از بی‌اطلاعی نسبت به وجود شورای فرهنگ عمومی تا نگاه‌های آرمانی به آن

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، فرهنگ عمومی به‌معنای مجموعه نیازهای فرهنگی و رفتارهایی همچون آداب و معاشرت، مراعات حقوق دیگران، نظم، وجدان کاری و انضباط اجتماعی است که تولیدکننده و مصرف‌کننده آن، عموم مردم هستند.

اهمیت جایگاه فرهنگ به اندازه‌ای است که رهبر معظم انقلاب از آن به عنوان هویت یک ملت یاد کرده و فرموده‌اند: «فرهنگ هویت یک ملت است. ارزش‌های فرهنگی روح و معنای حقیقی یک ملت است. همه چیز مترتب بر فرهنگ است».

دغدغه‌های رهبری نسبت به مسئله فرهنگ از همان سال‌های ابتدایی انقلاب وجود داشت و همین دغدغه‌ها باعث شد تا معظم‌له، در سال 1364 که ریاست وقت شورای عالی انقلاب فرهنگی را بر عهده داشتند، پیشنهاد تشکیل شورای فرهنگ عمومی را مطرح و در همان سال، این شورا با هدف تعیین اهداف، سیاست‌گذاری و هدایت فرهنگ عمومی کشور، با وظایف مشخصی شکل گرفته و به صورت رسمی از سال ۱۳۶۵ آغاز به کار کند.

در سال ۱۳۷۲، شورای فرهنگ عمومی کشور با هدف توجه بیشتر به مسایل فرهنگی استان‌های کشور و پیگیری مصوبات شورای فرهنگ عمومی و شورای عالی انقلاب فرهنگی در سطح استان‌ها نسبت به تأسیس و تشکیل شورای فرهنگ عمومی در مراکز استان‌ها اقدام کرد و در ادامه با هدف توجه به شهرستان‌ها، تشکیل شورای فرهنگ عمومی شهرستان‌ها در دستور کار شورای فرهنگ عمومی قرار گرفت و در سال ۱۳۸۵ آئین‌نامه شورای فرهنگ عمومی شهرستان تصویب شد.

بررسی و تحلیل شرایط و جریانات فرهنگی کشور و سنجش نظام ارزشی جامعه به منظور تعیین نقاط قوت و ضعف فرهنگی و ارائه راه‌حل‌های مناسب، تهیه و تدوین طرح‌هایی برای هماهنگ‌کردن کوشش‌های فرهنگی و هنری و تبلیغی در سازمان‌ها و مراکز رسمی فرهنگی و هنری در جهت اعتلای فرهنگ و هنر و بهبود کیفیت آن‌ها و تصویب روش‌های اجرایی تشویقی به منظور شکوفایی فرهنگ عمومی در ابعاد مختلف آن از جمله مهمترین وظایفی است که برای شورای فرهنگ عمومی تعیین شده است.

اما به راستی، شورای فرهنگ عمومی به تنهایی قادر به رفع همه مشکلات و معضلات فرهنگی و تقویت فرهنگ دینی در سطح جامعه است و می‌توان برای تحقق سبک زندگی اسلامی در سطح جامعه، به تلاش‌های این شورا امید داشت؛ لذا در این گزارش به پاسخ این سؤالات می‌پردازیم.

اصلاح فرهنگ جامعه، نیازمند مشارکت همه افراد است

حجت‌الاسلام حسن صادقی‌نسب، امام‌جمعه و رئیس شورای فرهنگ عمومی گناباد در گفت‌و‌گو با ایکنا، اصلاح فرهنگ جامعه را نیازمند مشارکت همه افراد دانست و اظهار کرد: شورای فرهنگ عمومی یک تشکل مشورتی و نظارتی است که در جهت شناخت نقاط ضعف و قوت، تقویت سنت‌های خوب و مفید و حذف سنت‌های مغایر با ارزش‌های اسلامی و ملی برنامه‌ریزی می‌کند.

وی با اشاره به فرمایشات رهبر معظم انقلاب درباره خطر نفوذ فرهنگی دشمن، اظهار کرد: شورای فرهنگ عمومی باید در راستای جلوگیری از نفوذ فرهنگ بیگانه و تقویت فرهنگ اسلامی در جامعه تلاش کند.

حجت‌الاسلام صادقی‌نسب، از فرهنگ اسلام به عنوان فرهنگ محبت، مودت و مهربانی یاد کرد و گفت: برای محافظت جوانان از فرهنگ مبتذل و خشن بیگانه، باید فرهنگ اسلامی در جامعه گسترش یابد.

برای تحقق سبک زندگی اسلامی، همه افراد باید به ارزش‌های اسلامی احترام بگذارند

وی با تأکید بر اینکه باید ضمن ترویج فرهنگ مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، از رواج سنت‌های غلط جلوگیری کرد، افزود: اصلاح فرهنگ تنها به وسیله یک شورا امکان‌پذیر نیست، بلکه اگر قرار است سبک زندگی اسلامی داشته باشیم، همه افراد باید با هم به قانون و ارزش‌های اسلامی احترام بگذاریم، حق یکدیگر را رعایت کنیم، وجدان کاری داشته باشیم و از اسراف، ظلم، بد‌اخلاقی و بی نظمی بپرهیزیم.

امام‌جمعه گناباد نقش روحانیون، استادان، رسانه‌ها و افراد تأثیرگذار را در تقویت ارزش‌ها و حذف آسیب‌ها و سنت‌های غیرارزشی از جامعه ضروری و مهم برشمرد.

شورای فرهنگ عمومی؛ تأثیرگذار در تقویت بنیه‌های فرهنگی و هویت ملی

علی قنبری، دبیر شورای فرهنگ عمومی گناباد در گفت‌و‌گو با ایکنا، تقویت بنیه‌های فرهنگی و هویت ملی را راهکار مؤثری در جهت واکسینه کردن جامعه در برابر شبیخون فرهنگی دشمن عنوان و اظهار کرد: شورای فرهنگ عمومی از نهادهای جمعی است که به عنوان یک شورای سیاست گذار و مشورتی، می‌تواند نقش مؤثری در تقویت بنیه‌های فرهنگی و هویت ملی داشته باشد.

وی درباره تأثیرگذاری شورای فرهنگ عمومی گفت: با توجه به اینکه این شورا به رصد امور فرهنگی جامعه می‌پردازد و با اقشار مختلف جامعه سر و کار دارد، ظرفیت مناسبی است که اگر به درستی از آن استفاده شود، تأثیرات خوبی در فرهنگ عمومی جامعه خواهد داشت.

اعتلای یک کشور در گرو فرهنگ و ارزش‌های فرهنگی آن است

وی با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب درباره جایگاه و اهمیت مقوله فرهنگ، اظهار کرد: اعتلای یک کشور در گرو فرهنگ و ارزش‌های فرهنگی آن است که شوراهای فرهنگ عمومی می‌توانند با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها در جهت کاهش آسیب‌های فرهنگ عمومی جامعه و مبارزه با تهاجم فرهنگی دشمن برنامه‌ریزی کنند.

قنبری بررسی معضلات و ویژگی‌های فرهنگی در جامعه شهری و روستایی، ارائه راهکارهای مناسب برای برطرف کردن معضلات فرهنگی، تلاش برای حذف سنت‌های غلط رایج و تشویق مردم در حفظ و تقویت ارزش‌های دینی، مذهبی و فرهنگی را از جمله وظایف شورای فرهنگ عمومی عنوان کرد.

از بی‌اطلاعی نسبت به وجود شورای فرهنگ عمومی تا نگاه‌های آرمانی به آن

سید‌علی سده‌ای، عضو حقیقی شورای فرهنگ عمومی گناباد در گفت‌و‌گو با ایکنا، به بیان جایگاه این شورا در میان مردم پرداخت و گفت: چند ماه قبل در گفت‌وگویی با یکی از دوستان که در مورد شورای فرهنگ عمومی نقطه نظراتی داشت، ترغیب شدم تا به صورت شخصی و غیررسمی در مورد جایگاه شورا و نگاه و انتظارات جامعه از آن بررسی انجام دهم و جالب بود که در پرس‌وجویی که با جمعی از مردم داشتم، از بی‌اطلاعی نسبت به وجود این شورا تا نگاه‌های آرمانی به آن که رفع همه مشکلات و معضلات فرهنگی شهر را از این شورا طلب می‌کردند، وجود داشت.

وی که جوان‌ترین عضو شورای فرهنگ عمومی گناباد است با بیان اینکه بدون تردید شوراهای فرهنگ عمومی می‌توانند نقش مهمی در بسترسازی برای ارتقای فرهنگ عمومی جامعه داشته باشند، اظهار کرد: اینکه مردم جامعه از این شورا انتظار داشته باشند که در راستای ارتقای فرهنگ عمومی تلاش کند، انتظار به جایی است، اما اگر این توقع به آن معنا باشد که شورای فرهنگ عمومی به تنهایی باید این وظیفه را انجام دهد، قطعا توقعی محال و نشدنی است.

عضو حقیقی شورای فرهنگ عمومی گناباد ادامه داد: چراکه فرهنگ در جامعه ما معنا و مفهوم گسترده‌ای دارد و بسیاری از وقایع و رویدادهای جامعه متأثر از آن است، از عادت‌ها و سنت‌های درست و نادرست گرفته تا رفتارهای فردی و جمعی که هر روز نمونه‌های آن را، مکرر در اطراف خود می‌بینیم.

باید همه افراد جامعه خود را در قبال فرهنگ عمومی مسئول بدانند

وی در پاسخ به این سؤال که برای تغییر در فرهنگ عمومی جامعه چه باید کرد، گفت: اگر قرار است در فرهنگ عمومی جامعه اتفاقی رخ دهد، مثلا تقویت یک فرهنگ خوب و یا از بین بردن یک فرهنگ نادرست، باید همه افراد جامعه خود را در قبال آن مسئول بدانند و برای تحقق آن کوشش کنند.

سده‌ای ادامه داد: هر چه عزم و هم‌دلی افراد یک جامعه برای ارتقای یک فرهنگ حسنه یا حذف یک فرهنگ نادرست بیشتر باشد، مسیر دست‌یابی آن جامعه به فرهنگ عمومی غنی‌تر، هموارتر می‌شود که از راهکارهای دست‌یابی به این عزم و هم‌دلی، می‌توان به آگاه سازی درست، هنرمندانه و مفهومی مردم نسبت به مزایا و خطرات یک فرهنگ و عادت و پیش‌قدم شدن خواص در اجرا و ترویج اقدامات فرهنگی اشاره کرد.

هادی شمسی‌ثانی