همجواری با مضجع امام رئوف(ع)؛ پاداش ۴۰ سال تلاش عالمانه شیخ مجتبی قزوینی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حضور مضجع عالم آل محمد(ص) در مشهد، از دیرباز، زمینه جذب طالبان علم و فضیلت را در این دیار فراهم کرده است. نه‌تنها از دیگر ولایات ایران بلکه از اقصی‌نقاط جهان اسلام، عالمانی در این شهر گرد آمدند که هر کدام سرآمد زمانه خویش بودند.

وارستگانی که پس از عمری مجاهدت علمی و دینی، حریم رضوی را به عنوان منزلگاه ابدی خود برگزیدند و منظومه‌ای از ستارگان را بر مدار خورشید تشکیل دادند.

آیت‌الله شیخ مجتبی قزوینی، یکی از آن عالمان وارسته‌ای است که پس از سال‌ها مجاهدت علمی ودینی در حوزه‌های علمیه نجف و قم، مشهد را آخرین منزلگاه خود قرار داد و پس از 40 سال تلاش علمی در جوار حرم رضوی، آرام گرفت. در این مجال، به بهانه سالگرد وفات آیت‌الله شیخ مجتبی قزوینی به بیان گوشه‌ای از زندگی این عالم ربانی می‌پردازیم.

درسال 1318ه.ق، در خانواده‌ای از اهل علم و ایمان، پسری پا به عرصه گیتی گذاشت که او را مجتبی نام نهادند. پدرش، حجت‌الاسلام والمسلمین شیخ احمد تنکابنی قزوینی و مادر، دختر آیت‌الله شیخ محمد تقی تنکابنی، مؤلف «فوائد العسکریه» بود لذا اولین اولین آموزش‌ها را در دامان خانواده‌ای با فضیلت دید.

وی پس از آنکه تحصیلات مقدماتی را در قزوین فرا گرفت، در سال 1330ه.ق برای تکمیل علوم اسلامی و ادامه تحصیلات، همراه با پدر خویش، عازم نجف اشرف شد و در هفت سال اقامت خود در نجف، از محضر اساتیدی همچون آیت‌الله سیدمحمدکاظم یزدی، آیت‌الله میرزا محمدتقی شیرازی و میرزا محمدحسین نائینی بهره برد.

شیخ مجتبی درسال 1337 هـ. ق، از عتبات عالیات به ایران بازگشت و در اقامت دو ساله خود در قزوین، درباره عرفان و علم باطن در محضر آیت‌الله سید موسی زرآبادی قزوینی، کسب فیض کرد و در همین دوران به ریاضت و مجاهدت شرعی نیز پرداخت.

سپس، وی به قم عزیمت کرد و در مدت دو سال اقامت، از محضر درس شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم، استفاده کرد و از او اجازه اجتهاد گرفت و در سال 1340 ه.ق به مشهد آمد و در دیار ولایت و عترت، ماندگار شد و از معارف بزرگانی چون آقا بزرگ حکیم مشهدی، شیخ موسی خوانساری، حاج آقا حسین طباطبایی قمی، شیخ اسدالله عارف یزدی، میرزا محمد آقا زاده کفائی خراسانی و آیت‌الله میرزا مهدی اصفهانی خراسانی،  بهره‌ها برد.

رحل اقامت در جوار حریم رضوی

آیت‌الله شیخ مجتبی قزوینی، از سال 1347 ه.ق درحوزه علمیه مشهد، شروع به تدریس وتربیت طلاب وفضلا کرد و در حدود 40 سال تدریس در این مرکز، چندین عالم، فاضل، واعظ، محقق و مدرس را تربیت کرد و همچون پدری دلسوز، بر ایشان نظارت داشت و با تواضع فراوان، با آ‌ن‌ها برخورد می‌کرد.

از جمله شاگردان ایشان می‌توان علما وفضلایی همچون آیت‌الله میرزا باقر ملکی میانجی، مرحوم آیت الله حاج سید جلیل زرآبادی قزوینی، شهید سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد، آیت‌الله شهید محمد‌ رضا سعیدی، حجت‌الاسلام شیخ محمد کاظم مدیر شانه‌چی، میرزا علی‌اکبر معلم دامغانی، آیت‌الله سید علی سیستانی، آیت‌الله شیخ ابوالقاسم خزعلی، آیت‌الله سید عباس سیدان خراسانی، آیت‌الله سید جعفر سیدان خراسانی و استاد محمدرضا حکیمی و... نام برد.

سرانجام این عالم ربانی، پس از مدتی بیماری، سحرگاه روز دوشنبه،  22 ذی الحجه سال 1386 قمری، برابر با 14 فروردین 1346 شمسی، از این دنیای فانی هجرت کرد. پیکر مطهر این انسان قرآنی پس از تشییع بی‌نظیر، شب هنگام، درصحن عتیق رضوی (انقلاب کنونی)، آرام گرفت.

اکنون مزار این عالم بزرگ در دارالإجابه حرم مطهر رضوی و درضلع شمال غربی حرم، محل زیارت زوار امام رئوف، حضرت رضا(ع) است.

ویژگی‌های اخلاقی

شیخ مجتبی قزوینی، زندگی بسیار ساده‌ای داشت ونمونه مجسم پارسایی و پرهیزگاری بود. برای سادات، احترام ویژه‌ای قائل بود و ازطلبه‌های درس‌خوان، به شدت حمایت می‌کرد، به طوری‌که گاهی از نیازهای خود چشم می‌پوشید و به طلاب تنگدست، یاری می‌رساند.

نقل است که «یکی از طلاب در حضور وی، از احتیاج شدید در تأمین هزینه معالجه ودرمان خانواده‌اش سخن گفت، شیخ مجتبی قزوینی، به این دلیل که وجه نقد دراختیار نداشت، با اشاره به یکی از دو فرشی که در اتاقش پهن شده بود، به آن طلبه گفت: این فرش را بردار وبفروش و پول آن را خرج کن و پس از تقدیم فرش، گفت: فعلاً جای آن را با کیسه گونی مفروش کنید تا فکری برای آن کنیم!»

یکی از شاگردان، از حالات او نقل کرده است که شیخ مجتبی قزوینی بسیار کم می‌خوابید وکم خوراک بود، شب‌های ماه رمضان را از غروب تا طلوع آفتاب نمی‌خوابید و بر بیداری بین الطلوعین، اصرار داشت.

با وجود اینکه این عارف بزرگ، اهل زهد وتقوا بود ولی ازفعالیت‌های سیاسی نیز دوری نمی‌کرد، وبه قول استاد محمد‌رضا حکیمی، شیخ مجتبی درتکالیف سیاسی واجتماعی در مواقع لزوم اقدام می‌کرد و اشتغال ایشان به عبادات، ریاضت، مجاهدات واستغراق درعوالم روحی وی را ازحضور درمسائل اجتماعی وسیاسی باز نمی‌داشت.

درباره حمایت‌های فراوان وی از مبارزات امام خمینی(ره) وانقلاب اسلامی، مطالب فروانی نقل شده است، به طوری‌که شیخ مجتبی، درجایی گفته بود: «امروز امام خمینی، دین است وترویج خمینی، ترویج دین.»

حاصل 40 ساله

آثار این عارف بزرگ را باید در چهل ساله تدریس، تعلیم و تربیت شاگردان بسیار جست‌و‌جو کرد. وی، اصول (سطح وخارج)، فقه(سطح وخارج)، متون مهم فلسفه، فلسفه انتقادی ومعارف ناب قرآنی را تدریس می کرد ودر تعلیم وپرورش طالبان علم، تلاش بسیاری می‌کرد.

از تألیفات ارزشمند ایشان نیز می‌توان به پنج جلد بیان الفرقان، رساله‌ای در معرفت نفس، وبرخی نسخه های علوم غریبه اشاره کرد.

مرواریدهای سخن

آیت‌الله شیخ‌مجتبی قزوینی درپاسخ به این سؤال که برای بسیار شدن توفیق، چه باید کرد؟ فرمودند: « قرآن زیاد بخوانید و تصمیم بگیرید که روزی نصف جزء تلاوت کنید».

دو چیز را درباره امام زمان(عج) باید در نظر گرفت، اول اینکه هر چه برای حضرت می گوئید، راست باشد، یعنی حاضر باشید جان و مال خود را در راه امام زمان(عج) درطبق اخلاص بگذارید و دوم، ازحریم حضرت دفاع کنید. همچنین، بدانید که راه نجات و رسیدن به مقاصد عالیه، تقوا وتوسل به ائمه هدی، خاصه حضرت ولی عصر(عج) است.