
کاشفالغطاء که نام کامل او شیخ جعفر بن خضر بن یحیی بن سیفالدین الجناجی النجفی است یکی از بزرگان شیعه در قرن 13 هجری است(فهرس التراث، ج2، ص105) در اعیان الشیعه در ذیل عنوان میرزا جعفر خان به معرفی او پرداخته شده است و گفته شده وی در حدود سال 1154 در نجف متولد شد در اعیان الشیعه عنوان المالکی نیز در ادامه اسم او ذکر شده است.
سیّدمحسن امین در این مورد میگوید: المالکی نسبتی است که به افراد بنی مالک داده می شده و سید مهدی قزوینی گفته است که قبایل بنی مالک نسبشان به مالک اشتر باز میگردد.
خاندان کاشفالغطاء
خاندان کاشفالغطاء از زمره خاندانهای عالم پرور شیعه است که میتوان از میان آنان به سه پسر شیخ جعفر به نامهای موسی، علی و حسن اشاره کرد؛ همگی این افراد از فقهای نامدار شیعه بودهاند، همچنین شیخ جعفر پنج داماد نیز داشته است که آنها هم از بزرگان شیعه گردیدهاند از جمله بزرگترین عالمان این خاندان میتوان به شیخ محمّد حسین کاشف الغطاء اشاره کرد که دارای تألیفات بسیاری است.
جایگاه علمی
از مهمترین آثار او کتاب «کشف الغطاء عن خفیات مبهمات الشریعة الغرّاء» است از دیگر آثار او میتوان به کتابهای «الحق المبین فی تصویب المجتهدین و تخطئة جهّال الأخباریین» و «منهج الرشاد لمن أراد السداد» اشاره کرد(فهرس التراث، ج 2، ص105) که وی از شاگردان سید محمّد مهدی بحرالعلوم و محمّد باقر وحید بهبهانی بوده است.
مرحوم استادمیرزا حسین نوری( صاحب مستدرک الوسائل(ره) این چنین کاشف الغطاء را ستایش میکند و توصیف مینماید: «بزرگ بزرگان، شمشیر بران اسلام، استاد پژوهش و تحقیق، آیت عجیب خداوند که عقلها از درک آن قاصرنـد و زبانها لال اگر به علم و دانش او بنگری، کتاب کشف الغطاءاش که در هنگام سفـر نوشته است، تو را از امری سترگ باخبر میسازد واز مقامی والا در مراتب علوم دینی او، چه اصول باشد و چه فروع آگاه میکند»(اعیان الشیعه، ج4، ص100).
کاشفالغطاء شاگردان بسیاری داشته که از جمله آنها میتوان به سید جواد عاملی، مؤلف کتاب ارزنده مفتاح الکرامه، شیخ محمّد حسن نجفی صاحب جواهر الکلام اشاره کرد.
کاشفالغطاء در عرصه سیاست و اجتماع
از کارهای مهم کاشفالغطاء در عرصه سیاسی و اجتماعی میتوان تشویق مردم توسط وی به دفاع از نجف اشاره کرد که او در برابر حمله وهابیها به این شهر با تشکیل سپاهی به مقابله با وهابیان پرداخته و آنان را از این شهر رانده است.
همچنین او در جریان میرزا محمد اخبارى به مقابله با او پرداخت، این شخص از بزرگترین دشمنان مراجع اصولى بود که تهمتهاى ناروا و زشت به علما مىزد و در گوشه و کنار فعالیت زیادى بر علیه آنان مىکرد، شیخ جعفر براى کوبیدن او ناچار به رى سفر کرده و به تبلیغ بر علیه آن فرد اخبارى مشغول شد و دراین زمینه، نامهها و رسالههاى مفصلى در رد میرزا محمد اخبارى و مذهب او نوشت و آن قدر کوشش کرد تا اینکه حرکت او را در نطفه خفه کرد و میرزاى اخبارى از ترس او پا به فرار گذاشت.(اعیان الشیعه، ج4، ص101)
شیخ جعفر بن خضر بن یحیی بن سیف الدین الجناجی النجفی معروف به کاشفالغطاء در سال 1228 هجری قمری دیده از جهان فروبست و در مکانی در کنار حرم علی بن ابی طالب(ع) به خاک سپرده شد.
پردیس مقدادیان کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث از خراسان رضوی