تنوع ساختاری و کارکرد اصلی مساجد مورد غفلت واقع شده است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجت‌الاسلام محمد الهی‌خراسانی، طراح و مبدع «طرح گونه‌شناسی مساجد» و مدیر مدرسه علمیه المهدی(عج) در نشست «گونه شناسی مساجد و بازتعریف خدمت‌رسانی نهادها براساس نیازسنجی گونه‌ها» که ظهر امروز، 22 تیرماه در در تالار شورای شهر شهرداری مرکزی مشهد برگزار شد، غفلت از تنوع ساختاری و کارکرد مساجد را اولین مسئله اصلی در این طرح عنوان کرد و گفت: مجموعه نهادهای مرتبط با مسجد معمولا یک دید یکسان به همه مساجد دارند.

حجت‌الاسلام الهی‌خراسانی با بیان اینکه ارتباط نهادها یا مساجد عمدتا یک ارتباط یکطرفه است، اظهار کرد: گاهی می‌بینیم حمایت و تسهیلاتی بدون مشاوره، نیازسنجی و ارزیابی قبلی صورت می‌گیرد و یا انتظارات، اطلاعات و دستورالعمل‌ها نیز یک‌طرفه انجام می‌شود.

وی با بیان اینکه خدمات‌رسانی مسجد بازار با دیگر مساجد همچون روستا، دانشگاه و ادارات فرق دارد، عنوان کرد: خدماتی که برای مسجد دانشگاه ارائه می‌شود به نوعی وسیع‌تر از دیگر مساجد است و مساجد بازار و روستا به دلیل شرایط محیطی با مساجد دیگر متفاوت عمل می‌کنند.

وی به پیامدهای غفلت از تنوع ساختاری و کارکرد مساجد اشاره و بیان کرد: اختصاص تسهیلات بودجه‌ای برابر به مساجد، ارائه محصولات فرهنگی همسان به مساجد و آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های یکسان به مساجد از جمله پیامدهای این غفلت هستند.

مدیر مدرسه علمیه حضرت مهدی(عج)، ضرورت گونه‌شناسی مساجد و شاخص‌گذاری مساجد طرازگونه را دومین مسئله در این طرح برشمرد و اظهار کرد: این ضرورت بر اساس، تحول در نگاه دست‌اندرکاران مساجد و نهادهای مساجد طراز، تغییر انتظارات نهادهای نظارتی و فرهنگی مرتبط با مساجد، زمینه‌سازی برای ارزیابی کیفی و جامع وضعیت فعلی مساجد و امکان پایش وضعیت مساجد بر اساس شاخص‌های تعیین شده پیش‌بینی شده است.

حجت‌الاسلام الهی‌خراسانی از چگونگی لزوم بازتعریف خدمت‌رسانی نهادها بر اساس نیازسنجی گونه‌ها به عنوان مسئله سوم این طرح سخن گفت و ابراز کرد: طبقه‌بندی نیازهای مساجد بر اساس شاخص‌های گونه‌ای، برنامه‌ریزی برای رشد کیفی مساجد با هدایت خدمات، اولویت‌بندی در نوع و مقصد خدمت‌رسانی و بررسی نتایج خدمت‌رسانی نهادها بر اساس ارزیابی شاخص‌ها از جمله عوامل این چگونگی هستند.

وی با اشاره به مقایسه نیازهای دو گونه متفاوت از مساجد، افزود: مسجد کوچک بازار دارای شرایطی همچون امام جماعت با ویژگی‌هایی مانند توانایی اقامه نماز مختصر و صحیح، مهارت ارتباط با اقشار عمومی و قشر بازاریان، تسلط بر احکام مبتلا به عمومی و بازار، اقامه نماز در دو نوبت ظهر و مغرب باشد.

طراح و مبدع «طرح گونه‌شناسی مساجد» اضافه کرد: نظافت و عطرافشانی مساجد بازار، ارائه جزوات و کتابچه‌های کوچک مذهبی، اقامه نماز در دو نوبت ظهر و مغرب و باز بودن درب مسجد از یک ساعت قبل از اذان ظهر تا ساعت 9 شب به طور یکسره، تابلوی کوچک اعلانات جهت پیام‌ها و اعلام مناسبت‌های مذهبی، پرده یا بنرهای ثابت قابل استفاده در ایام عید و سوگواری، نظافت و عطرافشانی مستمر، مولودی خوانی و یا ذکر مصیبت مختصر در مناسبت‌ها از دیگر نیازهای یک مسجد در بازار به شمار می‌رود.

حجت‌الاسلام الهی‌خراسانی ادامه داد: اما در مسجد بزرگ دانشگاه باید نیازهایی همچون امام جماعت با ویژگی‌هایی مانند جذابیت در شمایل، صدای خوش و قرائت زیبا، سطح بالای تحصیلات حوزوی و سابقه تحصیلات دانشگاهی، ارتباط با جوانان دانشجو پیش‌بینی شود.

وی افزود: از دیگر نیازهای مساجد دانشگاه می‌توان به اقامه نماز در سه نوبت، صبح، ظهر و شب و باز بودن درب مسجد در 24 ساعت، نمای بیرونی زیبا و چشم‌نواز، فضای وسیع برای نماز بانوان، اتاق مخصوص امام جماعت در دانشگاه، سیستم تهویه مطبوع و تصفیه هوا، سیستم گرمایشی و سرمایشی مجهز، بنرهای زیبا و هنری متنوع، برگزاری مراسم باشکوه مناسبتی با حضور سخنرانان و مداحان برجسته و همچنین برگزاری اعتکاف دانشجویی اشاره کرد.