تناسب المانهای دینی با بافت شهری/1
آشفتهبازار میدان اسرار سبزوار با المان سقای دشت کربلا
گروه اجتماعی: المانهای دینی که در شهرها به چشم میخورد، قطعا با اهداف فرهنگی طراحی میشوند اما گاهی همچون آنچه که در میدان اسرار سبزوار میبینیم، تناسبی بین این المانها و بافت پیرامون آن پیدا نمیکنیم؛ بازاری آشفته در این میدان با المان سقای دشت کربلا.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، غروب یک روز تابستانی گرم سبزوار در حالی که خورشید آخرین اشعههایش را از مردم دریغ میکند به میدانی قدم میگذارم که هیچ چیزش با هم نمیخواند نه اسم میدان با المانش مطابقت دارد و نه اجناس فروشندگان داخل میدان با حکیم سبزواری و المان قرار داده شده نسبتی دارد.
میدان اسرار، اسمش را از حکیم حاج ملاهادی سبزواری متخلص به اسرار گرفته است؛ عالمی که از حکما و اندیشمندان مشهور سبزوار است اما هیچ اثر و نشانی از او در وسط میدانی که به نام خود اوست، مشاهده نمیشود.
در وسط این میدان، المانی هرمیشکل نصب شده است که نام بابالحوائج(ع) بر روی آن درج شده و در دو طرف این میدان در ضلع شرقی و غربی دو مشک آب که یادآور مشک آب حضرت عباس(ع) در دشت کربلاست، به چشم میخورد.
نزدیک غروب آفتاب وقتی از گرمای 40 درجه هوا کمی کاسته میشود، کمکم مشتریان ثابت این میدان از راه میرسند، کسانی که اگر تمام زندگی بعضی از این افراد را در میدان جمع کنید به چند ده هزار تومان نمیرسد.
در حالی پای به میدان میگذارم که یک نفر وسط میدان، بساط ابزار دست دومش را پهن میکند و یکی لباسهای مندرس و کهنه را در آن طرف، روی زمین قرار میدهد؛ اینجا نه پلیس و نه مأموری سر میزند تا اجناس مبتذل فرهنگی و فروشندگان خلافکار را بگیرد و نه بازرس اداره بهداشت میآید تا اجناس بهداشتی تاریخ مصرف گذشته را جمع کرده و با فروش گوسفند در مرکز شهرستان سبزوار برخورد کند. حتی مأموران شهرداری نیز در این میدان غائب هستند و اینجا برای فروشندگان از هر لحاظ امن است.
به سمت راست میدان میروم، کتابهای قرآنی، دعا و کتب دینی که روی زمین هستند، جلب توجه میکنند، کتابهایی که اگر همه آنها را خریداری کنید، شاید به 20 هزار تومان نرسد. حتی در گوشهای از این بازار آشفته چند کتاب دینی و قرآنی را میبینی، بساطی که باید در آن به حرمت کتابهای دینیاش توجه ویژهای داشت اما با گذاشتن قرآن بر روی زمین، نوعی بیاحترامی به این کتاب الهی شده است. البته وقتی توجه به قرآن و حرمت آن را مطرح میکنم، با عذرخواهی و خیلی مؤدبانه همه را مرتب میکند.
علیاکبر ملکینزدیک غروب آفتاب وقتی از گرمای 40 درجه هوا کمی کاسته میشود، کمکم مشتریان ثابت این میدان از راه میرسند، کسانی که اگر تمام زندگی بعضی از این افراد را در میدان جمع کنید به چند ده هزار تومان نمیرسد.
در حالی پای به میدان میگذارم که یک نفر وسط میدان، بساط ابزار دست دومش را پهن میکند و یکی لباسهای مندرس و کهنه را در آن طرف، روی زمین قرار میدهد؛ اینجا نه پلیس و نه مأموری سر میزند تا اجناس مبتذل فرهنگی و فروشندگان خلافکار را بگیرد و نه بازرس اداره بهداشت میآید تا اجناس بهداشتی تاریخ مصرف گذشته را جمع کرده و با فروش گوسفند در مرکز شهرستان سبزوار برخورد کند. حتی مأموران شهرداری نیز در این میدان غائب هستند و اینجا برای فروشندگان از هر لحاظ امن است.
به سمت راست میدان میروم، کتابهای قرآنی، دعا و کتب دینی که روی زمین هستند، جلب توجه میکنند، کتابهایی که اگر همه آنها را خریداری کنید، شاید به 20 هزار تومان نرسد. حتی در گوشهای از این بازار آشفته چند کتاب دینی و قرآنی را میبینی، بساطی که باید در آن به حرمت کتابهای دینیاش توجه ویژهای داشت اما با گذاشتن قرآن بر روی زمین، نوعی بیاحترامی به این کتاب الهی شده است. البته وقتی توجه به قرآن و حرمت آن را مطرح میکنم، با عذرخواهی و خیلی مؤدبانه همه را مرتب میکند.
به راهم در این میدان کوچک حدود 300 متر مربعی ادامه میدهم، جوانی ابزار موبایل و چند موبایل کهنه و دست دوم را برای فروش گذاشته است و در کنارش لباسهای کهنه را برای فروش قرار داده تا بفروشد؛ وی با بیان اینکه این اجناس را از نقاط مختلف تهیه و به فروش میرسانیم، اظهار کرد: هیچ نگرانی از حضور پلیس نداریم زیرا تجربه برایم ثابت کرده است، پلیس تنها موتورها را میگیرد و به فروشندگان ابزار و اجناس کاری ندارد.
فارغ از اینکه این میدان به محلی برای حضور دلالان با فروش هر جنسی تبدیل شده است، اما باید پرسید مسئولان و نهادهای ذیربط چه نقشی در ساماندهی میدانهایی با المان دینی دارند؛ المانهایی که قطعا با اهداف فرهنگی طراحی میشوند تا نمایی دیگر به شهر بدهند.
مرکز بهداشت سبزوار در میدانی که محل فروش دام شده چه نقشی دارد، شهرداری چه اقداماتی را برای اختصاص مکانی برای دستفروشان اندیشیده و نیروی انتظامی درباره کنترل اجناس سرقتی و ممنوعهای که در این مکان به فروش میرسد، چه طرحی دارد.
همه اینها و دهها سؤال دیگر به ذهن میرسد و بعد از سالها انتظار میرود، مسئولان شهری اعم از فرمانداری، مرکز بهداشت، شهرداری، شورای شهر، نیروی انتظامی و ... برای ساماندهی این میدان، جلوگیری از آسیبهای آن و مهمتر از همه مشخص شدن تناسب المان دینی با حواشی این میدان و ... اقدامی اساسی را در دستور کار خود قرار دهند.
آنچه که واضح و روشن است نقش شهرداری، نیروی انتظامی و مسئولان بهداشت در این قضیه در قانون بهطور کامل بیان شده و هر کدام مسئولیتی دارند که اگر به درستی انجام میشد، این وضع تاکنون ادامه نداشت و امروز شاهد فروش اجناس مبتذل فرهنگی، فروش گوسفند و قطعات بریده این حیوان زبان بسته و اجناس دارویی تاریخ مصرف گذشته در ملأ عام و در مرکز شهر دارالمؤمنین در میدانی که به نام حکیم سبزواری نامگذاری شده و المان سقای دشت کربلا در آن قرار داده شده، نبودیم.
نکته مهم اینکه با توجه به وجود بازارچههای محلی گوناگون در سبزوار و تعیین نقاط مختلف برای فروش اجناس سالم و مشابه آنها در ایام هفته نیاز به برخورد جدی مسئولان با متخلفان کاملا احساس میشود و کملطفی در برخورد و عدم برخورد قاطع باعث شده است شاهد رواج این پدیده زشت در مرکز شهر باشیم؛ مهمتر اینکه عدم برخورد لازم موجب شده است تا اجناس مبتذل و غیرسالم فرهنگی و بهداشتی، سلامت جسمی و دینی مردم را به خطر بیندازد و در مرکز شهر عدهای با به سخره گرفتن قانون بدون آنکه خطری را احساس کنند، به دنبال کاسبی در 50 قدمی ماموران نیروی انتظامی، ماموران شهرداری و بهداشتی باشند.
نکته آخر اینکه معمولا طراحی المان یک میدان در شهرها به گونهای است که باید
با اسم میدان سنخیتی وجود داشته باشد و نبود این سنخیت، تطابق و همخوانی بین همدیگر
باعث رواج اسامی بدلی بین مردم میشود؛ این اتفاق در صورت ادامهدار شدن، اسامی مکانها را
به مرور تغییر داده و باعث دوگانگی میشود.
فارغ از اینکه این میدان به محلی برای حضور دلالان با فروش هر جنسی تبدیل شده است، اما باید پرسید مسئولان و نهادهای ذیربط چه نقشی در ساماندهی میدانهایی با المان دینی دارند؛ المانهایی که قطعا با اهداف فرهنگی طراحی میشوند تا نمایی دیگر به شهر بدهند.
مرکز بهداشت سبزوار در میدانی که محل فروش دام شده چه نقشی دارد، شهرداری چه اقداماتی را برای اختصاص مکانی برای دستفروشان اندیشیده و نیروی انتظامی درباره کنترل اجناس سرقتی و ممنوعهای که در این مکان به فروش میرسد، چه طرحی دارد.
همه اینها و دهها سؤال دیگر به ذهن میرسد و بعد از سالها انتظار میرود، مسئولان شهری اعم از فرمانداری، مرکز بهداشت، شهرداری، شورای شهر، نیروی انتظامی و ... برای ساماندهی این میدان، جلوگیری از آسیبهای آن و مهمتر از همه مشخص شدن تناسب المان دینی با حواشی این میدان و ... اقدامی اساسی را در دستور کار خود قرار دهند.
نکته مهم اینکه با توجه به وجود بازارچههای محلی گوناگون در سبزوار و تعیین نقاط مختلف برای فروش اجناس سالم و مشابه آنها در ایام هفته نیاز به برخورد جدی مسئولان با متخلفان کاملا احساس میشود و کملطفی در برخورد و عدم برخورد قاطع باعث شده است شاهد رواج این پدیده زشت در مرکز شهر باشیم؛ مهمتر اینکه عدم برخورد لازم موجب شده است تا اجناس مبتذل و غیرسالم فرهنگی و بهداشتی، سلامت جسمی و دینی مردم را به خطر بیندازد و در مرکز شهر عدهای با به سخره گرفتن قانون بدون آنکه خطری را احساس کنند، به دنبال کاسبی در 50 قدمی ماموران نیروی انتظامی، ماموران شهرداری و بهداشتی باشند.
