نگهداری 100 اثر از صائب تبریزی، بزرگترین غزلسرای قرن 11 در کتابخانه آستان قدس
گروه هنر: بیش از 100 نسخه ارزشمند از آثار صائب تبریزی، بزرگترین غزلسرای قرن یازدهم قمری در گنجینه مخطوطات کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که تاریخ کتابت برخی از آنها به زمان حیات این شاعر میرسد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سید محمدرضا فاضلهاشمی، رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی، افزود: حدود 100 نسخه از آثار صائب تبریزی، بزرگترین غزلسرای قرن یازدهم قمری شامل کلیات، دیوان اشعار، غزلها، برگزیدۀ غزلیات و شرح غزلهای در گنجینۀ مخطوطات آستان قدس رضوی نگهداری میشود.
وی با بیان اینکه در میان این نسخهها، نسخۀ نفیسی به چشم میخورد که در سدۀ 11 قمری کتابت شده و کارشناسان، آن را به خط خود صائب تشخیص دادهاند، اظهار کرد: این نسخه، شامل غزلیات و قطعات به خط نستعلیق خوش 17 سطری در متن است، به علاوه تعداد زیادی غزلیات در حواشی صفحات به خط نستعلیق شکسته وجود دارد.
رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی، ادامه داد: از دیگر ویژگیهای این نسخۀ نفیس، کاغذ نخودی، جداول اوراق به زر تحریردار و لاجورد، صفحۀ اول حواشی و بینالسطور دارای تشعیر، جلد تیماج دورویۀ مشکی، برونضربی جدولکشیشده با زر، دارای ترنج و سرترنج زرّین و درون تیماج زرشکی است.
وی با بیان اینکه بیشتر نسخههای نفیس از آثار صائب در گنجینۀ کتب خطی آستان قدس رضوی، اهدایی مقام معظم رهبری است، افزود: قصائد صائب به خط نستعلیق 16 سطری، کاغذ نخودی و جلد مقوا با عطف و گوشۀ تیماج که ایشان در سال 1381 اهدا کردهاند و دیوانی به تاریخ کتابت 1076 که از نسخ فوقالعاده نفیس است، در سال 86 توسط رهبر معظم انقلاب وقف شد.
فاضلهاشمی، به برخی از نسخ ارزشمندی که در قرن 11 و همزمان با حیات صائب کتابت شده، اشاره کرد و ادامه داد: دو نسخه دیوان صائب اهدایی دکتر فریدون مقتدری، یکی به کتابت سال 1083 قمری و به خط نستعلیق 14 سطری، جلد مقوا با عطف و گوشۀ تیماج و نسخۀ دیگر، به تاریخ کتابت 1078 قمری، به خط نستعلیق 14 سطری که جدولکشی اوراق به شنگرف خط کشیده شده است، از نسخ نفیس مربوط به قرن 11 قمری است.
وی با بیان اینکه نسخۀ ارزشمندی از دیوان صائب به کتابت قرن 12 قمری است، ادامه داد: این نسخه متن و حاشیه نستعلیق، سرلوح و کتیبۀ مزدوج منقّش الوان و ترنج و سرترنج، نقوش اسلیمی و ترنج ضربی، جدولکشی به تحریر مشکی و زر، جلد زرکوب دارای حاشیه زنجیرهای و جدولکشی دارد.
رئیس ادارۀ مخطوطات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی یکی دیگر از آثار صائب در حوزۀ ادبیات را «مرآت الجمال» دانست و اظهار کرد: نسخۀ نفیسی از آن در گنجینۀ کتب خطی آستان قدس رضوی موجود است که این اثر در قرن 12 قمری به خط نستعلیق 15 سطری کتابت شده و مجدول به زر و تحریر مشکی و کمند با جلد تیماج آبی ضربی است.
وی با بیان اینکه برخی از نسخههای آثار صائب که در قالب کتب خطی، چاپ سنگی، میکروفیلم و کتب چاپی در این گنجینه نگهداری میشود، به صورت خوشنویسی و مرقّع درآمده و محل کتابت بیشتر آنها در شبه قاره است، عنوان کرد: کتابخانۀ آستان قدس رضوی با دارابودن بیش از 37 هزار کتاب چاپ سنگی و سربی نایاب و نفیس، مجموعۀ کم نظیری را فراهم آورده است.
یادآور میشود، میرزا محمّدعلی صائبتبریزی زاده حدود سال ۱۰۰۰ قمری، در گذشته ۱۰۸۰ قمری اصفهان، بزرگترین غزلسرای سدۀ یازدهم هجری و نامدارترین شاعر زمان صفویه مشهورترین شاعر سبک هندی و یکی از پرآوازهترین شاعران ایران به شمار میرود.
