ارائه مفاهیم بلند عرفانی و اخلاقی در اشعار خیام

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، اساسا در هر بحثی و یا شناخت هر شخصیتی باید به آثار آن شخصیت نگاه کنیم که این شخص در آثار خود چه نوشته، چه گفته، از چه استفاده کرده و یا در مورد چه فردی گفته است؛ یکی از حوزه هایی که می‌توان این موارد را مورد بررسی قرار داد، ادبیات فارسی و شعرا و نویسندگان آن است که مانند دری یمانی درخشیدند.

شعرای ادب پارسی، وجهی متفاوت ولی همگون و به هم گره خورده دارند که یکی وجهه ملی‌گرایی و حس وطن دوستی و دیگری دین‌گرایی و دین‌مداری است؛ لذا شعرا و نویسندگان ادبیات فارسی برای بهتر ارائه کردن تفکرات خود، چه حماسی،چه عرفانی و ... تنها به وجهه ملی‌گرایانه خود اکتفا نکردند و این موفقیت خود را در قبال استفاده و تأثیر از اسلام دانسته‌اند.

یکی از این شعرا که تأثیرات شعر خود را از کلام خداوند و پیامبر اکرم(ص) و ... پذیرفته است، حکیم عمر خیام نیشابوری است که با وجود الفاظ بسیار سخت و معتقد در ارائه مفاهیم بلند عرفانی، عشقی، اخلاقی و ... به قدری زیبا آن‌ها را با مفاهیم دینی به هم در آمیخته است که در رباعیات ایشان سراسر از این موضوعات موجود است.

عباس خیرآبادی، استاد دانشگاه و مدرس زبان و ادبیات فارسی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی عنوان کرد: شعر خیام، بیانگر نگاه او به زندگی گذران دنیاست، او معتقد بود که باید قدر زندگی را دانست و از گذشتگان عبرت گرفت.

این استاد دانشگاه و مدرس زبان و ادبیات فارسی با بیان اینکه خیام، در روزگار حیاتش، به شاعری، شهره نبوده است، ابراز کرد: خیام، در حاشیه کتاب‌های خود، رباعیاتش را نگارش می‌کرده است و مردم پس از وفاتش، متوجه اشعار او شدند.

معروف بودن خیام در دانش ریاضی، حکمت و فلسفه

وی با اشاره به اینکه خیام در دانش ریاضی، حکمت و فلسفه معروف بوده است، اظهار کرد: اشعار به جای مانده از او کم است ولی همین اندک شعر، آنچنان زیباست که نام او را به عنوان شاعری بزرگ مطرح کرده است.

خیرآبادی بیان کرد: خیام شاعری بوده که اشراف کامل بر رموز و دقایق قرآنی و آموزه‌های دینی داشته است و دقت او در به کارگیری عبارات و واژه‌ها به حد شناخت عمیق و دقیق یک مسلمان مشرف به آموزه‌های دینی به ویژه قرآن و حدیث بود.

وی با بیان اینکه بهشت و جهنم، آنچنان که در میان زهاد، معروف است، برای خیام مطرح نبوده است، افزود: خیام، در یکی از رباعیاتش آورده: «گویند بهشت و حور عین خواهد بود... و آنجا می ناب و انگبین خواهد بود... گر ما می و معشوقه گزیدیم چه باک... آخر نه به عاقبت همین خواهد بود»، این ابیات اشاره به این دارد که برخی، بهشت را برای خدا نمی‌خواهند بلکه به خاطر شراب و حورالعین می‌خواهند.

این استاد دانشگاه افزود: خیام، حکیمی متأله است که به نقل از دامادش، البغدادی، پس از خواندن باب الهیات کتاب شفای ابن سینا، به سجده رفت و گفت: «خدایا، آن‌گونه که باید، تو را نشناختیم و سپس جان داد.»