تحریرهای غیرمتعارف؛ آفت قرائت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حسن هادیزاده، استاد و پیشکسوت قرآن کریم مشهدی، در خصوص آفاتی که امروز بخشی از جامعه قرآنی را تحت تأثیر خود قرار داده، یادداشتی را در اختیار ایکنای خراسان رضوی قرار داده است. متن کامل این یادداشت را در ادامه می‌خوانید.
هر کار مثبت و خیری آفت‌هایی نیز دارد و از آنجا که شیطان قسم خورده که انسان‌ها را گمراه کند مانع رسیدن کار خیر به هدف است. آیات زیادی داریم که می‌گوید «و صد عن سبیل الله» یعنی شیطان مانع معنوی در کار خیر می‌شود لذا قاریان قرآن نیز از این امر مستثنی نیستند.
تلاوت‌های غناآلود و تحریرهای غیرمتعارف؛ آفت قرائات
یکی از آفاتی که متاسفانه در تلاوت بعضی از قاریان ما رخنه کرده به طوری که خودشان نیز از این امر بی‌خبرند، قرائات در حد غنا یا بعضا غنا با اجرای تحریرهای غیرمتعارف است؛ همچنین اوج‌های زیاد و ممتد به همراه نفس‌های طولانی دیگر آفتی است که با آن مواجهیم.
البته اوج و نفس طولانی در حدی لازم و ضروری است علی‌الخصوص بعضی آیات که دربردارنده تأکید و یا هشدار است اما در این زمینه افراط می‌شود و این امر ضربات جبران‌ناپذیری را در طولانی‌مدت به صدا وارد خواهد کرد؛ تذکرات رهبر معظم انقلاب به قاریان قرآن نیز در همین راستا بوده است.
همچنین ورود نغمات غیرقرآنی که الحمدلله در این مورد بسیار اندکند گرچه کمش هم زیاد است چرا که اگر به فکر نباشیم بر تعداد آن‌ها افزوده خواهد شد و به صورت تدریجی تلاوت‌های قراء ما به سمت وسویی دیگر خواهد رفت.
تجلی معنامحوری در تلاوت قاریان طراز اول قدیمی
ورود این موارد در قرائات ما تدریجا موجب تغییر ذائقه مستمعین شده است به گونه‌ای که این امور را امتیازی برای قاری قلمداد می‌کنند و تشویق مردم هم باعث می‌شود تا قاری بیشتر آن‍‌ها را به کار ببرد؛ این در حالی است که اگر به قرائت‌های قاریان قدیمی همچون استاد رفعت، استاد محمدصدیق منشاوی و... نگاه کنیم، می‌بینیم که از یک وقار، سنگینی و معنا‌محوری برخوردارند.
این قراء نشان دادند که اگر قرآن با توجه به معنا تلاوت شود جذابیت خودش را دارد و هیچ نیازی به این کارهای اضافه نیست. در سوی دیگر ماجرا مسئولان قرآنی نیز بی‌توجه از کنار این مسائل می‌گذرند؛ البته شاید این آفت به نحوی وارد شده که آنان را نیز غافل کرده است.
تاکنون به یاد ندارم در این زمینه به قاری تذکری داده باشند در حالی که غیرممکن است در بین قاریان کسی از این ایرادها نداشته باشد و مسئولان ذیربط هم در جریان نباشند، حتی بعضی از کارشناسان هم در برنامه‌های مختلف قرآنی نسبت به استفاده بعضی از قاریان از نغمات غیرقرآنی اذعان کرده‌اند.
ضرورت تشکیل هیأت صوت و لحن جهت کنترل قرائات
بر همین اساس، پیشنهاد می‌کنم هیأتی متشکل از متخصصان صوت و لحن تشکیل شود، قرائت‌ها را کنترل کند، هر جا که لازم است تذکر داده و جمیع قراء را نسبت به این آفات آگاه کند. این معضلات و آفات در بحث مداحی نیز وجود داشت اما متخصصان امر آگاه‌سازی کردند، جلوی برخی از مداحان را گرفتند و خط مشی را به آن‌ها نشان دادند.
دقیقا همان خطرات و آفات برای قاریان قرآن هم وجود دارد و چون کار بسیار تخصصی است افراد متخصص این امور می‌توانند نقاط اشکال را شناسایی کرده و مانع انحراف آن از مسیر اصلی شوند. از آنجا که هر کاری داری اسلوب و چهارچوبی است این حد و مرزها در این زمینه نیز باید مشخص شود.
بعضی از قاریان ما برای اینکه در قرائت نوآوری داشته باشند به طوری که قاریان مصری انجام نداده باشند ممکن است با تحریرهای افراطی و کارهای اضافی پا را از حدود فراتر گذارند که امیدوارم تا دیر نشده مسؤلان چاره‌ای بیاندیشند.
ومن الله التوفیق