عماد افروغ، جامعهشناس در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، به راهکارهای افزایش نشاط با تمسک به دین پرداخت و گفت: درک غلط از دین سبب ایجاد تصور سازگار نبودن دین اسلام با شادی و نشاط در میان برخی معاندان شده است، در صورتی که فهم صحیح رابطه بین انسان و خدا به خوبی جایگاه متعالی نشاط در اسلام را به نمایش میگذارد.
وی با بیان اینکه برخی نگاههای موجود به دین تصور مطلوب و موجهی نسبت به انسان ندارند اظهار کرد: افرادی که دچار این نقص هستند نمیتوانند نگاه جامع و کاملی به نیازها و حقوق انسان داشته باشند، بنابراین پیش فرضهای غلط خود را به دین تحمیل میکنند.
افروغ بر ضرورت نگاه همه جانبه به نیازهای انسان تأکید و تصریح کرد: انسان در کنار نیاز به معیشیت به عدالت، اخلاق و معنویت نیز دارد. نشاط نیز از جنبههای مختلف مادی، اجتماعی، اخلاقی و معنوی برخوردار است. انبیا و اولیا دنیا را محصور در این حیات جسمانی نمیبینند و این نگاه منظومهای آنان به دنیا و آخرت باید بازتابی بر نشاط آفرینی و نشاط خواهی انسانها باشد.
وی با بیان اینکه اسلام دارای جامعیتی است که انسان را از توجه صرف به نشاط اخروی و یا دنیوی و اجتماعی برحذر میدارد اظهار دارد: توجه همه جانبه به حقوق انسان که حفظ حیات دنیوی و اخروی وی است میتواند الگویی برای شادی آفرینی نیز باشد.
لجام گسیختگی یا نشاط؟
وی نشاطی که ترمزی برای ارضای انسان نداشته باشد را لجام گسیختگی دانست و گفت: هیچ وجدان آگاهی نمیتواند بی بندوباری را نشاط اجتماعی تصور کند چرا که جوابگو و پاسخ دهنده به فطرت و خواستههای مدنی انسان نیست که بتواند به آرامش و شادی وی بیانجامد. جایی که تعهد وجود نداشته باشد فرد از انسانیت خود فاصله میگیرد.
این جامعه شناس با تأکید بر اینکه پیش فرضهای غلط انسانها سبب شکل گیری اندیشههای اشتباه میشود گفت: گاهی عملکرد غلط یک فرد پیش زمینهای را در ذهن سایرین ایجاد میکند که ضربه به حقیقت دین میزند.
3 سطح مهم را دریابیم
افروغ بر ضرورت توجه به سه سطح مهم تأکید و تصریح کرد: توجه به نیازهای اولیه بشر همچون معیشت، حفظ اعتدال در بین خواستهها و نیازهای دنیوی و اخروی و انفاق و احسان مرتبه عالی حیات بشری برای نشاط و شادیآفرینی است.
وی در پایان یادآور شد: در چنین جامعهای افراد سعادت خود را منوط به سعادت دیگران میبینند و این همان وعده الهی و بالاترین فعل اخلاقی است. ولی نگاه به هر یک از این جنبهها به صورت صرف نیز نمیتواند راهگشا باشد بلکه نیاز ما نگاه منظومهای به این سه سطح عالی انسانی است.