نگهداری بیش از 212 نسخه خطی و چاپ سنگی دیوان حافظ در کتابخانه آستان قدس
گروه هنر: بیش از ۲۱۲ نسخه نفیس خطی و چاپ سنگی از دیوان حافظ شیرازی بزرگترین شاعر غزلسرای ایران، در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی موجود است که توسط هنرمندانی برجسته در دورههای مختلف، کتابت، خوشنویسی، تذهیب و نقاشی شده است.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سید محمدرضا فاضلهاشمی، رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی افزود: خواجه شمسالدین محمد بن بهاءالدین حافظ شیرازی، شاعر بزرگ سده هشتم است که گنجینه ارزشمندی از دیوان وی افزون بر 212 نسخه خطی و چاپ سنگی نفیس در گنجینه کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود و این نسخهها توسط کاتبان، خوشنویسان، تذهیبکاران و نقاشان شهیر ایرانی در دورههای مختلف کتابت، خوشنویسی، تذهیب و نقاشی شده است.
وی، با بیان اینکه بیش از 40 نسخه در این میان اهدایی رهبر معظم انقلاب است، به یکی از نفیسترین نسخههای دیوان حافظ منسوب به هنرمند شهیر قرن دوازدهم هجری قمری «عبدالمجید درویش» اشاره کرد و گفت: این نسخه که تاریخ کتابت آن، اواخر شوال 1124 قمری است، توسط هنرمند برجسته معاصر غلامحسین امیرخانی به رهبر معظم انقلاب اهدا شد؛ ایشان نیز به کتابخانه آستان قدس اهدا کردند که دستخط ایشان در ابتدای نسخه به چشم میخورد.
فاضلهاشمی ادامه داد: جدولبندی و کمندکشی اوراق آن، به زر و تحریر مشکی و متن اشعار، زرافشان غبار بوده، بین سطرها زراندازی و دو صفحۀ افتتاح، دارای یک سرلوح مزدوج زرپوش مرصّع منقّش و حاشیه آن، گل و برگ ختایی زرین منقّش است.
رئیس ادارۀ مخطوطات آستان قدس رضوی به نسخه نفیس دیگری اشاره کرد که به خط نستعلیق ممتاز به قلم عبدالوهاب یزدانی فرزند وصال شیرازی است و عنوان کرد: این دیوان، جهت نواب شاهزاده ابوالفتح میرزا در 1237 قمری کتابت شده است؛ صفحه اولِ مقدمه و آغازِ غزلیات هریک دارای یک سرلوح مزدوج پر کار زرپوش مرصّع به سبک مکتب شیراز و حاشیه در صفحه اولِ مقدمه و در صفحه اولِ آغاز غزلیات تشعیرسازی تذهیب زرین به شمار میرود.
وی این نسخه را وقفی میرزا رضاخان نائینی در مرداد 1311 شمسی دانست و ادامه داد: ابتدای نسخه، سه مجلس تصویر اثر محمدرضا بروسان قزلباش (1242-1327 شمسی) دیده میشود و برخی تشعیرسازیهای آن، اثر عبدالعلی بروسان فرزند مرحوم قزلباش است و شرح حال محمدرضا قزلباش که به خامه خوش محمدحسن میرجهانی معروف است به همراه تصویر مرحوم قزلباش که کار شاگرد وی هاشم ظریف تبریزیان است ضمیمه و کتابت شد.
فاضلهاشمی در بیان دیگر ویژگیهای این نسخه تصریح کرد: بین سطرها زراندازی مضرّس، حواشی اوراق دارای تشعیرسازی گل و مرغ متنوع و مناظر در دو صفحه مقابل، جدولبندی به زر و تحریر مشکی طراحی شدهاند.
وی ادامه داد: نسخههای چاپ سنگی نفیسی از دیوان حافظ به خط محمود بن میرزای وصال چاپ 1267 در بمبئی، دیوان حافظ چاپ1893 میلادی چاپ لکهن و اهدایی رهبر معظم انقلاب و دیوان حافظ به خط محمد قدسی حسینی چاپ1322 هجری قمری در بمبئی، از دیگر نسخ ارزشمند موجود در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی است.
