رحمانیان:
شرق، اسلام و ایرانشناسی مغفول مانده است
گروه اندیشه: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: غرب برای توجیه تهاجم خود به غرب، آن را منحط میداند و غفلت عجیبی از شرق، اسلام و ایرانشناسی وجود دارد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن( ایکنا) از خراسان رضوی، داریوش رحمانیان، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در دهمین دهمین همایش اشراق اندیشه مطهر که پیش از ظهر چهارشنبه، 15 اردیبهشتماه در دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، به نقد آثار مونتگمری وات و برنارد لوئیس در مورد تعاملهای جهان اسلام و غرب پرداخت.
وی که مقدمه سخنان خود را با گلایه آغاز کرد، بیان کرد: متأسفانه در خصوص بررسیهای مربوط به حوزه شرقشناسی، اسلام و ایرانشناسی، در ایران غفلت عجیبی وجود دارد در حالی که بسیار تاثیرگذار بوده و به طور کلی، برداشتهای ما را از تاریخ خودمان تغییر داده است.
رحمانیان افزود: توجه به این مسئله که «ما باید برای بررسی شرقشناسان و آثارشان متدلوژی داشته باشیم»، فوقالعاده پر اهمیت و سودمند است؛ ما همواره با تاریخ فکریمان و شخصی برخورد میکنیم یعنی تحلیلها به سمت مولف میرود و ما راجع به مفاهیم خیلی کم کار کردهایم.
وی اذعان کرد: ما دم از آزادی، عدالت، توسعه، ترقی و حقوق بشر و... میزنیم اما تاریخ خود اینها در طول تاریخ معانی متددی دریافت کرده که بیتوجهی به آن سوء تفاهم را در پی دارد.
رحمانیان ابراز کرد: مفهوم غرب و شرق سابقهشان به 200-300 سال پیش بازمیگردد، اینها مفهومهای تاریخمندند و در یک شرایط تاریخی پدیدار شدهاند و شهید مطهری هم روی این جریان بحث داشت که آیا ما تمدن اسلامی داریم یا خیر.
منحط دانستن شرق، ابزاری برای توجیه تهاجم غرب است
استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران با بیان اینکه مشهور ترین و موثر ترین اثر ادوارد سعید کتاب شرقشناسی است، مطرح کرد: بسیاری به این کتاب نقد وارد کردهاند که از جمله آنها، برنارد لوئیس است.وی در واقع دو هستی ساخته و مفهومهایی را بار آن کرده است ، در یک سو غرب را قانونگرای دموکرات و...میداند و در سوی دیگر، شرق را عقب مانده استبدادگر و ضد قانون و تاریک و...؛ ادوارد سعید میگوید شرق شناسی ابراز سلطه است و نظام غرب آن را توجیه کرده تا بتواند با این تعریف، تعریفِ قدرت برای تسخیر کند.
وی اعلام کرد: غرب برای آنکه بتواند تهاجم خود را به شرق را توجیه کند، باید ابراز کند که شرق منحط است و برای اینکه در تمدن من آشفتگی ایجاد نکند، باید به آن تمدن را وارد کنم.
رحمانیان اذعان کرد: طبق نظر برنارد لوئیس و همفکرانش، غرب با تبلیغ قومیتگرایی کاذب و ایجاد زمینهسازی برای تجزیه سازی، ایران را تکه تکه و به چند کشور کوچک تقسیم میکند تا ایشان سرگرم اختلاف و ستیز بر سر مرز و میراث و عرب و عجم و ... باشند.
وی مطرح کرد: در برابر شرقشناسی و اسلامشناسی غربی، ذهنیت شرق شناسان ذات باورانه است و دو ذات با نام شرق و غرب میشناسند و غرب، محور تاریخ را تعریف میکنند و رویکرد، اروپا مرکزانگار است.
خدمت فردوسی، روایت تاریخ ایران است
استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران با بیان اینکه خدمت فردوسی، روایت تاریخ ما است، بیان کرد: فردوسی تاریخ ما را نجات داد، فردوسی فکر و روح و به طور کلی جهان را با روایات خودش تسخیر کرده است.
وی مطرح کرد: مونتگمری وات چند کتاب و اثر ارزنده و مهم راجع به تحولات فرقهها ومذاهب و رنیز تاریخ تفکر مسلمانان دارد که البته قابل نقد است.
رحمانیان با بیان اینکه شهید مطهری باید عزیز و گرامی داشته شود چرا که متفکری بود که تمام عمر خود را برای اسلام صرف کرد، ابراز کرد: اکثر شرق شناسان، تعصب دینی داشتهاند؛ شرقشناسان و اسلامشناسان، اینقدر منفعلانه برخورد نکنیم، اسلام شناسی غربی روی دین هم تاثیر گذاشته و این تاثیر پنهان و نیاز به نقد روشمند است.
وی با بیان این مطلب که برنارد لوئیس راجع به اسماعیلیه هم مطالبی نوشته است، بیان کرد: وی کتابی نیز با عنوان«نخستین مسلمانان در اروپا» نگاشته است اما چون تخصص وی بر تاریخ عثمانی است، تاکید و تمرکز او سمت و سوی ترک گرفته است و برخی مطالب تقریبا فراموش و روایات گسسته و مخدوش شده است و ایران را نیز نادیده گرفته و حذف کردهاست.
یادآور میشود، ارائه مقاله «تعاملات اسلام و غرب از دیدگاه شهید مطهری» سیدمحمد علی تقوی، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مقاله برتر دهمین همایش اشراق اندیشه مطهر بخش پایانی این همایش بود.
وی که مقدمه سخنان خود را با گلایه آغاز کرد، بیان کرد: متأسفانه در خصوص بررسیهای مربوط به حوزه شرقشناسی، اسلام و ایرانشناسی، در ایران غفلت عجیبی وجود دارد در حالی که بسیار تاثیرگذار بوده و به طور کلی، برداشتهای ما را از تاریخ خودمان تغییر داده است.
رحمانیان افزود: توجه به این مسئله که «ما باید برای بررسی شرقشناسان و آثارشان متدلوژی داشته باشیم»، فوقالعاده پر اهمیت و سودمند است؛ ما همواره با تاریخ فکریمان و شخصی برخورد میکنیم یعنی تحلیلها به سمت مولف میرود و ما راجع به مفاهیم خیلی کم کار کردهایم.
وی اذعان کرد: ما دم از آزادی، عدالت، توسعه، ترقی و حقوق بشر و... میزنیم اما تاریخ خود اینها در طول تاریخ معانی متددی دریافت کرده که بیتوجهی به آن سوء تفاهم را در پی دارد.
رحمانیان ابراز کرد: مفهوم غرب و شرق سابقهشان به 200-300 سال پیش بازمیگردد، اینها مفهومهای تاریخمندند و در یک شرایط تاریخی پدیدار شدهاند و شهید مطهری هم روی این جریان بحث داشت که آیا ما تمدن اسلامی داریم یا خیر.
منحط دانستن شرق، ابزاری برای توجیه تهاجم غرب است
استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران با بیان اینکه مشهور ترین و موثر ترین اثر ادوارد سعید کتاب شرقشناسی است، مطرح کرد: بسیاری به این کتاب نقد وارد کردهاند که از جمله آنها، برنارد لوئیس است.وی در واقع دو هستی ساخته و مفهومهایی را بار آن کرده است ، در یک سو غرب را قانونگرای دموکرات و...میداند و در سوی دیگر، شرق را عقب مانده استبدادگر و ضد قانون و تاریک و...؛ ادوارد سعید میگوید شرق شناسی ابراز سلطه است و نظام غرب آن را توجیه کرده تا بتواند با این تعریف، تعریفِ قدرت برای تسخیر کند.
وی اعلام کرد: غرب برای آنکه بتواند تهاجم خود را به شرق را توجیه کند، باید ابراز کند که شرق منحط است و برای اینکه در تمدن من آشفتگی ایجاد نکند، باید به آن تمدن را وارد کنم.
رحمانیان اذعان کرد: طبق نظر برنارد لوئیس و همفکرانش، غرب با تبلیغ قومیتگرایی کاذب و ایجاد زمینهسازی برای تجزیه سازی، ایران را تکه تکه و به چند کشور کوچک تقسیم میکند تا ایشان سرگرم اختلاف و ستیز بر سر مرز و میراث و عرب و عجم و ... باشند.
وی مطرح کرد: در برابر شرقشناسی و اسلامشناسی غربی، ذهنیت شرق شناسان ذات باورانه است و دو ذات با نام شرق و غرب میشناسند و غرب، محور تاریخ را تعریف میکنند و رویکرد، اروپا مرکزانگار است.
خدمت فردوسی، روایت تاریخ ایران است
استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران با بیان اینکه خدمت فردوسی، روایت تاریخ ما است، بیان کرد: فردوسی تاریخ ما را نجات داد، فردوسی فکر و روح و به طور کلی جهان را با روایات خودش تسخیر کرده است.
وی مطرح کرد: مونتگمری وات چند کتاب و اثر ارزنده و مهم راجع به تحولات فرقهها ومذاهب و رنیز تاریخ تفکر مسلمانان دارد که البته قابل نقد است.
رحمانیان با بیان اینکه شهید مطهری باید عزیز و گرامی داشته شود چرا که متفکری بود که تمام عمر خود را برای اسلام صرف کرد، ابراز کرد: اکثر شرق شناسان، تعصب دینی داشتهاند؛ شرقشناسان و اسلامشناسان، اینقدر منفعلانه برخورد نکنیم، اسلام شناسی غربی روی دین هم تاثیر گذاشته و این تاثیر پنهان و نیاز به نقد روشمند است.
وی با بیان این مطلب که برنارد لوئیس راجع به اسماعیلیه هم مطالبی نوشته است، بیان کرد: وی کتابی نیز با عنوان«نخستین مسلمانان در اروپا» نگاشته است اما چون تخصص وی بر تاریخ عثمانی است، تاکید و تمرکز او سمت و سوی ترک گرفته است و برخی مطالب تقریبا فراموش و روایات گسسته و مخدوش شده است و ایران را نیز نادیده گرفته و حذف کردهاست.
یادآور میشود، ارائه مقاله «تعاملات اسلام و غرب از دیدگاه شهید مطهری» سیدمحمد علی تقوی، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مقاله برتر دهمین همایش اشراق اندیشه مطهر بخش پایانی این همایش بود.
