رحیمپورازغدی اظهار کرد:
قیام گوهرشاد؛ اولین دفاع از کرامت زن/ لزوم عبرت از این واقعه
گروه سیاسی: عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه قیام گوهرشاد ظرفیتهای بسیاری دارد که بهرهوری نشده است، گفت: قیام گوهرشاد اولین مقاومت خونین دستهجمعی در مقابل پروژه کشف حجاب و در دفاع از کرامت زن پس از سقوط کشورهای اسلامی بود که در هیچ کشوری اتفاق نیفتاده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حسن رحیمپور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ظهر امروز، 22 تیرماه در دومین روز همایش ملی قیام گوهرشاد که در تالار شهر مشهد برگزار شد، ضمن عرض ارادات به شهدای جنبش حجاب در مسجد گوهرشاد، با بیان اینکه هدف از بازخوانی و تحلیل واقع گوهرشاد باید عبرتآموزی باشد، اظهار کرد: باید متوجه تأثیر وقایع تاریخی در آینده باشیم؛ بازخوانی تاریخ بدون عبرتآموزی توصیه نشده و از کارهای غیرضروری و غیرمفید شمرده میشود؛ در قضیه مسجد گوهرشاد نیز همینطور است لذا باید از این واقعه برای آینده عبرت گرفت و از آن استفاده کرد.
قیام گوهرشاد؛ اولین دفاع از کرامت زن
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه قیام گوهرشاد ظرفیتهای بسیاری دارد که بهرهوری نشده است، گفت: قیام گوهرشاد اولین مقاومت خونین دستهجمعی در مقابل پروژه کشف حجاب و در دفاع از کرامت زن پس از سقوط کشورهای اسلامی بود که در هیچ کشوری اتفاق نیفتاده است.
وی ادامه داد: این واقعه پس از اینکه کشورهای اسلامی به دست انگلیس، فرانسه، روسها و بعد آمریکا افتاد، تنها مقاومتی است که در مقابل تغییر زبان، الفبا، پوشش مردان و زنان و ... صورت گرفته است و ظرفیت ثبت خاطرات این واقعه نیز به پایان رسیده است.
وی پس از بیان خاطرهای از پدر و پدر بزرگاش در رابطه با قیام گوهرشاد و قتلعام مردم ابراز کرد: یکی از سربازان امنیه نیز تعریف میکرد، افرادی که در حمله به گوهرشاد نیمهجان و زنده بودند را با شهدا دفن کردهاند.
رحیمپور ازغدی بر اساس اسنادی از کتاب «کشف حجاب؛ زمینهها، پیامدها و واکنشها» سخنانش را اینطور ادامه داد: در یکی از این اسناد آمده است که مسئولان حکومت گفتهاند ما با زنان و روحانیان بیشتر از همه مشکل داریم.
وی گفت: روحانیان پس از قیام گوهرشاد در آن زمان سه دسته بودند؛ عدهای برای پول و یا از ترس میگفتند حجاب واجب نیست و در صدر اسلام هم اینطور نبوده است تا بگویند کسانی که در مسجد گوهرشاد برای حجاب کشته شدهاند براساس توهم معتقد به حجاب بودهاند؛ گروهی دیگر از روحانیان نیز ترسیده بودند اما با حکومت همکاری نمیکردند و در جلسات خصوصی بر علیه شاه حرف میزدند و گروهی دیگر نیز که از نگاه حکوکت رضاخان خطرناک بودند، در محافل عمومی قیام گوهرشاد را بازخوانی میکردند.
برای کشف حجاب ضربالاجل تعیین کرده بودند
وی با اشاره به اسنادی دیگر به ضربالاجل تعیین شده از سوی حکومت برای شهرهای ایران و از جمله کاشان برای کشف حجاب اظهار کرد: در این سند آمده است که آنان حتی پنج روز هم برای کشف حجاب در کاشان فرصت ندادهاند؛ در سندی دیگر آمده است که گفتهاند حجاب عادت زشت شهرنشینان و برخی روستاهاست اما برخی روستاها را نام میبرد و میگوید این مناطق حجاب ندارند اما این بیحجابی به درد نمیخورد چراکه بیحجابی باید در مقابله با دین و مبارزه با اسلام باشد و به درد تمدن بخورد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در همین راستا اضافه کرد: والی خراسان برای حاکم نیشابور مینویسد، «چرا کشف حجاب درست پیش نمیرود؛ باید تا الان این تعداد زن بیحجاب در نیشابور باشند و اگر غفلتی بشود، مؤاخذه خواهید شد» و وقتی از کمبود مأمور به بالادست خود میگوید، آنان میگویند هرچه بخواهید برای کشف حجاب برایتان میفرستیم؛ درباره تهران هم مشخص کرده بودند که تا موعد مشخصی چهار هزار زن بیحجاب میخواهیم.
ارائه گزارش پیشرفت در کشف حجاب به انگلیس
وی پس از اشاره به سندی درباره گزارش مأموران رژیم درباره مقاومت، گریه و نفرین زنان پس از کشیدن چادر از سر آنان بیان کرد: اینها نشاندهنده آن است که حکومت رضاخان چقدر برای کشف حجاب برنامهریزی و جامعهشناسی داشته است؛ در سندی دیگر آمده است که یک نسخه از گزارشهای کشف حجاب باید به دست انگلیس میرسیده که نکته مهمی محسوب میشود چراکه آنان باید از پیشرفت کشف حجاب به انگلیس گزارش میدادند.
رحیمپورازغدی پس از توضیح اسنادی در رابطه با گزارش مقاومت مردم و زنان در عشایر و کسب تکلیف از مأموران بالادستی، به سندی دیگر درباره وضعیت شهر قم اشاره کرد و افزود: در اسناد آمده است که کشف حجاب در قم به دلیل حضور علما مشکل است؛ مردم قم فرزندانشان را از مدرسهها بیرون آوردند و بیشتر معلمان تهدید به استعفا کرده بودند و این در حالی است که شاه بیحجابی را مایه سواد میدانست و میگفت زنان محجبه بیسوادند؛ به همین دلایل دستور رسیده بود که در قم به سراغ خانوادههایی بروید که زمینه کشف حجاب را دارند.
اذعان برخی درباریان به مسئله کشف حجاب
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه برخی نوشتههای شخصی به نام حکمت در حکومت شاه را مورد اشاره قرار داد و ابراز کرد: حکمت که آدم خبیثی است و در شهادت شیخ محمد خیابانی در تبریز، تبعید مدرس و کشف حجاب دست داشته است، درباره مبارزه شاه با حجاب گفته است: «این پیشرفت است یا بیناموسی؟!»؛ وی میگوید «ما دو نوع پیشرفت داریم، بلواری و لابراتواری؛ پیشرفت بلواری که محصولش خیابان لالهزار است که مانند خیابانهای پاریس شده؛ کشف حجاب پیشرفت بلواری و بیناموسی است»؛ این گفتههای وی نشاندهنده آن است که تئوریسینهای رژیم نیز این موارد را متوجه میشدند.
رحیمپورازغدی با بیان اینکه هنوز برخی زوایای قیام گوهرشاد هنوز برای ما مشخص نیست که چند نفر از این مردم مذهبی و متدین شهید شدند و و کجا دفن شدند ابراز کرد: در خیابانهای پاریس و لندن نوشتهاند، مثلا ۳۵۰ سال پیش فلانی از اینجا عبور کرده است؛ این اتفاقات را نگه میدارند و اجازه نمیدهند ساختمانهایشان تغییر کند چراکه همان پیام معماری آن ساختمان کافی است.
وی با اشاره به گذشت ۸۱ سال از واقعه قیام مردم در مسجد گوهرشاد ابراز کرد: ۳۷ سال از انقلاب ما گذشته است اما هنوز از جزئیات قیام گوهرشاد بیخبریم؛ مهم این است که مراقب باشیم کسانی که در این قیام هزینه دادند از صحنه انقلاب بیرون نروند.
قیام گوهرشاد در انقلاب اسلامی نقش داشته است
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه قیام گوهرشاد در انقلاب اسلامی و به طور غیرمستقیم در تحولات جهان نقش داشته است، افزود: شهدای گوهرشاد در رسیدن موج حجاب از ایران به ترکیه و از آنجا به اروپا نقش داشتهاند؛ ضمن اینکه انقلاب اسلامی 1357 از کشف حجاب آغاز شد.
وی در همین راستا اضافه کرد: اولین تظاهرات زنان در مشهد اتفاق افتاد که مادرم نیز در آنها شرکت داشت؛ وقتی زنان فاحشه از چهارراه خسروی و چهارراه شهدای مشهد زیر مجسمه شاه را برای حمایت از وی در قضیه گوهرشاد گلباران میکردند، زنان محجبه تظاهراتی با سکوت انجام دادند و تابلوهایی در دست داشتند که نوشته شده بود: «ما آزادی زندانیان سیاسی را خواهانیم»؛ اینان آمدند تا گلباران را به هم بزنند و قرار بود با گروه دیگر درگیر شوند که پلیس و ساواک آنان را بازداشت کرد.
رحیمپورازغدی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به قانون ممنوعیت حجاب در برخی کشورها بیان کرد: اگر حجاب مسئلهای شخصی است، پس نمیشود با قانون ممنوعش کرد؛ اگر نمیشود برای حجاب قانون وضع کرد، پس بر ضد آن هم نمیشود، قانون وضع کرد.
قیام گوهرشاد؛ اولین دفاع از کرامت زن
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه قیام گوهرشاد ظرفیتهای بسیاری دارد که بهرهوری نشده است، گفت: قیام گوهرشاد اولین مقاومت خونین دستهجمعی در مقابل پروژه کشف حجاب و در دفاع از کرامت زن پس از سقوط کشورهای اسلامی بود که در هیچ کشوری اتفاق نیفتاده است.
وی ادامه داد: این واقعه پس از اینکه کشورهای اسلامی به دست انگلیس، فرانسه، روسها و بعد آمریکا افتاد، تنها مقاومتی است که در مقابل تغییر زبان، الفبا، پوشش مردان و زنان و ... صورت گرفته است و ظرفیت ثبت خاطرات این واقعه نیز به پایان رسیده است.
وی پس از بیان خاطرهای از پدر و پدر بزرگاش در رابطه با قیام گوهرشاد و قتلعام مردم ابراز کرد: یکی از سربازان امنیه نیز تعریف میکرد، افرادی که در حمله به گوهرشاد نیمهجان و زنده بودند را با شهدا دفن کردهاند.
رحیمپور ازغدی بر اساس اسنادی از کتاب «کشف حجاب؛ زمینهها، پیامدها و واکنشها» سخنانش را اینطور ادامه داد: در یکی از این اسناد آمده است که مسئولان حکومت گفتهاند ما با زنان و روحانیان بیشتر از همه مشکل داریم.
وی گفت: روحانیان پس از قیام گوهرشاد در آن زمان سه دسته بودند؛ عدهای برای پول و یا از ترس میگفتند حجاب واجب نیست و در صدر اسلام هم اینطور نبوده است تا بگویند کسانی که در مسجد گوهرشاد برای حجاب کشته شدهاند براساس توهم معتقد به حجاب بودهاند؛ گروهی دیگر از روحانیان نیز ترسیده بودند اما با حکومت همکاری نمیکردند و در جلسات خصوصی بر علیه شاه حرف میزدند و گروهی دیگر نیز که از نگاه حکوکت رضاخان خطرناک بودند، در محافل عمومی قیام گوهرشاد را بازخوانی میکردند.
برای کشف حجاب ضربالاجل تعیین کرده بودند
وی با اشاره به اسنادی دیگر به ضربالاجل تعیین شده از سوی حکومت برای شهرهای ایران و از جمله کاشان برای کشف حجاب اظهار کرد: در این سند آمده است که آنان حتی پنج روز هم برای کشف حجاب در کاشان فرصت ندادهاند؛ در سندی دیگر آمده است که گفتهاند حجاب عادت زشت شهرنشینان و برخی روستاهاست اما برخی روستاها را نام میبرد و میگوید این مناطق حجاب ندارند اما این بیحجابی به درد نمیخورد چراکه بیحجابی باید در مقابله با دین و مبارزه با اسلام باشد و به درد تمدن بخورد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در همین راستا اضافه کرد: والی خراسان برای حاکم نیشابور مینویسد، «چرا کشف حجاب درست پیش نمیرود؛ باید تا الان این تعداد زن بیحجاب در نیشابور باشند و اگر غفلتی بشود، مؤاخذه خواهید شد» و وقتی از کمبود مأمور به بالادست خود میگوید، آنان میگویند هرچه بخواهید برای کشف حجاب برایتان میفرستیم؛ درباره تهران هم مشخص کرده بودند که تا موعد مشخصی چهار هزار زن بیحجاب میخواهیم.
ارائه گزارش پیشرفت در کشف حجاب به انگلیس
وی پس از اشاره به سندی درباره گزارش مأموران رژیم درباره مقاومت، گریه و نفرین زنان پس از کشیدن چادر از سر آنان بیان کرد: اینها نشاندهنده آن است که حکومت رضاخان چقدر برای کشف حجاب برنامهریزی و جامعهشناسی داشته است؛ در سندی دیگر آمده است که یک نسخه از گزارشهای کشف حجاب باید به دست انگلیس میرسیده که نکته مهمی محسوب میشود چراکه آنان باید از پیشرفت کشف حجاب به انگلیس گزارش میدادند.
رحیمپورازغدی پس از توضیح اسنادی در رابطه با گزارش مقاومت مردم و زنان در عشایر و کسب تکلیف از مأموران بالادستی، به سندی دیگر درباره وضعیت شهر قم اشاره کرد و افزود: در اسناد آمده است که کشف حجاب در قم به دلیل حضور علما مشکل است؛ مردم قم فرزندانشان را از مدرسهها بیرون آوردند و بیشتر معلمان تهدید به استعفا کرده بودند و این در حالی است که شاه بیحجابی را مایه سواد میدانست و میگفت زنان محجبه بیسوادند؛ به همین دلایل دستور رسیده بود که در قم به سراغ خانوادههایی بروید که زمینه کشف حجاب را دارند.
اذعان برخی درباریان به مسئله کشف حجاب
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه برخی نوشتههای شخصی به نام حکمت در حکومت شاه را مورد اشاره قرار داد و ابراز کرد: حکمت که آدم خبیثی است و در شهادت شیخ محمد خیابانی در تبریز، تبعید مدرس و کشف حجاب دست داشته است، درباره مبارزه شاه با حجاب گفته است: «این پیشرفت است یا بیناموسی؟!»؛ وی میگوید «ما دو نوع پیشرفت داریم، بلواری و لابراتواری؛ پیشرفت بلواری که محصولش خیابان لالهزار است که مانند خیابانهای پاریس شده؛ کشف حجاب پیشرفت بلواری و بیناموسی است»؛ این گفتههای وی نشاندهنده آن است که تئوریسینهای رژیم نیز این موارد را متوجه میشدند.
رحیمپورازغدی با بیان اینکه هنوز برخی زوایای قیام گوهرشاد هنوز برای ما مشخص نیست که چند نفر از این مردم مذهبی و متدین شهید شدند و و کجا دفن شدند ابراز کرد: در خیابانهای پاریس و لندن نوشتهاند، مثلا ۳۵۰ سال پیش فلانی از اینجا عبور کرده است؛ این اتفاقات را نگه میدارند و اجازه نمیدهند ساختمانهایشان تغییر کند چراکه همان پیام معماری آن ساختمان کافی است.
وی با اشاره به گذشت ۸۱ سال از واقعه قیام مردم در مسجد گوهرشاد ابراز کرد: ۳۷ سال از انقلاب ما گذشته است اما هنوز از جزئیات قیام گوهرشاد بیخبریم؛ مهم این است که مراقب باشیم کسانی که در این قیام هزینه دادند از صحنه انقلاب بیرون نروند.
قیام گوهرشاد در انقلاب اسلامی نقش داشته است
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه قیام گوهرشاد در انقلاب اسلامی و به طور غیرمستقیم در تحولات جهان نقش داشته است، افزود: شهدای گوهرشاد در رسیدن موج حجاب از ایران به ترکیه و از آنجا به اروپا نقش داشتهاند؛ ضمن اینکه انقلاب اسلامی 1357 از کشف حجاب آغاز شد.
وی در همین راستا اضافه کرد: اولین تظاهرات زنان در مشهد اتفاق افتاد که مادرم نیز در آنها شرکت داشت؛ وقتی زنان فاحشه از چهارراه خسروی و چهارراه شهدای مشهد زیر مجسمه شاه را برای حمایت از وی در قضیه گوهرشاد گلباران میکردند، زنان محجبه تظاهراتی با سکوت انجام دادند و تابلوهایی در دست داشتند که نوشته شده بود: «ما آزادی زندانیان سیاسی را خواهانیم»؛ اینان آمدند تا گلباران را به هم بزنند و قرار بود با گروه دیگر درگیر شوند که پلیس و ساواک آنان را بازداشت کرد.
رحیمپورازغدی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به قانون ممنوعیت حجاب در برخی کشورها بیان کرد: اگر حجاب مسئلهای شخصی است، پس نمیشود با قانون ممنوعش کرد؛ اگر نمیشود برای حجاب قانون وضع کرد، پس بر ضد آن هم نمیشود، قانون وضع کرد.
