غربت فرهنگ هدیه دادن کتاب در جامعه/ خیّران در حوزه خرید کتاب وارد شوند

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در سال‌های اخیر متأسفانه نه‌تنها تولید کتاب افزایش قابل توجهی نداشته، بلکه از سوی دیگر، آمار کتابخوان‌ها نیز در مقایسه با گذشته روند رو به رشدی ندارد. در کنار رشد عناوین، شمارگان اکثر کتاب‌ها به رشد لازم نرسیده است که این مطلب بیانگر عدم توجه به رشد جامعه و سلایق افراد در تولید کتاب است.

با وجود اینکه مطالعه کتاب‌های مذهبی بین مردم باید جایگاه ویژه‌ای داشته باشد اما این نوع کتاب‌ها از غربت خاصی در بین مردم شهر خلیل‌آباد برخوردارهستند؛ در همین مورد جواد عیسی‌زاده، رئیس کتابخانه عمومی شهرستان خلیل‌آباد در گفت‌و‌گو با ایکنا با بیان اینکه در شش‌ماهه ابتدای امسال کتاب‌های کودک، ادبیات و کتاب‌های مذهبی به ترتیب بیشترین تعداد به امانت گرفته شده را به خود اختصاص می‌دهند، گفت: در شش ماهه ابتدای امسال چهار هزار و 318 کتاب مذهبی به امانت گرفته شده است.

توجه به کتاب‌های مذهبی و دینی بین مراجعه‌کنندگان کمتر دیده می‌شود

رئیس کتابخانه عمومی شهرستان خلیل‌آباد با اظهار تأسف از اینکه توجه به کتاب‌های مذهبی و دینی بین مراجعه‌کنندگان کمتر دیده می‌شود، افزود: از جمعیت 49 هزار نفری خلیل‌آباد تنها سه هزار و 143 نفر عضو کتابخانه شهرستان هستند که عضویت تنها شش درصد جمعیت شهرستان در کتابخانه رقم قابل قبولی برای این شهر فرهنگی نیست.

وی با بیان اینکه حال و روز کتاب در این شهر با توجه به جمعیتی که دارد به نسبت سایر شهرها از وضعیت بهتری برخوردار است اما هنوز هم برای ما قابل قبول نیست، گفت: اکثر مراجعه کنندگان دانش‌آموزان هستند که برای مسائل درسی و خانم‌ها برای کتاب‌های آشپزی مراجعه می‌کنند، بخش کودک نیز از زمانی که راه‌اندازی شده به خوبی مورد استقبال قرار گرفته است.

عیسی‌زاده با اشاره به اینکه این شهرستان تنها دارای یک کتابخانه نهادی و دو مشارکتی است و با توجه به استانداردها حداقل به دو تا سه کتابخانه دیگر احتیاج دارد، ابراز کرد: هنوز فرهنگ کتابخوانی با توجه به اینکه نهادهای مختلف ورود پیدا کرده‌اند، نهادینه نشده است این در حالی است که فرهنگ‌سازی باید توسط خانواده‌ ها انجام شود.

وی با اشاره به اینکه کتابخوانی باید دغدغه تمامی افراد جامعه باشد، عنوان کرد: با ورود اینترنت به خانواده‌ها در خصوص کتابخوانی و حتی در روابط عاطفی هم خلأ ایجاد شده به طوری که شاهد مراجعه کمتر آن‌ها به کتابخانه هستیم از همین رو علاوه بر تجهیز امکانات باید، کتاب‌های مورد نیاز خانواده‌ها راحت‌تر در اختیار آن‌ها قرار گیرد.

رئیس کتابخانه عمومی شهرستان خلیل‌آباد فضای کتابخوانی را با توجه به جمعیت شهرستان مطلوب ارزیابی نکرد و از مسئولان استان خواست امکانات بهتر و مطلوب‌تری در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار دهند.

غیر استاندارد بودن تمامی کتابخانه‌های منطقه ترشیز

وی در ادامه از غیر استاندارد بودن تمامی کتابخانه‌های منطقه ترشیز به جز کتابخانه آرامگاه شهید مدرس خبر داد و افزود: هیچ کدام از کتابخانه‌ها به لحاظ فضا و امکانات از استانداردهای لازم برخوردار نیستند، ضمن اینکه فضای کتابخانه مرکزی این شهر 350 متر مربع است و در مجموع به سه کتابخانه با فضای 650 متری نیاز داریم.

عیسی‌زاده همچنین، به کمبودهای فضای سالن مطالعه و مخزن کتاب اشاره کرد و گفت: متأسفانه در شهرستان مکانی برای خرید کتاب نیست به‌طوریکه 99 درصد جمعیت شهرستان که نیازمند کتاب هستند، باید به شهرستان کاشمر مراجعه کنند به گونه‌ای که مغازه‌های لوازم‌التحریر به فروش کتاب درسی می‌پردازند از همین رو کمبود مکان و یا فروشنده کتاب در خلیل‌آباد و بخش‌های مختلف به شدت احساس می‌شود.

وی با اظهار تأسف از اینکه تاکنون کسی برای احداث کتاب فروشی ورود پیدا نکرده است، گفت: این اتفاق در حالی افتاده که جمعیت بالای این شهرستان کتابخوان هستند.

وی همچنین، از منتفی شدن طرح کتاب من خبر داد و با بیان اینکه این طرح مزایا و معایب خاص خود را داشت هرچند احتمال دارد مجددأ راه‌اندازی شود، اظهار کرد: در حال حاضر لیست کتاب‌ها از استان برای کتابدار ارسال می‌شود و پس از تائید کتابدار خرید می‌شود در حالی که در گذشته کتابدار در خرید کتاب نقشی نداشت.

عیسی‌زاده در ادامه با تأکید بر اینکه باید در مکان سنجی کتابخانه دقت بیشتری شود، اظهار کرد: متأسفانه کتابخانه مرکزی این شهر در مکانی احداث شده که مرکزیت ندارد و به راحتی این کتابخانه در دسترس همه شهروندان نیست از همین رو برای تشویق شهروندان به سمت کتابخانه باید یکسری امکانات در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار گیرد.

وضعیت کتاب و کتابخوانی در جامعه مطلوب نیست

مجتبی شاکری، فرماندار خلیل‌آباد نیز در گفت‌و‌گو با ایکنا بیان کرد: وضعیت کتاب و کتابخوانی بین دانش‌آموزان، دانشجویان و جامعه مطلوب نیست و همین امر باعث گلایه رهبر معظم انقلاب شده است لذا باید موضوع کتاب را جدی بگیریم زیرا هر آنچه تلاش شود تا نسلی را با اطلاع و کتاب‌خوان کنیم، مطمئناً نسل آینده، نسلی کاربردی‌تر در جامعه خواهد بود.

وی یکی از راه‌های کاهش بزهکاری و ناهنجاری‌های اجتماعی را تربیت نسلی کتابخوان دانست و یادآورشد: اگر خانواده را به کتاب خواندن با انگیزه، ترغیب و تشویق کنیم قطعاً خانواده‌ها هم استقبال می‌‌کنند؛ در این زمینه مردم هم باید به ارتقای فرهنگی و توسعه فرهنگ کتابخوانی کمک کنند.

وی با بیان اینکه ظرفیت آموزش و پرورش و کانون‌های فرهنگی و هنری ارشاد بالاست لذا باید از ظرفیت و پتانسیل این دو نهاد در شهرها و روستاها به نحو مطلوبی استفاده کنیم، تأکید کرد: نباید تنها به کتابخانه‌های سطح شهر اکتفا کنیم از همین رو باید شاهد نهادینه کردن توسعه و پیشرفت فرهنگ کتاب و کتابخوانی در روستاها نیز باشیم.

وی با اشاره به پرداخت نیم درصد سهم شهرداری‌ها در کتابخانه‌های شهرستان عنوان کرد: با توجه به اینکه کتابخانه‌ها به صورت هیئت امنایی اداره می‌شود، بخش اعظمی از مدیریت کتابخانه‌ها باید با نیم درصدی که از شهرداری‌ها پرداخت می‌شود، مدیریت شود پس باید شهرداری‌ها اهتمام بیشتری نسبت به پرداخت نیم درصد داشته باشند.

کتاب باید راهگشا و به‌روز باشد

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین جواد نیک‌بین، از اساتید حوزه و دانشگاه کاشمر در گفت‌و‌گو با ایکنا با بیان اینکه در راستای ترویج فرهنگ کتابخوانی کم‌کاری شده است، اظهار کرد: هنوز نتوانسته‌ایم به مردم قابلیت کتاب را به خوبی معرفی کنیم تا فرهنگ خرید کتاب در سبد خانوار نهادینه شود.

رئیس حوزه علمیه حاج شیخ کاشمر با اشاره به اینکه خیرین کتابخانه‌ساز باید در حوزه خرید کتاب نیز وارد شوند، افزود: باید کتاب‌هایی به مردم معرفی شود که به شغل، فرهنگ و آداب آن افراد سازگار داشته باشد تا رغبت به مطالعه آن را پیدا کنند.

نیک‌بین عدم تبلیغات کتاب با موضوع‌های مناسب جهت افراد را یکی دیگر از کمبودها عنوان و تصریح کرد: بسیاری افراد با خرید کتاب مناسب و وقف آن با عنوان(مطالعه یک بار)، کتابی دست به دست توسط افراد مطالعه می‌شود زیرا کتاب باید یاری‌رسان و متحول کننده فرد باشد بنابراین نمی توانیم با برگزاری مسابقه و جایزه فرهنگ کتابخوانی را به خوبی نهادینه کنیم.

وی در ادامه با انتقاد از اینکه هنوز فرهنگ هدیه دادن کتاب به یکدیگر بین ما غریب است، گفت: بسیاری از نویسندگان کشور نیز به خاطر غفلت مردم و مسئولان به خوبی به مردم معرفی نشده‌اند که این امر نشان می‌دهد افراد از کتاب‌های به روز با موضوعات جدید بی‌خبرند.

از کتاب و کتابخوانی غافل شده‌ایم

حجت‌الاسلام والمسلمین علی ناهیدی، امام جمعه خلیل‌آباد نیز در گفت‌و‌گو با ایکنا با تأکید بر اینکه مسلمان باید اهل علم باشد، گفت: متأسفانه از کتاب و کتابخوانی غافل شده‌ایم این در حالی است که رهبر معظم انقلاب از افت دو درصدی درجه علمی کشور گله دارند، طی چند سال گذشته ما رشد شتابان علمی داشتیم که 13 برابر جهان بود اما دو سال است که این رشد افت کرده و شایسته امت با فرهنگ اسلامی مان نیست لذا باید به مسئله کاتبخوانی توجه کنیم.

وی عنوان کرد: متأسفانه کتاب‌ها در بعضی کتابخانه‌ها خاک می‌خورند و کتابدارها چرت می‌زنند حال آنکه کتاب غذای فکر و روح است بنابراین از امت اسلام انتظار می‌رود همانطور که در مغازه مواد غذایی صف می‌بندند، از رفتن به کتابخانه‌ها غفلت نکرده، بخشی از درآمد خود را صرف خرید کتاب کنند و از این مهم غافل نشوند.

وی با اشاره به سفارشات ائمه اظهار(ع) در خصوص علم‌اندوزی بیان کرد: در اسلام سفارش به علم و دانش بسیار زیاد است و تعبیر به واجب از آن شده تا همه به سراغ علم بروند لذا نه تنها بر جوانان و نوجوانان بلکه بر همه مسلمانان خواه زن و مرد و پیر و جوان علم‌اندوزی واجب است.

وی با اعلام اینکه برای علم‌اندوزی لوازم آن که مدرسه و کتابخانه است را باید تقویت کرده و فرزندان را تشویق به درس خواندن و مطالعه کنیم، اظهار کرد: در این راستا باید برای معلم و عالم احترام قائل شویم و خود اهل مطالعه باشیم از همین رو واجب است هر مسلمانی روزی چند صفحه کتاب متناسب با شغل و کار و علاقه‌اش مطالعه کند.

ناهیدی با بیان اینکه امروز امت اسلام از نظر علمی عقب مانده است و این برای ما نقص به شمار می‌رود، گفت: باید به کتاب و کتابخوانی توجه ویژه کنیم زیرا وقتی کتاب بخریم نویسنده هم رغبت به نوشتن می‌کند.

امام‌جمعه خلیل‌آباد در پایان یکی از راه‌های ترویج فرهنگ مطالعه را تشکیل تیم‌های مطالعاتی مانند تیم‌های ورزشی دانست که این کار باید از مدارس آغاز شود.