اوقات فراغت؛ تهدید یا فرصت/ لزوم مهندسی فرهنگی در کانونهای مساجد
گروه اجتماعی: اوقات فراغت به عنوان یك پدیده فرهنگی، اجتماعی كه در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی و غیره مؤثر است، موضوع مشترك بین تمام اقشار جامعه محسوب میشود اما امروزه اين برنامه برای زمانهای بيكاری جوانان، يك فرصت به شمار میرود و يا تهديدی براي نسل آيندهساز كشور؟
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، چگونگی گذراندن اوقات فراغت افراد یك جامعه تا حد زیادی معرف ویژگیهای فرهنگ آن جامعه است و از این نظر، كوشش برای شناسایی و چگونگی گذراندن اوقات فراغت در یك جامعه یا یك گروه اجتماعی حائز اهمیت و اعجاز ویژهای است كه قرآن كریم میفرماید: «فاذا فرغت فانصب و الی ربك فارغب».
با وجود اینکه فصل تابستان، مهمترین و طولانیترین فصل فراغت جوانان و نوجوانان است که نیاز به غنیسازی با ابزارهای فرهنگی، هنری و آموزشی دارد اما عدم وجود برنامه منسجم و پر محتوا برای این افراد سبب بروز آسیبهای اجتماعی و گذراندن بیهوده این ایام میشود.
بدون شک بیتوجهی به اوقات فراغت، بهویژه در مواقعی مانند تعطیلی بیش از سه ماه مدارس در تابستان میتواند در آینده جوانان و نوجوانان آثار منفی بر جای بگذارد و یا دستکم به هرز رفتن فرصتهایی بیانجامد که تکرار آن امکان ناپذیر است.
اما از آنجایی که تعریف درستی از اوقات فراغت در جامعه ارائه نشده و بسیاری از خانوادهها شناخت کافی از آن ندارند، لذا نحوه سپریکردن این مهم برای فرزندانشان منتج به مشکلات خاصی شده و یا حداقل بدون بهرهوری و نتیجه خواهد بود.
اوقات فراغت به عنوان یك پدیده فرهنگی، اجتماعی كه در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی و غیره مؤثر است، موضوع مشترك بین تمام اقشار جامعه محسوب میشود. ویژگیهای نهفته در اوقات فراغت عاملی است كه از یك سو مورد توجه و عنایت دستاندركاران تعلیم و تربیت، مسئولان امور فرهنگی و از طرف دیگر روانشناسان و جامعهشناسان قرار گرفته است به طوری كه بسیاری از كارشناسان معتقدند اوقات فراغت آیینه تمام نمای فرهنگ یك جامعه است.
اوقات فراغت به عنوان يك پديده فرهنگي، اجتماعي كه در ابعاد مختلف اقتصادي، سياسي و غيره مؤثر است موضوع مشترك بين تمام اقشار جامعه محسوب میشود. ويژگيهاي نهفته در اوقات فراغت عاملي است كه از يك سو مورد توجه و عنايت دستاندركاران تعليم و تربيت،مسئولان امور فرهنگي و از طرف ديگر روانشناسان و جامعهشناسان قرار گرفته است به طوري كه بسياري از كارشناسان معتقدند اوقات فراغت آيينه تمانماي فرهنگ يك جامعه است.
در این میان با وجود نقش ارزندهای که کانونهای مساجد میتوانند در پرکردن اوقات فراغت جوانان داشته باشند اما بعضأ این نقش نادیده گرفته میشود و از سویی نادیده گرفتن آموزههای دینی در برنامههای اوقات فراغت، انتظار خانوادهها را برآورده نمیکند و نتیجه مورد نظر به دست نمیآید.
نشاط و تفریح اولویت برنامههای کانونهای مساجد در اوقات فراغت
در همین خصوص حجتالاسلام رحیم ولیزاده، معاون دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با بیان اینکه بر اساس تحقیقی که در سطح کشور انجام شده، 80 درصد جوانان خواستار وجود نشاط در برنامههای اوقات فراغت هستند، گفت: قرار نیست بعد از گذشت 9 ماه که جوان در مدرسه تحصیل کرد، مجدد در ایام اوقات فراغت در مساجد برنامههای درسی برگزار شود.
حجتالاسلام ولیزاده با اشاره به اینکه بر اساس نیاز جوانان، اولویت برنامههای اوقات فراغت امسال در کانونهای مساجد ابتدا نشاط و تفریح بود، سپس برنامههای گروهی، تربیتی و آموزشی؛ ابراز كرد: در اين راستا برنامه جامع مشکات در سطح کانونهای مساجد استان برای ششمین سال متوالی در حال اجرا است.
وی با بیان اینکه بحمدالله تاکنون برنامههای مشکات از توفیقات خوبی برخوردار بوده است، افزود: امسال برنامههای پیشنهادی از سوی استان به همه مسئولان کانونها ارائه شد تا اگر مدیری فرصت برنامهریزی و یا تخصصی نداشت، بتواند از این برنامهها به نحو مطلوبی در جهت غنیشدن برنامههای اوقات فراغت استفاده کند.
ولیزاده انسجام در برنامههای حوزه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد را از اهداف اجرای طرح مشکات برشمرد و اظهار کرد: بدون شک اگر برنامهها منسجم نباشد به نتیجه اصلی نخواهیم رسید، به همین جهت اگر اتاق فکری هم در این خصوص داریم باید به عملیاتیکردن برنامه منجر شود نه اینکه تنها صرف برگزاری جلسه باشد.
وی با بیان اینکه معتقدیم اعتباراتی که به کانونهای فرهنگی و هنری مساجد در شهرها اختصاص مییابد، باید هدفدار بوده تا مسئولان به درستی از این اعتبارات در جهت هدایت جوانان به سمت برنامههای فرهنگی استفاده کنند، گفت: اعتباراتی که اختصاص مییابد برای انجام برنامههای فرهنگی و هنری بوده نه خرید پرده برای کانون و مسجد.
معاون دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با اشاره به اینکه معتقد هستم تمامی 96 برنامه طرح مشکات با 50 درصد اعتباراتی که استان تخصیص میدهد، قابلیت اجرایی دارد، عنوان کرد: رسالت ما در مساجد و کانونهای فرهنگی آشناکردن جوانان و نوجوانان با احکام، قرآن و اعتقاداتشان است.
وی با اظهار تأسف از اینکه برخی نوجوانان ما در دبیرستانها و دانشگاهها با احکام اولیه نماز آشنا نیستند، حتی برخی افراد که چندین سال نماز میخوانند با احکام آشنا نبوده و وضو گرفتن و قرائت نمازشان اشکال دارد، تصریح کرد: این همان جهاد فرهنگی است که باید در کانونهای فرهنگی هنری مساجد به آن پرداخته شود.
حجتالاسلام ولی زاده با تأکید بر اینکه باید در کانونهای مساجد اخلاق اسلامی و نحوه برخورد و احترام با بزرگترها به کودکان، جوانان و نوجوانان یاد داده شود، بیان کرد: متأسفانه در بسیاری از کانونها بر روی نهجالبلاغه کار نشده به طوری که این کتاب ارزشمند امیرالمؤمنین(ع) مهجور مانده است.
وی با اظهار تأسف از اینکه برخی مدیران کانونها بعد از گذشت چندین سال نمیدانند باید چه کاری انجام دهند، اظهار کرد: امسال هر کانونی موظف است حداقل 10 برنامه که از سوی استان ارائه شده را انتخاب و آنها را عملیاتی کند، همچنین ظرفیتهای خود را به لحاظ نیرو در بخشهای مختلف در برنامه طرح مشکات ارائه دهد.
معاون دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با اعلام اینکه برای اجرای برنامههای طرح اوقات فراغت کانونها باید چند شرط اصلی داشته باشند، افزود: داشتن شرایط فیزیکی مناسب برای اجرای برنامهها و عدم وجود اختلاف بین مدیر کانون با امام جماعت، پایگاه مسجد، داشتن توان اجرای برنامههای فراغت از جمله این پیش شرطها است.
وی با بیان اینکه کانونهایی که این شرایط را داشته باشند اسامی آنها به عنوان مرکز فرهنگی ویژه که شامل 10 درصد کانونها در سطح استان هستند، اعلام خواهد شد، بیان کرد: سایر کانونها، به این تعداد جهت بهتر برگزارشدن برنامهها کمک خواهند کرد.
حجتالاسلام ولیزاده با اشاره به اینکه در این خصوص شهرستان خلیلآباد چهار سهمیه مرکز فرهنگی ویژه دارد، گفت: تمامی کانونها موظف هستند در پایان طرح اوقات فراغت گزارش آماری خود را در سایت مربوطه ثبت کنند.
اوقات فراغت فرصتی مناسبی برای جذب جوانان به مساجد
در ادامه سید مهدی عصمتی، معاون فرماندار شهرستان خلیلآباد با بیان اینکه مسئولان کانونهای مساجد خود را وقف برنامهریزی جهت اشاعه و آموزش ارزشهای دینی و تربیتی جوانان و نوجوانان این کشور کردهاند، فصل تابستان و شروع اوقات فراغت را بهترین فرصت برای جذب جوانان به مسجد و کانونهای فرهنگی دانست.
عصمتی با اشاره به اینکه جوانان با گذشت یک سال تحصیلی به دنبال این هستند تا از اوقات فراغت تابستان خود بیشترین بهره را ببرند، افزود: اوقات فراغت از سویی مناسبترین بستر برای رشد، شکوفایی و استعدادهای گوناگون و ابعاد مختلف وجود نوجوانان و نوجوانان به شمار میآید و از سویی میتواند زمینهساز بسیاری از مشکلات اجتماعی و بزهکاریهای فردی و اجتماعی باشد.
وی با بیان اینکه اگر با آگاهی و دانش با اوقات فراغت جوانان و نوجوانان روبرو نشویم و برنامهای سنجیده و منظم برای رویارویی با آن نداشته باشیم، دچار صدمات جبرانناپذیری خواهیم شد، تصریح کرد: امروزه بیشتر وقت جوانان به ویژه در وقت تابستان به اوقات فراغت اختصاص مییابد به طوری که طبق استانداردهای بینالمللی تعداد روزهای فراغت در کشورهای جهان 80 روز بوده اما در ایران 90 روز است.
عصمتی با اشاره به اینکه با بررسیهای انجام شده تنها 61 درصد جوانان ایرانی اوقات فراغت خود را کافی میدانند، بیان کرد: با گسترش دامنه اوقات فراغت باید دستگاهها و نهادهای متولی برای گذراندن مناسب این ایام به فکر برنامهریزی مناسب برای کودکان نوجوانان و جوانان باشند.
وی با اعلام اینکه به جهت اهمیت اوقات فراغت در زندگی فرزندان، ضرورت برنامهریزی در این زمینه بسیار حائز اهمیت است، گفت: باید از این فرصت به وجود آمده برای جذب بیشتر جوانان و نوجوانان به مساجد استفاده کرد و با رویکرد فرهنگی و هنری، ارائه برنامههای جذاب برای کودکان و جوانان زمینه ارتباط مطلوب آنها با مساجد را بیشتر فراهم آوريم.
معاون فرماندار خلیلآباد با اشاره به اینکه کانونهای فرهنگی و هنری با همکاری روحانیان باید تمام توان و انسجام خود را برای گسترش فرهنگسازی محکم کنند، عنوان کرد: در کنار برنامههای فرهنگی، هنری، ورزشی و علمی که برای اوقات فراغت برنامهریزی میشود باید به مسئله مهارتآموزی در حوزه اقتصاد مقاومتی نیز برنامهریزی و توجه داشت.
وی با تأکید به اینکه باید در معرفی و پرداختن به شهدای محله، روستا و سرکشی از خانواده شهدا اقدام کرد، اظهار کرد: مساجدی که برای جوانان و نوجوانان برنامه داشته باشند، در جذب جوانان موفقتر خواهند بود.
عصمتی با اشاره به اینکه هر چه فاصله مردم با مسجد بیشتر شود، آسیبها و گرفتاریهای جامعه بیشتر خواهد شد، ابراز كرد: اوقات فراغت فرصت بسیار مناسبی برای جذب جوانان به مساجد است.
در ادامه محمدحسین عبداللهی، مسئول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با بیان اینکه پرچمداران تمدن مادی به طور جدی به دنبال تغییر فرهنگ هستند، افزود: کسانی که زر و زور و قدرتهای جهانی را در دست دارند، تلاش میکنند در فرهنگ ملتها دگرونی ایجاد کنند به طوریکه منکر را معرف و معروفها را منکر جلوه دهند.
عبداللهی با اشاره به اینکه پرچمداران تمدن مادی در جهت تغییر فرهنگ تاحدودی موفق بودهاند به طوری که در جامعه کنونی در جهت اجرای کارهای خلاف تلاشهای بسیاری کردهاند، گفت: گرچه حدود حجاب در جامعه اسلامی تعریف شده اما در اين خصوص برخی افراد موضع گرفته و مقاومت میکنند.
وی با اعلام اینکه دشمن تلاش کرده بدیها را برای جوانان خوب جلوه دهد به طوری که بسیاری از مسائل که در قانون اسلام تأکید شده برایشان بیاهمیت شده است، عنوان کرد: همه تلاش و هزینههای آنها در حوزه فرهنگ این است که از این طریق به منکر بزرگ که همان انکار خداوند هست، برسند.
عبداللهی با بیان اینکه در امور معیشتی، تفریحی، اجتماعی، فامیلی و … کشور از راههای مختلف نظیر هنر، سینما، فیلم، کتاب و … به دنبال تغییر فرهنگ دینی و اسلامی ما هستند، تغییر فرهنگ از طریق رسانه را از اهداف هالیوود دانست و اظهار کرد: دشمن در ایران به دنبال این است که مردم، فرهنگ اسلامی را کنار بگذارند و یک فرهنگ لائیک را جایگزین کنند.
مسئول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی، نقش مساجد و کانونهای فرهنگی و هنری مساجد را در خنثیسازی این توطئهها مهم و حیاتی عنوان کرد و گفت: آسیبهای فراوانی در نحوه عملکرد مذهبیها و غیر مذهبیهای کشور شاهد هستیم لذا باید به دنبال کارهای اساسی در حوزه فرهنگ باشیم.
وی در همین خصوص بر تشکیل اتاق فکر مبارزه با تهاجمات و آسیبهای اجتماعی در مساجد تأکید کرد و افزود: باید از انجام کارهای سطحی و ناکارآمد پرهیز کنیم و برای حجاب، عفاف، عشق به ائمه اطهار(ع) و عشق به مسجد برنامه داشته باشیم.
حركت کانونهای مساجد به سمت کیفیسازی برنامههای اوقات فراغت
وی با بیان اینکه باید به سمت کیفیسازی فعالیتهای کانونهای مساجد حرکت کنیم، تصریح کرد: کیفیسازی در یک شب اتفاق نمیافتد از همين رو باید با برنامهریزی، فعالیتهای کانونهای مساجد را کیفیتر کنیم.
مسئول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی در ادامه با اظهار تأسف از اینکه به دلیل تکرار بیش از حد برخی از مؤلفههای دینی در مجالس و نبود نوآوری در بیان آنها، موجب شده این الفاظ برای همه به خصوص جوانان ملالآور شود، تصریح کرد: متأسفانه در برخی از برنامههای صدا و سیما شاهد آسیبهای فرهنگی بسیاری هستیم.
عبداللهی با تأکید بر اینکه نباید از کنار آسیبهای فرهنگی به راحتی بگذریم، افزود: این همان نگاه پرچمداران مادی است که سعی میکنند جای معروف و منکر را عوض کنند، از همين رو باید وارد عرصه شبهات شویم و در جهت تشکیل اتاق فکر مبارزه با تهاجمات و شبهات در مساجد تلاش كنيم.
وی با بیان اینکه دشمن امروز برای حجاب، عشق به امام حسین(ع)، مسجد و حتی محرم و نامحرم جایگزین دارد، ادامه داد: در کانونهای فرهنگی و هنری مساجد برای سال جاری باید به سمت کیفیسازی برنامهها و کانونها حرکت کنیم.
عبداللهی با تأکید بر اینکه باید به فکر کیفیکردن برنامهها بود زيرا کمیت اولویت ما نیست، عنوان کرد: به برکت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از مجموع 70 هزار مسجد کشور، در 21 هزار مسجد کشور کانون فرهنگی و هنری تأسیس شده است که سهم خراسان رضوی از این تعداد هزار و 700 کانون است.
وی با بیان اینکه مدیران کانون قرار نیست فقط کار فرهنگی داشته باشند بلکه باید در جهت جذب افراد متخصص در محله خود در جهت رفع مشکلات و معضلات فرهنگی تلاش کنند، بر نظارت و ارزیابی لازم از کانونهای فرهنگی و هنری شهرها توسط کارشناسان کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی اشاره کرد و افزود: نظارت و ارزیابی دقیق از کانونهای فرهنگی و هنری مساجد در سال جاری به جد پیگیری میشود که نتیجه این نظارت و ارزیابی توزیع عادلانه امکانات خواهد بود.
عبداللهی با اشاره به اینکه دیگر به همه کانونها به طور یکسان اعتبار اختصاص نخواهد یافت، افزود: مسجد باید تعیینکننده چارچوب فکری و ذهنی مردم باشد و این قابل اجرا است.
وی با تأکید بر اینکه مدیر کانون باید از ذهنی فعال و به روز برخوردار باشد تا بتواند به توفیقات خوبی دست یابد، بیان کرد: برنامههای کانون باید تربیتی و با اولویت نشاط و تفریح در غنیسازی اوقات فراغت باشد.
و اما پایان
فعالیت 1670 کانون مسجد در سطح استان خراسان رضوی، این نهاد فرهنگی را به مکانی برای احیای جایگاه حقیقی مساجد به عنوان کانونهای علمآموزی و نشاط دینی با مهندسی دقیق فرهنگی تبدیل کرده است.
با توجه به حجم گسترده فعالیتهای کانونهای فرهنگی و هنری مساجد امید است در آیندهای نه چندان دور با اطلاعرسانی شفاف فعالیتهای این ستاد توسط رسانههای جمعی شاهد ایجاد کانونهای فرهنگی و هنری در همه مساجد کشور و جذب جوانان باشیم.
جواد افتخاری
با وجود اینکه فصل تابستان، مهمترین و طولانیترین فصل فراغت جوانان و نوجوانان است که نیاز به غنیسازی با ابزارهای فرهنگی، هنری و آموزشی دارد اما عدم وجود برنامه منسجم و پر محتوا برای این افراد سبب بروز آسیبهای اجتماعی و گذراندن بیهوده این ایام میشود.
بدون شک بیتوجهی به اوقات فراغت، بهویژه در مواقعی مانند تعطیلی بیش از سه ماه مدارس در تابستان میتواند در آینده جوانان و نوجوانان آثار منفی بر جای بگذارد و یا دستکم به هرز رفتن فرصتهایی بیانجامد که تکرار آن امکان ناپذیر است.
اما از آنجایی که تعریف درستی از اوقات فراغت در جامعه ارائه نشده و بسیاری از خانوادهها شناخت کافی از آن ندارند، لذا نحوه سپریکردن این مهم برای فرزندانشان منتج به مشکلات خاصی شده و یا حداقل بدون بهرهوری و نتیجه خواهد بود.
اوقات فراغت به عنوان یك پدیده فرهنگی، اجتماعی كه در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی و غیره مؤثر است، موضوع مشترك بین تمام اقشار جامعه محسوب میشود. ویژگیهای نهفته در اوقات فراغت عاملی است كه از یك سو مورد توجه و عنایت دستاندركاران تعلیم و تربیت، مسئولان امور فرهنگی و از طرف دیگر روانشناسان و جامعهشناسان قرار گرفته است به طوری كه بسیاری از كارشناسان معتقدند اوقات فراغت آیینه تمام نمای فرهنگ یك جامعه است.
اوقات فراغت به عنوان يك پديده فرهنگي، اجتماعي كه در ابعاد مختلف اقتصادي، سياسي و غيره مؤثر است موضوع مشترك بين تمام اقشار جامعه محسوب میشود. ويژگيهاي نهفته در اوقات فراغت عاملي است كه از يك سو مورد توجه و عنايت دستاندركاران تعليم و تربيت،مسئولان امور فرهنگي و از طرف ديگر روانشناسان و جامعهشناسان قرار گرفته است به طوري كه بسياري از كارشناسان معتقدند اوقات فراغت آيينه تمانماي فرهنگ يك جامعه است.
در این میان با وجود نقش ارزندهای که کانونهای مساجد میتوانند در پرکردن اوقات فراغت جوانان داشته باشند اما بعضأ این نقش نادیده گرفته میشود و از سویی نادیده گرفتن آموزههای دینی در برنامههای اوقات فراغت، انتظار خانوادهها را برآورده نمیکند و نتیجه مورد نظر به دست نمیآید.
نشاط و تفریح اولویت برنامههای کانونهای مساجد در اوقات فراغت
در همین خصوص حجتالاسلام رحیم ولیزاده، معاون دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با بیان اینکه بر اساس تحقیقی که در سطح کشور انجام شده، 80 درصد جوانان خواستار وجود نشاط در برنامههای اوقات فراغت هستند، گفت: قرار نیست بعد از گذشت 9 ماه که جوان در مدرسه تحصیل کرد، مجدد در ایام اوقات فراغت در مساجد برنامههای درسی برگزار شود.
حجتالاسلام ولیزاده با اشاره به اینکه بر اساس نیاز جوانان، اولویت برنامههای اوقات فراغت امسال در کانونهای مساجد ابتدا نشاط و تفریح بود، سپس برنامههای گروهی، تربیتی و آموزشی؛ ابراز كرد: در اين راستا برنامه جامع مشکات در سطح کانونهای مساجد استان برای ششمین سال متوالی در حال اجرا است.
وی با بیان اینکه بحمدالله تاکنون برنامههای مشکات از توفیقات خوبی برخوردار بوده است، افزود: امسال برنامههای پیشنهادی از سوی استان به همه مسئولان کانونها ارائه شد تا اگر مدیری فرصت برنامهریزی و یا تخصصی نداشت، بتواند از این برنامهها به نحو مطلوبی در جهت غنیشدن برنامههای اوقات فراغت استفاده کند.
ولیزاده انسجام در برنامههای حوزه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد را از اهداف اجرای طرح مشکات برشمرد و اظهار کرد: بدون شک اگر برنامهها منسجم نباشد به نتیجه اصلی نخواهیم رسید، به همین جهت اگر اتاق فکری هم در این خصوص داریم باید به عملیاتیکردن برنامه منجر شود نه اینکه تنها صرف برگزاری جلسه باشد.
وی با بیان اینکه معتقدیم اعتباراتی که به کانونهای فرهنگی و هنری مساجد در شهرها اختصاص مییابد، باید هدفدار بوده تا مسئولان به درستی از این اعتبارات در جهت هدایت جوانان به سمت برنامههای فرهنگی استفاده کنند، گفت: اعتباراتی که اختصاص مییابد برای انجام برنامههای فرهنگی و هنری بوده نه خرید پرده برای کانون و مسجد.
معاون دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با اشاره به اینکه معتقد هستم تمامی 96 برنامه طرح مشکات با 50 درصد اعتباراتی که استان تخصیص میدهد، قابلیت اجرایی دارد، عنوان کرد: رسالت ما در مساجد و کانونهای فرهنگی آشناکردن جوانان و نوجوانان با احکام، قرآن و اعتقاداتشان است.
وی با اظهار تأسف از اینکه برخی نوجوانان ما در دبیرستانها و دانشگاهها با احکام اولیه نماز آشنا نیستند، حتی برخی افراد که چندین سال نماز میخوانند با احکام آشنا نبوده و وضو گرفتن و قرائت نمازشان اشکال دارد، تصریح کرد: این همان جهاد فرهنگی است که باید در کانونهای فرهنگی هنری مساجد به آن پرداخته شود.
حجتالاسلام ولی زاده با تأکید بر اینکه باید در کانونهای مساجد اخلاق اسلامی و نحوه برخورد و احترام با بزرگترها به کودکان، جوانان و نوجوانان یاد داده شود، بیان کرد: متأسفانه در بسیاری از کانونها بر روی نهجالبلاغه کار نشده به طوری که این کتاب ارزشمند امیرالمؤمنین(ع) مهجور مانده است.
وی با اظهار تأسف از اینکه برخی مدیران کانونها بعد از گذشت چندین سال نمیدانند باید چه کاری انجام دهند، اظهار کرد: امسال هر کانونی موظف است حداقل 10 برنامه که از سوی استان ارائه شده را انتخاب و آنها را عملیاتی کند، همچنین ظرفیتهای خود را به لحاظ نیرو در بخشهای مختلف در برنامه طرح مشکات ارائه دهد.
معاون دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با اعلام اینکه برای اجرای برنامههای طرح اوقات فراغت کانونها باید چند شرط اصلی داشته باشند، افزود: داشتن شرایط فیزیکی مناسب برای اجرای برنامهها و عدم وجود اختلاف بین مدیر کانون با امام جماعت، پایگاه مسجد، داشتن توان اجرای برنامههای فراغت از جمله این پیش شرطها است.
وی با بیان اینکه کانونهایی که این شرایط را داشته باشند اسامی آنها به عنوان مرکز فرهنگی ویژه که شامل 10 درصد کانونها در سطح استان هستند، اعلام خواهد شد، بیان کرد: سایر کانونها، به این تعداد جهت بهتر برگزارشدن برنامهها کمک خواهند کرد.
حجتالاسلام ولیزاده با اشاره به اینکه در این خصوص شهرستان خلیلآباد چهار سهمیه مرکز فرهنگی ویژه دارد، گفت: تمامی کانونها موظف هستند در پایان طرح اوقات فراغت گزارش آماری خود را در سایت مربوطه ثبت کنند.
اوقات فراغت فرصتی مناسبی برای جذب جوانان به مساجد
در ادامه سید مهدی عصمتی، معاون فرماندار شهرستان خلیلآباد با بیان اینکه مسئولان کانونهای مساجد خود را وقف برنامهریزی جهت اشاعه و آموزش ارزشهای دینی و تربیتی جوانان و نوجوانان این کشور کردهاند، فصل تابستان و شروع اوقات فراغت را بهترین فرصت برای جذب جوانان به مسجد و کانونهای فرهنگی دانست.
عصمتی با اشاره به اینکه جوانان با گذشت یک سال تحصیلی به دنبال این هستند تا از اوقات فراغت تابستان خود بیشترین بهره را ببرند، افزود: اوقات فراغت از سویی مناسبترین بستر برای رشد، شکوفایی و استعدادهای گوناگون و ابعاد مختلف وجود نوجوانان و نوجوانان به شمار میآید و از سویی میتواند زمینهساز بسیاری از مشکلات اجتماعی و بزهکاریهای فردی و اجتماعی باشد.
وی با بیان اینکه اگر با آگاهی و دانش با اوقات فراغت جوانان و نوجوانان روبرو نشویم و برنامهای سنجیده و منظم برای رویارویی با آن نداشته باشیم، دچار صدمات جبرانناپذیری خواهیم شد، تصریح کرد: امروزه بیشتر وقت جوانان به ویژه در وقت تابستان به اوقات فراغت اختصاص مییابد به طوری که طبق استانداردهای بینالمللی تعداد روزهای فراغت در کشورهای جهان 80 روز بوده اما در ایران 90 روز است.
عصمتی با اشاره به اینکه با بررسیهای انجام شده تنها 61 درصد جوانان ایرانی اوقات فراغت خود را کافی میدانند، بیان کرد: با گسترش دامنه اوقات فراغت باید دستگاهها و نهادهای متولی برای گذراندن مناسب این ایام به فکر برنامهریزی مناسب برای کودکان نوجوانان و جوانان باشند.
وی با اعلام اینکه به جهت اهمیت اوقات فراغت در زندگی فرزندان، ضرورت برنامهریزی در این زمینه بسیار حائز اهمیت است، گفت: باید از این فرصت به وجود آمده برای جذب بیشتر جوانان و نوجوانان به مساجد استفاده کرد و با رویکرد فرهنگی و هنری، ارائه برنامههای جذاب برای کودکان و جوانان زمینه ارتباط مطلوب آنها با مساجد را بیشتر فراهم آوريم.
معاون فرماندار خلیلآباد با اشاره به اینکه کانونهای فرهنگی و هنری با همکاری روحانیان باید تمام توان و انسجام خود را برای گسترش فرهنگسازی محکم کنند، عنوان کرد: در کنار برنامههای فرهنگی، هنری، ورزشی و علمی که برای اوقات فراغت برنامهریزی میشود باید به مسئله مهارتآموزی در حوزه اقتصاد مقاومتی نیز برنامهریزی و توجه داشت.
وی با تأکید به اینکه باید در معرفی و پرداختن به شهدای محله، روستا و سرکشی از خانواده شهدا اقدام کرد، اظهار کرد: مساجدی که برای جوانان و نوجوانان برنامه داشته باشند، در جذب جوانان موفقتر خواهند بود.
عصمتی با اشاره به اینکه هر چه فاصله مردم با مسجد بیشتر شود، آسیبها و گرفتاریهای جامعه بیشتر خواهد شد، ابراز كرد: اوقات فراغت فرصت بسیار مناسبی برای جذب جوانان به مساجد است.
در ادامه محمدحسین عبداللهی، مسئول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی با بیان اینکه پرچمداران تمدن مادی به طور جدی به دنبال تغییر فرهنگ هستند، افزود: کسانی که زر و زور و قدرتهای جهانی را در دست دارند، تلاش میکنند در فرهنگ ملتها دگرونی ایجاد کنند به طوریکه منکر را معرف و معروفها را منکر جلوه دهند.
عبداللهی با اشاره به اینکه پرچمداران تمدن مادی در جهت تغییر فرهنگ تاحدودی موفق بودهاند به طوری که در جامعه کنونی در جهت اجرای کارهای خلاف تلاشهای بسیاری کردهاند، گفت: گرچه حدود حجاب در جامعه اسلامی تعریف شده اما در اين خصوص برخی افراد موضع گرفته و مقاومت میکنند.
وی با اعلام اینکه دشمن تلاش کرده بدیها را برای جوانان خوب جلوه دهد به طوری که بسیاری از مسائل که در قانون اسلام تأکید شده برایشان بیاهمیت شده است، عنوان کرد: همه تلاش و هزینههای آنها در حوزه فرهنگ این است که از این طریق به منکر بزرگ که همان انکار خداوند هست، برسند.
عبداللهی با بیان اینکه در امور معیشتی، تفریحی، اجتماعی، فامیلی و … کشور از راههای مختلف نظیر هنر، سینما، فیلم، کتاب و … به دنبال تغییر فرهنگ دینی و اسلامی ما هستند، تغییر فرهنگ از طریق رسانه را از اهداف هالیوود دانست و اظهار کرد: دشمن در ایران به دنبال این است که مردم، فرهنگ اسلامی را کنار بگذارند و یک فرهنگ لائیک را جایگزین کنند.
مسئول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی، نقش مساجد و کانونهای فرهنگی و هنری مساجد را در خنثیسازی این توطئهها مهم و حیاتی عنوان کرد و گفت: آسیبهای فراوانی در نحوه عملکرد مذهبیها و غیر مذهبیهای کشور شاهد هستیم لذا باید به دنبال کارهای اساسی در حوزه فرهنگ باشیم.
وی در همین خصوص بر تشکیل اتاق فکر مبارزه با تهاجمات و آسیبهای اجتماعی در مساجد تأکید کرد و افزود: باید از انجام کارهای سطحی و ناکارآمد پرهیز کنیم و برای حجاب، عفاف، عشق به ائمه اطهار(ع) و عشق به مسجد برنامه داشته باشیم.
حركت کانونهای مساجد به سمت کیفیسازی برنامههای اوقات فراغت
وی با بیان اینکه باید به سمت کیفیسازی فعالیتهای کانونهای مساجد حرکت کنیم، تصریح کرد: کیفیسازی در یک شب اتفاق نمیافتد از همين رو باید با برنامهریزی، فعالیتهای کانونهای مساجد را کیفیتر کنیم.
مسئول دبیرخانه کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی در ادامه با اظهار تأسف از اینکه به دلیل تکرار بیش از حد برخی از مؤلفههای دینی در مجالس و نبود نوآوری در بیان آنها، موجب شده این الفاظ برای همه به خصوص جوانان ملالآور شود، تصریح کرد: متأسفانه در برخی از برنامههای صدا و سیما شاهد آسیبهای فرهنگی بسیاری هستیم.
عبداللهی با تأکید بر اینکه نباید از کنار آسیبهای فرهنگی به راحتی بگذریم، افزود: این همان نگاه پرچمداران مادی است که سعی میکنند جای معروف و منکر را عوض کنند، از همين رو باید وارد عرصه شبهات شویم و در جهت تشکیل اتاق فکر مبارزه با تهاجمات و شبهات در مساجد تلاش كنيم.
وی با بیان اینکه دشمن امروز برای حجاب، عشق به امام حسین(ع)، مسجد و حتی محرم و نامحرم جایگزین دارد، ادامه داد: در کانونهای فرهنگی و هنری مساجد برای سال جاری باید به سمت کیفیسازی برنامهها و کانونها حرکت کنیم.
عبداللهی با تأکید بر اینکه باید به فکر کیفیکردن برنامهها بود زيرا کمیت اولویت ما نیست، عنوان کرد: به برکت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از مجموع 70 هزار مسجد کشور، در 21 هزار مسجد کشور کانون فرهنگی و هنری تأسیس شده است که سهم خراسان رضوی از این تعداد هزار و 700 کانون است.
وی با بیان اینکه مدیران کانون قرار نیست فقط کار فرهنگی داشته باشند بلکه باید در جهت جذب افراد متخصص در محله خود در جهت رفع مشکلات و معضلات فرهنگی تلاش کنند، بر نظارت و ارزیابی لازم از کانونهای فرهنگی و هنری شهرها توسط کارشناسان کانونهای فرهنگی و هنری مساجد خراسان رضوی اشاره کرد و افزود: نظارت و ارزیابی دقیق از کانونهای فرهنگی و هنری مساجد در سال جاری به جد پیگیری میشود که نتیجه این نظارت و ارزیابی توزیع عادلانه امکانات خواهد بود.
عبداللهی با اشاره به اینکه دیگر به همه کانونها به طور یکسان اعتبار اختصاص نخواهد یافت، افزود: مسجد باید تعیینکننده چارچوب فکری و ذهنی مردم باشد و این قابل اجرا است.
وی با تأکید بر اینکه مدیر کانون باید از ذهنی فعال و به روز برخوردار باشد تا بتواند به توفیقات خوبی دست یابد، بیان کرد: برنامههای کانون باید تربیتی و با اولویت نشاط و تفریح در غنیسازی اوقات فراغت باشد.
و اما پایان
فعالیت 1670 کانون مسجد در سطح استان خراسان رضوی، این نهاد فرهنگی را به مکانی برای احیای جایگاه حقیقی مساجد به عنوان کانونهای علمآموزی و نشاط دینی با مهندسی دقیق فرهنگی تبدیل کرده است.
با توجه به حجم گسترده فعالیتهای کانونهای فرهنگی و هنری مساجد امید است در آیندهای نه چندان دور با اطلاعرسانی شفاف فعالیتهای این ستاد توسط رسانههای جمعی شاهد ایجاد کانونهای فرهنگی و هنری در همه مساجد کشور و جذب جوانان باشیم.
جواد افتخاری
