بخیر در زمان دانشجویی و طلبگی اساتیدی داشتیم که به ما متذکر میشدند با وسایلمان رفیق شویم، درک این جمله برایم غیرقابل باور بود تا اینکه وقتی یکی از اساتید با مثالی از ابنسینا روشنمان کرد، ابن سینا میگوید: هر شیءای به میزان بهرهاش از هستی دارای شعور است و انسان چون بیشترین استفاده را از هستی دارد، پس دارای شعور است. انسان اینگونه میتواند خداگونه ببیند، بشنود و خداگونه به توقعات پاسخ دهد.
تحول در زندگی با سرمشقهای هدفمند
اگر هنرمند رسالتش را در وادی هنر فراموش نکند، خیلی درسها میگیرد. این بخشی از جملات و سخنان استاد علیپور است؛ وی در ادامه صحبت خود خاطرهای از دوران معلمیاش را به یاد می آورد و می گوید: یادم میآید سال 84 پدر یکی از دانشآموزانم به مدرسه آمد تا با من حرف بزند، پدر دانش آموز با دیدنم بسیار خوشحال شد و اولین جملهای که به زبان آورد این بود که آمدهام از شما تشکر ویژه کنم، شما مسیر زندگی من را عوض کردید، با شنیدن این حرف ترغیب شدم ماجرا را بدانم، هیچگاه با خودم فکر نمیکردم مشقهای هدفمندم نگرش یک خانواده را تغییر دهد.
علیپور اضافه میکند: پدر آن دانشآموز تحول زندگی و جاریشدن رنگ محبت و عشق در خانوادهاش را مدیون همان سرمشقی میدانست که من به فرزندش داده بودم و بیان کرد، مثل روال هر نیمه شب مشغول دیدن فیلمی غیراخلاقی از ماهواره بودیم، موقع پیام بازرگانی دیدیم که پسرم در گوشهای از خانه مشغول نوشتن است، همان لحظه سری به پسرم زدم تا جویای درس و تکلیف او شوم و یک جوری او را برای خوابیدن متقاعد کنم، وقتی دفترش را برداشتم با دیدن این جمله که نوشته بود «آقاجان مرا ببخش از بس گناه کردم، زمینه ظهور شما طولانی میشود»؛ نمیدانم چه شد که احساس بیکفایتی کردم، دیگر حال دلم از آن خودم نبود، از آن روز به بعد دیگر ماهواره در خانه ما رنگ و بویی نداشت و دورهمیهای خانوادگی نشاطی بر زندگیمان اضافه کرد.
همه ما میدانیم که خوشنویسی هنری اصیل و قدیمی در ایران است و از آنجا که هویت یک ملت را زبان و خط تشکیل میدهد، متأسفانه در زمینه خط در کشور، ما با کاستیهایی مواجه هستیم؛ اینها برخی از دلگیریهای استاد علیپور بود و با لبخند تلخی که بر لب دارد، ادامه میدهد: یکی از بلاهایی که تکنولوژی بر سر خط آورده خطهای کامپیوتری است که با ضعیفترین کارایی بر روی تیتراژ تلویزیون در وقت اذان و فیلمها دیده میشود.
رئیس انجمن خوشنویسان خراسان رضوی عنوان میکند: هنر خوشنویسی مظلوم واقع شده و هنرمند در این عرصه با کمبود بسیار زیاد بودجه مواجه است این در حالیکه ما میتوانیم از هنر خوشنویسی با وجود داشتن اساتید برجسته به عنوان سند و هویت ملی خود دفاع کنیم و نگذاریم که گذر زمان از اعتبار و ارزش آن کم کند؛ پس باید تلاش کرد تا هنر خوشنویسی که بیانگر ملیت، هویت و فرهنگ اسلامی و ایرانی ماست، جایگاه واقعی خود را در جامعه به دست آورد و افرادی که با این هنر آشنا نیستند آن را بشناسند.
