رستمنژاد:
حیات امام حسن(ع) متناسب با آیات صلح در قرآن بود
گروه اندیشه: عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) معتقد است زندگی امام حسن(ع) متناسب با آیات صلح در قرآن بود.
حجتالاسلام والمسلمین مهدی رستمنژاد، عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) درگفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، در خصوص اینکه صلح امام حسن(ع) به کدام فراز و آیه از قرآن نزدیک است، گفت: صلح و جنگ هردو بر اساس مقتضیات زمان است و در اسلام مهم نه صلح و نه جنگ است بلکه مصلحت مهم است. در زندگی خود پیامبر اکرم(ص) هم جنگ و هم صلح داریم و این یعنی نه جنگ و نه صلح، اصل نیست و اصل با تربیت انسان است.
قرآن و صلح امام حسن(ع)
رستمنژاد ادامه داد: از این رو برای رفع موانع مسیر تکامل انسانی، گاهی نیاز به جنگ است و گاهی نیاز به صلح و از این رو پیامبر(ص) هم صلح حدیبه را دارد و هم غزواتی چون بدر و خندق در تاریخ صدر اسلام قابل مشاهده است.
وی افزود: لذا ما در قرآن هم آیات جنگ و هم آیات صلح داریم. باید توجه داشت که صلح امام حسن مجتبی(ع) تحمیلی و برای حفظ نیروهای موجود و تربیت نیروهای جدید بود و اصلا ایشان برای اینکه عاشورا ایجاد شود صلح کرده و این اقدام ایشان مقدمه جنگ بزرگتری در کربلا بود.
رستمنژاد تصریح کرد: حیات امام حسن(ع) متناسب با آیات صلح در قرآن بود و نزدیک ترین آیه را میتوان آیه « وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا: و اگر دو طایفه از مؤمنان با هم بجنگند میان آن دو را اصلاح دهید». (حجرات،9) دانست. در احادیث از خود پیامبر(ص) داریم که فرمودند، که یک روزی خون دو طایفه از مومنین به خاطر اقدام امام حسن (ع) محفوظ خواهد بود.
وی تصریح کرد: امام حسن(ع) قبل از صلح دیگر یاری نداشتند و ایشان سخنانی با این مضمون داشتند که من اگر یار داشتم، شب روز خود را به جنگ با معاویه سپری میکردم و ایشان وجود معاویه را ولو برای یک لحظه مضر میدانست و در تاریخ آمده است که وقتی تنهایش گذاشتند به صلح پرداخت.
رستم نژاد در پاسخ به اینکه وجه کریم خواندن امام حسن(ع) با اینکه همه امامان از مجموعه صفات نیکو برخوردار بودند چیست، گفت: امام حسن(ع)، کریم اهل بیت است و صفات اهل بیت همه مشترک هستند اما برخی از امامان صفات خاصی دارند، هر چند دیگر امامان نیز آن صفات را دارند. مثلا ما میگوییم امام صادق(ع) امام کاظم(ع) که کظم غیظ میکرده است و یا میگوییم امام رضا(ع) رئوف بودهاند. اهل بیت همه در این صفات خدا مشترک بودند لذا هر امامی به خاطر اتفاقات خاصی که در زندگی هر امام روی داده، یکی از اسما خداوند در مورد ایشان بیشتر تجلی میکرده است.
وی ادامه داد: از این رو امام حسن(ع) در دروهای زندگی میکرد به خاطر آنکه سبط اکبر پیامبر(ص) بود، مورد توجه مومنین واقع شده و اهدا هدایا و نذر و نیاز نسبت به ایشان بسیار زیاد بوده و دست ایشان بسیار باز بود در حالی که در دوران برخی دیگر از امامان اوضاع چنین نبود.
رستمنژاد افزود: از سویی دیگر در زمان ایشان به خاطر جنگ محتاج زیاد بوده و فقر و زمان جوری بود که نیاز زیاد بود. ایشان یک مهمانخانه تاسیس کرد و به اطعام همگان می پرداخت، از اینرو ایشان را کریم اهل بیت خواندهاند.
وی تصریح کرد: یا در خصوص امام صادق(ع) با اینکه همه ائمه صادق هستند به خاطر وجود یکی از فرزندان امام محمد باقر که به جعفر کذاب معروف شده بود و برای تمییز و جدایی از ایشان را به صادق میشناسیم.
علم و امام حسن(ع)
رستمنژاد در پاسخ به این سوال که امام حسن(ع) در خصوص بحث اجتهاد و علمورزی چه توصیههایی داشتند، گفت: اهل بیت همه راسخان در علم هستند در آیه 7 سوره آل عمران داریم که ما «...وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ...: با آنکه تاویلش را جز خدا و ریشهداران در دانش کسى نمىداند». که در روایات آمده است راسخون ائمه هستند یا در آیه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتَابَ الَّذِینَ اصْطَفَیْنَا مِنْ عِبَادِنَا...:سپس این کتاب را به آن بندگان خود که [آنان را] برگزیده بودیم...» (فاطر، 32) در این جا هم مراد اهل بیت است و از اینرو ایشان خود از طلایهداران دانش و علم بودهاند.
وی ادامه داد: امام حسن(ع) هم از چراغان دانش بود که از سوی پدر و مادری معصوم که متوصل به ملکوت و وحی بودند و خود نیز سبط و نوه اکبر پیامبر(ص) بود و کسی که جد پدر و ماردش آنقدر عظمت دارد، مضاف بر اینکه عصمت و علم پیامبر(ص) را دارد، شخصیت، علم و کلامتش، نور، علم و هدایت است و این به همه اهل بیت تعلق دارد در این میان یکی از ویژگیهای امام حسن(ع) و البته امام حسین(ع) این بود که هم پدر و هم مادرشان معصوم بود.
رستمنژاد در پایان گفت: امام حسن(ع) وقتی جمعی از فرزندان خودشان که از بنی هاشم بودند را دعوت کرده بود، در عبارتی به آنها فرمود شما امروز کوچک و کم هستید ولی شما بزرگان قوم خواهید شد و از این رو به سوی علم و دانش قدم بگذارید.
قرآن و صلح امام حسن(ع)
رستمنژاد ادامه داد: از این رو برای رفع موانع مسیر تکامل انسانی، گاهی نیاز به جنگ است و گاهی نیاز به صلح و از این رو پیامبر(ص) هم صلح حدیبه را دارد و هم غزواتی چون بدر و خندق در تاریخ صدر اسلام قابل مشاهده است.
وی افزود: لذا ما در قرآن هم آیات جنگ و هم آیات صلح داریم. باید توجه داشت که صلح امام حسن مجتبی(ع) تحمیلی و برای حفظ نیروهای موجود و تربیت نیروهای جدید بود و اصلا ایشان برای اینکه عاشورا ایجاد شود صلح کرده و این اقدام ایشان مقدمه جنگ بزرگتری در کربلا بود.
رستمنژاد تصریح کرد: حیات امام حسن(ع) متناسب با آیات صلح در قرآن بود و نزدیک ترین آیه را میتوان آیه « وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا: و اگر دو طایفه از مؤمنان با هم بجنگند میان آن دو را اصلاح دهید». (حجرات،9) دانست. در احادیث از خود پیامبر(ص) داریم که فرمودند، که یک روزی خون دو طایفه از مومنین به خاطر اقدام امام حسن (ع) محفوظ خواهد بود.
وی تصریح کرد: امام حسن(ع) قبل از صلح دیگر یاری نداشتند و ایشان سخنانی با این مضمون داشتند که من اگر یار داشتم، شب روز خود را به جنگ با معاویه سپری میکردم و ایشان وجود معاویه را ولو برای یک لحظه مضر میدانست و در تاریخ آمده است که وقتی تنهایش گذاشتند به صلح پرداخت.
رستم نژاد در پاسخ به اینکه وجه کریم خواندن امام حسن(ع) با اینکه همه امامان از مجموعه صفات نیکو برخوردار بودند چیست، گفت: امام حسن(ع)، کریم اهل بیت است و صفات اهل بیت همه مشترک هستند اما برخی از امامان صفات خاصی دارند، هر چند دیگر امامان نیز آن صفات را دارند. مثلا ما میگوییم امام صادق(ع) امام کاظم(ع) که کظم غیظ میکرده است و یا میگوییم امام رضا(ع) رئوف بودهاند. اهل بیت همه در این صفات خدا مشترک بودند لذا هر امامی به خاطر اتفاقات خاصی که در زندگی هر امام روی داده، یکی از اسما خداوند در مورد ایشان بیشتر تجلی میکرده است.
وی ادامه داد: از این رو امام حسن(ع) در دروهای زندگی میکرد به خاطر آنکه سبط اکبر پیامبر(ص) بود، مورد توجه مومنین واقع شده و اهدا هدایا و نذر و نیاز نسبت به ایشان بسیار زیاد بوده و دست ایشان بسیار باز بود در حالی که در دوران برخی دیگر از امامان اوضاع چنین نبود.
رستمنژاد افزود: از سویی دیگر در زمان ایشان به خاطر جنگ محتاج زیاد بوده و فقر و زمان جوری بود که نیاز زیاد بود. ایشان یک مهمانخانه تاسیس کرد و به اطعام همگان می پرداخت، از اینرو ایشان را کریم اهل بیت خواندهاند.
وی تصریح کرد: یا در خصوص امام صادق(ع) با اینکه همه ائمه صادق هستند به خاطر وجود یکی از فرزندان امام محمد باقر که به جعفر کذاب معروف شده بود و برای تمییز و جدایی از ایشان را به صادق میشناسیم.
علم و امام حسن(ع)
رستمنژاد در پاسخ به این سوال که امام حسن(ع) در خصوص بحث اجتهاد و علمورزی چه توصیههایی داشتند، گفت: اهل بیت همه راسخان در علم هستند در آیه 7 سوره آل عمران داریم که ما «...وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ...: با آنکه تاویلش را جز خدا و ریشهداران در دانش کسى نمىداند». که در روایات آمده است راسخون ائمه هستند یا در آیه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتَابَ الَّذِینَ اصْطَفَیْنَا مِنْ عِبَادِنَا...:سپس این کتاب را به آن بندگان خود که [آنان را] برگزیده بودیم...» (فاطر، 32) در این جا هم مراد اهل بیت است و از اینرو ایشان خود از طلایهداران دانش و علم بودهاند.
وی ادامه داد: امام حسن(ع) هم از چراغان دانش بود که از سوی پدر و مادری معصوم که متوصل به ملکوت و وحی بودند و خود نیز سبط و نوه اکبر پیامبر(ص) بود و کسی که جد پدر و ماردش آنقدر عظمت دارد، مضاف بر اینکه عصمت و علم پیامبر(ص) را دارد، شخصیت، علم و کلامتش، نور، علم و هدایت است و این به همه اهل بیت تعلق دارد در این میان یکی از ویژگیهای امام حسن(ع) و البته امام حسین(ع) این بود که هم پدر و هم مادرشان معصوم بود.
رستمنژاد در پایان گفت: امام حسن(ع) وقتی جمعی از فرزندان خودشان که از بنی هاشم بودند را دعوت کرده بود، در عبارتی به آنها فرمود شما امروز کوچک و کم هستید ولی شما بزرگان قوم خواهید شد و از این رو به سوی علم و دانش قدم بگذارید.
