مدارس مرحوم عابدزاده؛ سنگر و مدافع ایمان دانش‌آموزان در دوره خفقان پهلوی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، مرحوم حاج علی‌اصغر عابدزاده در سال 1290 هجری شمسی در محدوده کوچه تقی‌بنگی یا شیشه‌گرخانه(چهارشنبه بازار) نزدیک قبرستان قدیمی شهر مشهد در ابتدای خیابان طبرسی دیده به جهان گشود.

وی در خانواده مذهبی کم بضاعتی بزرگ شد، پدرش مسئول روشنایی چراغ‌های پیه‌سوز آستان قدس رضوی بود و به همین دلیل به «چراغچی‌باشی» آستان قدس مشهور گشت؛ در دوران کودکی از شور و تحرک عجیبی برخوردار بود و به همین دلیل در میان هم سن و سالان خود از برتری خاصی بهره‌مند بود.

وی از رجال دینی و برجسته و فعال خراسان به شمار می‌رفت، بعد از شهریور سال 1320 وارد حوزه علمیه می‌شود و پس از تحصیل مقدمات، به طور عمده از محضر مرحوم شیخ هاشم قزوینی کسب فیض کرد.

پیش‌قدم بودن مرحوم عابدزاده در کارهای خیر
مرحوم عابدزاده خیلی زود پدر خود را از دست داد ولی با کوشش و فعالیت دنبال کار رفت و با عشق و علاقه وارد بازار شد؛ او در جوانی به شغل حلبی‌سازی روی آورد و در همین شغل هم ابتکاراتی داشت؛ بعدها کارخانه آئینه‌سازی را تأسیس کرد و از همین رو به کارهای خیر هم می‌رسید و در هر کاری پیش قدم بود.

از جمله خدمات مرحوم عابدزاده می‌توان به تأسیس انجمن پیروان قرآن اشاره کرد؛ او بعد از اینکه در مشهد مشهور شد و مورد اعتماد مردم قرار گرفت، اقدام به تأسیس این انجمن کرد، این انجمن در میان مردم توسط مشهد و کسبه و اصناف مورد توجه قرار گرفت. در این انجمن قرائت قران، تجوید، بیان احکام، مسائل شرعی، مسائل اجتماعی و نیازهای محلی مورد توجه قرار می‌گرفت، منبر تبلیغ و ذکر مصیبت هم برقرار بود.

وی در دوره خفقان پهلوی خدمات دیگری نیز به جامعه مذهبی و قرآنی انجام داد که از جمله آن‌ها می‌توان به ساخت 12 بنای وقفی اشاره کرد که این بناها از سال 1320 تا 1330 ساخته شد.

وی در زمان جنگ جهانی، سودی می‌کند که از سود مال خود می‌خواست یک کار خدماتی انجام دهد لذا تصمیم می‌گیرد مدرسه بسازد، بنابراین اولین بنایی که او اقدام به ساخت آن کرد بنای مهدیه بود، این بنا همچنین منزل و کارگاهش نیز به شمار می‌رفت.

این بنا به دلیل انتسابش به ساحت مقدس امام زمان(عج) مورد توجه خاص مردم قرار گرفت و رونقی ویژه یافت. در این بنا دروس قرآن، عربی، مقدمات طلبگی تدریس می‌شد که شب‌ها کلاس‌های درس عربی دایر بود تا کسانی که می‌خواهند از ادبیات عرب و زبان قرآن کریم آگاه شوند و روزها فرصتی ندارند، شب‌‌ها در این محل حاضر شوند و به تحصیل بپردازند.

مبتکر جلسات عمومی دعای ندبه
از آنجا که در ایران مبتکر جلسات عمومی دعای ندبه مرحوم عابدزاده بود، مهدیه‌های تهران و دیگر استان‌ها از او الگو گرفتند و علاوه بر دعای ندبه در این بنا جشن‌های میلاد امام زمان(عج) در نیمه شعبان تا حدود 10 شب برگزار می‌شد و از اصناف مختلف دراین جشن‌ها حضور می‌یافتند.

مرحوم عابدزاده پس از بنای مهدیه اقدام به تأسیس مدارس می‌کند که در آن مدارس کتاب‌ها و دروس ویژه تدریس می‌شد؛ تفاوت مدارس مرحوم عابدزاده با دیگر مدارس در این بود که محور اصلی این مدارس تدریس قرآن، شرعیات، اصول و احکام بوده است و در فوق برنامه به دانش‌آموزان تا حدودی دروس عربی آموزش داده می‌شد که متدینان آن زمان سعی می‌کردند فرزندان خود را به این مدارس بفرستند.

از بین این بناها، فاطمیه برای دانش‌آموزان دختر بود و تنها دروس قرآن عربی، احکام و شرعیات آموزش داده می‌شد و دروس مدرسه در آن به دانش‌آموزان ارائه نمی‌شد.

10 مدرسه دیگر مرحوم عابدزاده دوره شش ساله بود که این مدارس زیر نظر آموزش و پرورش نبوده و پس از طی سه دهه فعالیت مستقل در سال 52 و 53، توسط آموزش و پرورش زمان طاغوت پهلوی تعطیل شد.

قرائت دسته‌جمعی دعای هر روز هفته در مدارس مرحوم عابدزاده
در این مدارس دانش‌آموزان صبح سر صف‌ دعای هر روز هفته را دسته جمعی می‌خواندند و ظهرها نیز در نماز جماعت شرکت کرده و نوبت عصر نیز دانش‌آموزان سر صف صلوات خاصه علی‌ابن موسی‌الرضا(ع) را به صورت هم‌خوانی قرائت می‌کردند.

مرحوم عابدزاده برای دانش‌آموزان مدارسش یک برنامه قرآنی در شبستان نهاوندی مسجد گوهرشاد به استادی حاج عباسعلی تقی‌زاده تشکیل داده بود که در ماه مبارک رمضان دانش‌آموزان سوم تا ششم به صورت راهپیمایی از مدارس خود به سمت حرم حرکت می‌ردند و این حرکت به صورت منظم از هر طرف حرم شکل‌ گرفته بود، به گونه‌ای که دانش‌آموزان سادات در جلوی جمعیت و بقیه پشت سر آن‌ها به سمت حرم مطهر حرکت می‌کردند.

حدود 2 الی 3 ساعت این دانش‌آموزان پشت رحل قرآن نشسته و یک جزء قرآن قرائت می‌شد و سپس استاد تقی‌زاده بر اساس لیستی از دانش‌آموزان که قرآنشان خوب بود اسامی آن‌ها را قرائت کرده تا بیایند قرآن قرائت کنند و در پایان این فصل قرآنی، یکی از دانش‌آموزان که از صدای خوبی برخوردار بود به قرائت ختم قرآن می‌پرداخت.

اجرای برنامه‌های جانبی برای دانش‌آموزان و والدین
از دیگر برنامه‌های جانبی مدارس مرحوم عابدزاده می‌توان به برگزاری مراسم جشن میلاد و مراسم سوگواری برای اهل بیت(ع) در همان مدارس اشاره کرد مثلا اگر ولادت حضرت جوادالائمه(ع) بود این مراسم با حضور والدین دانش‌آموزان در مدرسه جوادیه برپا می‌شد و عوامل اجرایی این مراسم نیز خود دانش‌آموزان بودند.

بارزترین ویژگی مدارس مرحوم عابدزاده این بود که تمامی معلمان و حتی خدمتگزاران مدارسش همه قرآن خوان و قاری بودند و همچنین درس دانش‌آموزان این مدارس از دیگر مدارس قوی‌تر بود و حتی دانش‌آموزان متفرقه خوانده و به کلاس بالاتری می‌رفتند.

مرحوم عابدزاده فعالیت خارج از مدرسه نیز برای دانش‌آموزان داشت و یکی از این فعالیت‌ها عیادت از دانش‌آموزان بیمار بود؛ ایشان این فعالیت را جزو فوق فعالیت‌های برنامه دانش‌آموزان مدارسش قرار داده بود.

بردن دانش‌آموزان به زیارت حرم مطهر و درگیرکردن آنان در کارهای فرهنگی از دیگر فعالیت‌های فوق برنامه مرحوم عابدزاده به شمار می‌رفت، در این مراسم خود دانش‌آموزان گروه‌های سرود و ایراد سخنرانی این مراسم را برعهده داشتند.

این مرحوم در راهپیمایی نهم دی‌ماه سال 57 به همراه دوستان شرکت کرد و عصر همان روز یک سکته مغزی داشت که این سکته موجب شد مرحوم عابدزاده اطرافیان خویش را نشناخته و پس از چندی در سال 1365 دار فانی را وداع گوید.