سهم 98 درصدی قرآن در نسخ خطی مجموعه جامی تربتجام
گروه هنر: رئیس اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری تربتجام با اشاره به اینکه مجموعه نسخی که در مزار احمد جامی وجود دارد حدود 100 جلد است که 98 درصد آن قرآن است، یادآور شد: ما کارگاههای مرمت بسیاری در میراث داریم و قرار است که نسخه دیگری از قرآن را مرمت کنیم.
عبدالرحیم تاجمحمدی، رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) از خراسان رضوی، در خصوص مرمت قدیمیترین نسخ خطی شیخ احمد جامی، اظهار کرد: در مجموعه شیخ احمد جامی قرآنهای خطی و نفیس بسیاری نگهداری میشود.
وی ادامه داد: بعضی از این قرآنها در خانه توسط مردم نگهداری میشدند به گونهای که در دوره پهلوی و اواسط پهلوی دوم مردم از این قرآنها استفاده میکردند زیرا آن زمانها در منازل قرآن کم بود.
تاجمحمدی اظهار کرد: به دلیل اینکه در گذشته صنعت چاپ کم بوده و قرآنهای قدیمی تنها دستنویس بودند، آسیبهای زیادی دیدهاند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام با اشاره به مرمت این قرآنها، افزود: بعضی از این مرمتها به دلیل نبودن کارشناس به صورت اصولی و غیر اصولی مرمت شدهاند، حتی برخی مرمتها به دست مردم صورت گرفته است.
وی ادامه داد: برهمین اساس این اداره تصمیم گرفت تا نسخههای نفیس در مرقد احمد جامی را مرمت کند. از اواخر مردادماه سال گذشته مرمت قرآن انجام شد و توانستیم یکی از قرآنها را مرمت کنیم و در هفته میراث فرهنگی به نمایش بگذاریم.
تاجمحمدی افزود: تاکنون میراث فرهنگی تربتجام مرمتهای بسیاری را انجام داده است که از جمله آن میتوان به نسخه خطی اورنگ زیب که در سال 1387 در فهرست آثار منقول ملی غیرخصوصی به ثبت رسیده و چهار جلد قرآن دامغانی که کاتب آن مرتضی دامغانی بوده و شامل 30 جزء قرآن در 30 مجلد میشود، اشاره کرد.
وی با بیان اینکه درسال گذشته دو جلد قرآن را تحویل معاونت میراث دادهایم، اظهار کرد: این دو جلد در کارگاه مرمت میراث تربت جام مرمت و در هفته میراث فرهنگی تحویل تولیت آستان قدس رضوی داده شد.
وی در خصوص دیگر ویژگیهای این نسخ خطی قرآن، عنوان کرد: این قرآن از مجموعه نسخ خطی مزار شیخ احمد جامی متعلق به قرن 13 هجری قمری و در ابعاد 33 در 22 سانتیمتر است که شامل جدولکشی و کادربندی با شنجر و قرمز رنگ است دو ردیف جدول جلد آن سوخته است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام افزود: هم اكنون 9 نسخه خطی قرآن در موزه نسخ خطی مزار شیخالاسلام احمد جامی در محل مسجد كرمانی كه خود جزو آثار تاریخی قرن هشتم هجری است، در معرض دید عموم قرار دارد.
وی با بیان اینکه تاریخ کتابت این قرآن 1232 قمری بوده و واقف آن آقا رجب است که وقف اولاد شده است، ابراز کرد: این قرآن دو بار قبل از مرمت میراث، مرمت شده است یک بار اصولی و دیگر به روش غیر اصولی بوده که آسیبهای بسیاری بر قرآن وارد شده است.
تاجمحمدی با اشاره به اینکه اول قرآن نونویسی است و صفحه اول افتاده بود و سوره حمد و دو صفحه از قرآن را دوباره نوشتند، ادامه داد: این قرآن افتادگی داشت لذا اقداماتی از جمله اسیدزدایی، پاکسازی اولیه، سوزن دوزی، جزوهبندی و دوخت و صحافی بر روی این قرآن انجام شد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام عنوان کرد: مرمت این قرآن حدود پنج ماه به طول کشید؛ این قرآن دارای مهر و عنوان کتابخانه شیخ احمد جامی است که حالت وقف هم روی آن نوشته شده است.
وی ادامه داد: دو صفحهای که افتادگی داشته از کاغذ مخصوص سفید استفاده شده است تا بعدا اگر خواستند نونویسی کنند.
تاجمحمدی با بیان اینکه خط این قرآن به روش نسخه ایرانی است، ابراز کرد: از آنجا که صفحه اول قرآن افتادگی داشته است چیزی از داشتن لوح و سلوح آن نمیدانیم؛ همچنین در سورههای قرآن تزئینات اضافهای ندیدم و هرچه استفاده شده بود، تزئینات معمولی و ساده به شمار میرود.
وی با اشاره به اینکه مجموعه نسخی که در مزار احمد جامی وجود دارد حدود 100 جلد است که 98 درصد آن قرآن است، یادآور شد: ما کارگاههای مرمت بسیاری در میراث داریم و قرار است که نسخه دیگری از قرآن را مرمت کنیم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام با بیان اینکه مرمت هر اثر بستگی به آسیب قرآن دارد که زودتر مرمت شود، اظهار کرد: این قرآنها از دسترسی عموم به دور است و به کسی هم امانت داده نمیشود.
وی ادامه داد: بعضی از این قرآنها در خانه توسط مردم نگهداری میشدند به گونهای که در دوره پهلوی و اواسط پهلوی دوم مردم از این قرآنها استفاده میکردند زیرا آن زمانها در منازل قرآن کم بود.
تاجمحمدی اظهار کرد: به دلیل اینکه در گذشته صنعت چاپ کم بوده و قرآنهای قدیمی تنها دستنویس بودند، آسیبهای زیادی دیدهاند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام با اشاره به مرمت این قرآنها، افزود: بعضی از این مرمتها به دلیل نبودن کارشناس به صورت اصولی و غیر اصولی مرمت شدهاند، حتی برخی مرمتها به دست مردم صورت گرفته است.
وی ادامه داد: برهمین اساس این اداره تصمیم گرفت تا نسخههای نفیس در مرقد احمد جامی را مرمت کند. از اواخر مردادماه سال گذشته مرمت قرآن انجام شد و توانستیم یکی از قرآنها را مرمت کنیم و در هفته میراث فرهنگی به نمایش بگذاریم.
تاجمحمدی افزود: تاکنون میراث فرهنگی تربتجام مرمتهای بسیاری را انجام داده است که از جمله آن میتوان به نسخه خطی اورنگ زیب که در سال 1387 در فهرست آثار منقول ملی غیرخصوصی به ثبت رسیده و چهار جلد قرآن دامغانی که کاتب آن مرتضی دامغانی بوده و شامل 30 جزء قرآن در 30 مجلد میشود، اشاره کرد.
وی با بیان اینکه درسال گذشته دو جلد قرآن را تحویل معاونت میراث دادهایم، اظهار کرد: این دو جلد در کارگاه مرمت میراث تربت جام مرمت و در هفته میراث فرهنگی تحویل تولیت آستان قدس رضوی داده شد.
وی در خصوص دیگر ویژگیهای این نسخ خطی قرآن، عنوان کرد: این قرآن از مجموعه نسخ خطی مزار شیخ احمد جامی متعلق به قرن 13 هجری قمری و در ابعاد 33 در 22 سانتیمتر است که شامل جدولکشی و کادربندی با شنجر و قرمز رنگ است دو ردیف جدول جلد آن سوخته است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام افزود: هم اكنون 9 نسخه خطی قرآن در موزه نسخ خطی مزار شیخالاسلام احمد جامی در محل مسجد كرمانی كه خود جزو آثار تاریخی قرن هشتم هجری است، در معرض دید عموم قرار دارد.
وی با بیان اینکه تاریخ کتابت این قرآن 1232 قمری بوده و واقف آن آقا رجب است که وقف اولاد شده است، ابراز کرد: این قرآن دو بار قبل از مرمت میراث، مرمت شده است یک بار اصولی و دیگر به روش غیر اصولی بوده که آسیبهای بسیاری بر قرآن وارد شده است.
تاجمحمدی با اشاره به اینکه اول قرآن نونویسی است و صفحه اول افتاده بود و سوره حمد و دو صفحه از قرآن را دوباره نوشتند، ادامه داد: این قرآن افتادگی داشت لذا اقداماتی از جمله اسیدزدایی، پاکسازی اولیه، سوزن دوزی، جزوهبندی و دوخت و صحافی بر روی این قرآن انجام شد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام عنوان کرد: مرمت این قرآن حدود پنج ماه به طول کشید؛ این قرآن دارای مهر و عنوان کتابخانه شیخ احمد جامی است که حالت وقف هم روی آن نوشته شده است.
وی ادامه داد: دو صفحهای که افتادگی داشته از کاغذ مخصوص سفید استفاده شده است تا بعدا اگر خواستند نونویسی کنند.
تاجمحمدی با بیان اینکه خط این قرآن به روش نسخه ایرانی است، ابراز کرد: از آنجا که صفحه اول قرآن افتادگی داشته است چیزی از داشتن لوح و سلوح آن نمیدانیم؛ همچنین در سورههای قرآن تزئینات اضافهای ندیدم و هرچه استفاده شده بود، تزئینات معمولی و ساده به شمار میرود.
وی با اشاره به اینکه مجموعه نسخی که در مزار احمد جامی وجود دارد حدود 100 جلد است که 98 درصد آن قرآن است، یادآور شد: ما کارگاههای مرمت بسیاری در میراث داریم و قرار است که نسخه دیگری از قرآن را مرمت کنیم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تربتجام با بیان اینکه مرمت هر اثر بستگی به آسیب قرآن دارد که زودتر مرمت شود، اظهار کرد: این قرآنها از دسترسی عموم به دور است و به کسی هم امانت داده نمیشود.
