مانور تزئیناتی؛ آفت روضههای زنانه/ از تجملات دوری کنیم
گروه اجتماعی: مدیر حوزه علمیه حاج شیخ کاشمر با تأکید بر پرهیز از تجملات در مراسم عزاداری اهل بیت(ع) گفت: وقتی بانوان به محافل روضه خانگی میروند، برخی از این جلسات به عنوان مانور تزئیناتی و جلوه دادن خانه، لباس و زیورآلات و ... به شمار میرود تا عزاداری برای اهل بیت(ع).
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، کاشمر، شهری مذهبی به شمار میرود که از دیرباز در همه محلههای این شهر و طی طول سال مراسم روضه اهل بیت(ع) برپا است، ریشههای محکم مذهبی در میان مردم این منطقه را نمیتوان انکار کرد به ویژه آنکه مجالس مذهبی از ایام فاطمیه گرفته تا ماههای محرم و صفر، روزهای مختلف هفته به مناسبت اول و آخر هرماه برگزار میشود که اگر این جلسات با توجه به حجم بالای آنها سالم، پربار و به دور از آفات برپا شود در کسب معارف و شناخت عقلانی دین بهرهای برای مخاطبان دارد.
اما افسوس و صد حیف که محتوای اغلب مجالس روضه زنانه بسیار ضعیف است و با کم ارزش تلقی شدن آنها و نداشتن سطح سواد مطلوب برخی از سخنرانان در این محافل، تکیه بیشتر بر مباحث احساسی و جذب بیشتر مخاطبان است و بصیرت افزایی لازم در این مراسم صورت نمیگیرد.
آسیبها و آفتهای مراسم عزاداری اهل بیت(ع)
در همین خصوص حجتالاسلام جواد نیکبین، مدیر حوزه علمیه حاج شیخ کاشمر گفت: برگزاری مراسم روضه سیدالشهدا(ع) و حضرت زهرا(س) در زندگیهای امروز هم برکات و حسنات بسیاری دارد که بدون شک باعث التیام دردهای زندگی ما میشود اما با آسیبها و آفتهایی روبرو است.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه در کاشمر به ندرت مجالس روضه خانگی سخنرانی محورند تا در این جلسات پای صحبت افراد فرهیخته و اهل علم به آن باز و باعث ترویج فرهنگ ناب ایرانی، اسلامی شود، گفت: اغلب جلسات عزاداری در کاشمر دعا محور و یا گریه محور هستند.
وی عنوان کرد: در جلسات خانگی و دعامحور، اغلب سخنرانان حضور ندارند لذا بسیار معمولی و ضعیف برگزار میشود و در آنها اصل بر بیان ذکر و دعا به صورت لقلقه زبان و توزیع غذای نذری و سفرههای رنگارنگ منتسب به اهل بیت(ع) است، این جلسات ذکر محور بوده و کمتر معرفتافزایی در آنها بیان میشود.
جلسات گریهمحور بر پایه شور بدون شعور
حجتالاسلام نیکبین با اشاره به اینکه جلسات گریهمحور نیز جلساتی هستند که بر پایه شور بدون شعور است، ابراز کرد: در این جلسات افراد دنبال این نیستند که سخنران یا مداح چه چیزی میگوید، بلکه از او انتظار دارند خوش صدا باشد و خوب افراد را بگریاند.
وی با بیان اینکه هر چند در شهرهای بزرگ جلسات دیگری هم بانوان ترتیب میدهند که به تبلیغ عرفانهای کاذب و معنویتهای ساختگی میپردازد، اظهار کرد: در این جلسات مخاطبان به چهره رحمانی دین سوق داده میشوند و چهره دیگر دین به آنان معرفی نمیشود، هرچند این جلسات در کاشمر دیده نمیشود اما در آنها معنویت ساختگی نه معنویت ناب اسلامی ترویج میشود.
مدیر حوزه علمیه حاج شیخ کاشمر گفت: آسیبهای این مجموعه جلسات متعدد است، به طوریکه اولین آسیب آنها، صرف هزینههای بالای زمانی و ریالی است به عنوان مثال بعضاً در این مراسم به بهانه برپایی سفره حضرت ابوالفضل(ع) و امام حسن مجتبی(ع) و ... با صرف غذای خاص و تزئینهای ویژه، نوعی بدعتگذاری شده که مستلزم صرف هزینه زیاد است.
وی با بیان اینکه بانوان با صرف زمان بسیار جهت حضور در این مراسم، ذهنشان پر میشود از مسائل سطحی و عامیانه و ظاهری از دین که برخی از روحانیون با سطح سواد کم خود، برای مردم بیان میکنند، افزود: همچنین با برگزاری متعدد مراسم روضه خانگی در دهههای مختلف، بانوان را نمیتوان در خانه یافت و کار آنان شرکت در جلسات میشود به گونهای که به وظایف خانهداری، تربیت فرزند و همسرداری خود نمیپردازند.
برخی محافل روضه خانگی؛ مانور تزئیناتی و جلوه دادن لباس و زیورآلات
حجتالاسلام نیکبین یادآور شد: مشکل دیگری که در این جلسات دیده میشود، این است که وقتی بانوان به محافل روضه خانگی میروند، این جلسات به عنوان مانور تزئیناتی و جلوه دادن خانه، لباس و زیورآلات و ... به شمار میرود، حال آنکه قبلاً این تزئینات در عروسیها مورد توجه بود اما این روزها شاهدیم برای جلسات مذهبی بانوان به دنبال لباسهای مشکی خاصی هستند، تزئینات خاص هماهنگ با رنگ سفره و دکوراسیون منزل، اشرافیگری و تجملگرایی و چشم و هم چشمیها را افزایش یافته که این آسیب جدی وارد شده بر محافل روضه زنانه است.
وی با انتقاد از اینکه سبک برگزاری این جلسات اسلامی و دینی نیست و اغلب با بیان مراسم دنبال دهه گرفتن و متبرک شدن منازل خود هستند، گفت: اغلب تحصیلات سخنواران و مداحان در این جلسات بسیار اندک است و عدم تسلط آنان به مباحث دینی و مذهبی باعث انحراف مستمعان میشود و آنان با بیان سطحی، دین را ناقص جلوه میدهند و مستمع را منحرف میکنند.
مدیر مدرسه علمیه حاج شیخ کاشمر ادامه داد: این جلسات بستر ترویج عرفانهای کاذب، معنویتهای ساختگی، مانور خودآرایی و تشریفات و ترویج شور بدون شعور است و دین فقط به صورت گریه و شیون معنا و زخمهای حسین فقط معرفی میشود نه معانی دیگر دین و اندیشههای امام حسین(ع).
از عزاداری دهههای واقعی غافل نشویم
وی با بیان اینکه این جلسات عامیانه، به جای آنکه نسل جوان را دیندار کند نتیجه عکس میدهد و آنان را سرخورده میکند، اظهار کرد: با ازدیاد جلسات روضه خانگی در ایام مختلف سال، عطش عزاداری و روضه در ایام عزا کاهش مییابد، در واقع برپایی جلسات زیاد و گرفتن دهههای مختلف صادقیه، عسکریه و ... منجر میشود از دهههای واقعی غافل شویم و مردم ندانند کدام ایام عزاداری، اصل است.
حجتالاسلام نیکبین گفت: این در حالی است که این محافل ظرفیت بسیار خوبی برای افزایش اطلاعات دینی و آشنایی بانوان با مسائل دینی و پرهیز از اشاعه خرافات و تحریفات به شمار میرود در صورتی که انحرافات و آفتهای وارده به این محافل را بزداییم و زمینه جذب همه اقشار را فراهم کنیم.
وی با بیان اینکه این روزها شاهد هستیم محتوای خام، ساده و خالی از معارف اصیل و عمیق اسلامی، محافل روضه زنانه را به پاتوق زنان مسن و سالخورده تبدیل کرده و نسل جوان تمایلی به حضور در این محافل ندارند، خواستار شد: مسئولان ذیربط به ویژه سازمان تبلیغات اسلامی، اداره اوقاف و امور خیریه و همه دستاندرکاران در حوزه مسائل دینی و فرهنگی جهت برطرف شدن آسیبهای وارده به محافل روضه زنانه اقدامات لازم را انجام دهند.
شناسنامه تبلیغی برای هر شهر تهیه شود
در همین خصوص مدیر حوزه علمیه کاشمر پیشنهاد داد: سازمان تبلیغات به عنوان متولی تبلیغات دینی، شناسنامه تبلیغی برای هر شهر تهیه کند و طبق آن با نیازسنجی در منطقه، برای سخنرانان و مداحان مشخص باشد به چه موضوعاتی بپردازند و با برگزاری دورههای آموزشی، مبلغانی که میتوانند در محافل خانگی حضور یابند معرفی شوند و نسبت به بروزشدن اطلاعات آنها اقدام شود تا از ظرفیت این محافل بتوان بیشتر بهره برد.
وی در ادامه افزود: نباید هر فردی با اندک سواد خود اجازه ورود به هر محفلی و سخنرانی داشته باشد، زیرا یک مبلّغ ممکن است فقط بتواند یک جلسه 15 نفره را مدیریت کند لذا او را نباید به یک مجلس 200 نفره فرستاد که رعایت این اصل در جلسات روضه خانگی مشاهده نمیشود.
حجتالاسلام نیکبین عنوان کرد: اگرچه فارغالتحصیلان امروز حوزه علمیه عالِمتر از طلبههای قدیم هستند، اما روحانیون قدیم سرشناسترند زیرا در گذشته طلاب به جز سخنرانی در محافل و قبول امام جماعت مسئولیت دیگری نداشتند، اما امروزه طلاب بسیاری در عرصه قضاوت، تدریس، نمایندگی ولایت فقیه و ... ایفای نقش میکنند که بخش اعظمی از آنها نمیتوانند در قافله تبلیغ دین در سطح شهرستان حضور یابند، لذا دست آنان برای انجام تبلیغات گسترده دینی در سطح جلسات خانگی در کوچه پس کوچههای شهر کوتاه میماند حال آنکه همواره بهترین طلبهها، بهترین مبلغان دینی هستند.
با این تفاسیر باید فکری به حال غنای جلسات روضه زنانه برداشت و با پرهیز از بیان مباحث احساسی جهت جذب مخاطبان بیشتر، سطح سواد مبلغین دینی را افزایش داد و دورههای مهارتی برای مبلغان برگزار کرد تا محتوای مجالس زنانه مملو از معارف اصیل اسلامی شود.
شاید بتوان همانطور که جلسات قرآنی زنانه در ماه رمضان ساماندهی شده است، مجالس روضه اهل بیت(ع) هم ساماندهی شود تا از این ظرفیت برای ترویج فرهنگ ناب ایران اسلامی استفاده کنیم و این جلسات پرورش دهنده نسلی دیندار و مذهبی باشد.
