مشکل چاپ قرآن در کشور رویکرد سودمحور ناشران است

مسعود فرزانه، مدیرعامل مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، اظهار کرد: مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی از سال 1362 در حوزه فرهنگ کشور پا به عرصه حضور گذاشت و در طول سه ربع قرن فعالیت، بالغ بر 30 میلیون نسخه کتاب در راستای گسترش فرهنگ اصیل اسلامی و انتشار آثار ارزشمند در زمینه علوم و معارف دینی عرضه کرده است و در حال حاضر نیز با ظرفیت تولید سالانه پنج میلیون نسخه کتاب به کار خود ادامه می‌دهد.

وی یکی از نخستین حوزه‌های فعالیت این مرکز فرهنگی از سال 1377، راه‌اندازی حوزه چاپ صنعتی معرفی کرد و گفت: هم‌اکنون این عرصه به یکی از قطب‌‌های اصلی تبیین نیازهای واحدهای تولیدی، صنعتی و بازرگانی مبدل شده است.

راهبرد استراتژیک چاپخانه قرآن کریم؛ پاسخگویی به نیازهای معرفتی جهان اسلام

فرزانه در خصوص راه‌اندازی مرکز بین‌المللی چاپ و نشر قرآن کریم آستان قدس رضوی ابراز کرد: در راستای تبیین و تصویب چشم‌انداز 20 ساله آستان قدس رضوی، در سال 1386 یک تحول عظیم در مجموعه مأموریت‌ها و فعالیت‌های این مؤسسه به وقوع پیوست که افتتاح چاپخانه قرآن کریم بود که به منظور انتشار قرآن کریم با برترین کیفیت و با شمارگان میلیونی و نیز جهت پاسخگویی به نیازهای معرفتی جهان اسلام تأسیس شد.

وی با تشریح فعالیت‌های متنوع مرکز بین‌المللی چاپ و نشر قرآن کریم بیان کرد: این مرکز اکنون یک مرکز تخصصی، مجهز و کارآمد برای تأمین کلیه نیازهای پیش از چاپ، چاپ و پس از چاپ انواع و اقسام قرآن، کتب دعا و کتب مرتبط با معارف اهل بیت(ع) و علوم دینی است که تأمین نیازهای آستان قدس رضوی را بر عهده دارد.

مدیرعامل مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، فعالیت دوم این مرکز قرآنی را باز نشر نفایس موجود در گنجینه و موزه‌های آستان قدس رضوی به منظور استفاده همگان از مواریث فرهنگی موجود در این بخش دانست و عنوان کرد: بخش سوم تمرکز فعالیت‌های مرکز بین المللی چاپ و نشر قرآن کریم، پاسخگویی به نیازهای داخلی و خارجی برای مشتریان و سفارش دهندگان در چارچوب سیاست‌های چاپخانه است.

وی بیان کرد: در مساحتی بیش از 22 هزار مترمربع و با تجهیزات به روز و کارآمد در سه حوزه پیش از چاپ، چاپ و پس از چاپ در حال فعالیت هستیم و در چند سال اخیر بیش از 30 نوع قرآن را در چاپخانه قرآن کریم تولید کردیم که به لحاظ خط، تذهیب، نوع کاغذ متن، تعداد رنگ متن، نوع صحافی و … متفاوت هستند و قریب به 25 نوع کتاب دعا مانند مفاتیح الجنان را در تیراژهای مختلف منتشر کردیم.

فرزانه در ادامه به ارائه آمار میزان تولیدات سال گذشته خود پرداخت و اعلام کرد:‌ این چاپخانه در سال گذشته بالغ بر سه میلیون و 500 هزار انواع کتاب دینی و مذهبی اعم از قرآن و مفاتیح را روانه بازار کرده است.

رویکرد کاسب‌کارانه و سودمحور؛ مشکل چاپ قرآن کریم در ایران

فرزانه یکی از مشکلات موجود در چاپ قرآن کریم را رویکرد کاسب کارانه و سود محور در کشور دانست و ادامه داد: این بدین معناست که تنها به دنبال انتشار قرآنی هستیم که حاشیه سود بیشتری را تضمین کند و اُفت معنادار کیفیت، گرفتاری در چرخه تقلید، نبود نوآوری و نیز فقدان دستیابی به فضاهای نو در چاپ و نشر قرآن کریم از جمله نتایج این نوع نگاه به شمار می‌روند.

وی تأکید کرد: چاپ قرآن کریم یک مقوله به شدت تخصصی و نیازمند دانش است و با در نظر گرفتن این واقعیت که بالاترین سرانه مطالعه در کشورمان، مطالعه قرآن کریم است، باید اعتراف کنیم که این اتفاق اکنون در مورد قرآنهای ایران نیفتاده است.

در چاپ کیفی حرف اول را می‌‌زنیم

مدیرعامل مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی دلیل بروز این مشکل را فقدان توجه به استانداردهای نوع کاغذ، صحافی، طراحی خط، طراحی تذهیب، طراحی رنگ و ... برای سهولت و رغبت انگیز کردن مطالعه، بی‌توجهی به مقوله کیفیت و استانداردهای روز دنیا و عقب ماندن از چرخه پیشرفت برشمرد و اضافه کرد: رفع این چالش‌ها نیازمند ایجاد وفاق و تعامل جدی میان هنرمندان، صنعت چاپ و مراکز و فعالان قرآنی است.

وی رویکرد کشورهای خارجی به چاپ قرآن کریم را کمی و تیراژی اعلام کرد و گفت: چاپخانه بزرگ عربستان که به لحاظ کمی پیشتاز است، تنها یک نوع قرآن را تولید می‌کند و یا در لبنان برای پاسخ به نیاز مشتری تیراژ چاپ قرآن کریم را ارتقا داده‌اند؛ در ایران در حوزه کمی وضعیت مطلوبی در جهان اسلام نداریم اما به لحاظ غنای فرهنگی، تنوع و تعدد و نیز ایجاد رویکرد کیفی‌گرایی بی‌نظیر و پیشتازیم.