تولید اثر حریم حرم برای شناخت تاریخچه معماری قم ضروری بود

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، پرفسور جیوانی اسپنلا معمار و استاد دانشگاه معماری شهری ایتالیا دیشب 10 مهر در نشست علمی چیستی معماری اسلامی در مدرسه اسلامی هنر گفت:مباحث تطبیقی در معماری عنصر بسیار مهمی است که می‎تواند به غنای معماری یک فرهنگ کمک کند؛ فرهنگ‎ها همچون مردم هر کشور می‎توانند مهاجرت کنند و به همین دلیل است که این چنین با یکدیگر نزدیک شده‏‎اند.

وی افزود: یک سری مشابهت‎ها و نزدیکی‎هایی با فرهنگ‎ها با حفظ هویت‎های لازم وجود دارد؛ من عاشق معماری انتزاعی هستم و در معماری اصفهان انتزاع مبدل به نماد می‎شود و به همین دلیل همه را شیفته خود کرده است، همین مساله عامل شگفت انگیز بودن این معماری است.

اسپنلا بیان کرد: در دنیایی که تمام نمادهای اصیل به نمادهای مادی مبدل شده است به عنوان یک رسالت انسانی واجب می‎دانم که در کشورهای مختلف رازهایی که در معماری های مختلف است را فرابگیرم و مردم دنیا را علیه این تهاجم فرهنگی متوجه کنم؛ در خصوص معماری و تحول معماری اسلامی باید سیر تاریخ تحول معماری را به خوبی شناخت و بعد به سراغ پدیده‎های فرهنگی و بیرونی رفت تا بتوانیم متوجه دلایل این تغییرات شویم.

وی گفت: هنر، زبان و منطق و مساله ای که ویژه همه فرهنگ‎ها و ملل و تمدن‎ها است قطعا زبانی برای صلح و همدلی است زیرا باید ملت‎ها باید از فرهنگ همدیگر اطلاع پیدا کنندو از این طریق با هم مبادله فرهنگی کنند؛ در این زمینه باید تبادل دانشجو بین کشورهای مختلف انجام شود تا فرهنگ‎ها با هم آشنا شوند؛ در این زمینه باید دولت های ایران و ایتالیا باید در زمینه خلق و مرمت و تحصیل دروس معماری با یکدیگر همکاری کنند.

وی بیان کرد: پیشنهاد من ناظر به تحقیقات نیست چون در تحقیقات مباحث نظری خاصی انجام شده است؛ آنچه بیشتر مد نظر داریم مباحث عملی است؛ در همین زمینه باید اطلس بزرگ معماری اسلامی و رومی با همکاری یکدیگر تولید شود؛ در ایتالیا به دلیل مباحث مادی و تجاری بسیاری از آثار تاریخی خود را از بین بردیم و به همین خاطر تحول تاریخی خود را از بین بردیم؛ ایرانی ها باید به داد میراث عظیم فرهنگی خود برسند و اجازه ندهند که چنین مساله ای رخ دهد.

وی تصریح کرد: بدون یک نقشه دقیق از شهر و ایجاد یک اطلس و شناسنامه دقیق یک شهر مثل قم نمی توانیم به خوبی نقشه توسعه شهر فرهنگی را ترسیم کنیم؛ به همین خاطر می‎توانیم با یک برنامه ریزی دقیق از ایجاد ساختمان‎های مدرن در حریم ساختمان‌های سنتی و فرهنگی جلوگیری شود؛ چیزی که امروز در بسیاری از شهرهای متمدن مثل قم دیده می‎شود.

این معمار ایتالیایی پس از بیان توضیحات محمد ابراهیم فقیه زاده رئیس جهاددانشگاهی واحد استان قم در خصوص تولید اثرفاخر عکس قم در گذر زمان(حریم حرم) گفت: بسیار خرسند شدم از اینکه نهادی چون جهاددانشگاهی در قم چنین کاری را رقم زده است زیرا بسیار مهم است که تاریخ معماری یک شهر از گذشته تا کنون با شکل و ترسیم دقیق مکانها و ابعاد آن و چگونگی تغییر معماری در طول زمان بیان شود تا مشخص شود که چگونه شهرها در یک بازه زمانی مشخص تغییر کرده‎اند.

وی اظهارکرد: مهاجرت فرهنگ ها همیشه مرتبط به فتوحات نیست بلکه یکی از دلایل انتقال عناصر ناب فرهنگی برتری و قدرت مفمید و در معماری خود پیاده کرده است.

گفتنی است در این دیدار، رئیس جهاددانشگاهی واحد استان قم به تشریح فعالیت‎های این واحد در خصوص پاسداشت معماری ایرانی اسلامی و انتشار اثر فاخر حریم حرم و کوشک جنت آباد پرداخت.

وی تصریح کرد: مجموعه دو جلدی تاریخ قم از عهد ناصری تا عصر حاضر از عکس های حرم مطهر حضرت معصومه(س) و شهر قم مقدس قم به همت جهاددانشگاهی واحد استان قم و مشارکت شهرداری قم انجام منتشر شده است که قطعا مجموعه‎ای گرانبها در زمینه تاریخ معماری شهری در قم خواهد بود. 

وی افزود: این مجموعه به دو زبان انگلیسی و فارسی با عنوان در حریم حرم و با موضوع قم در گذر زمان در قالب دو جلد منتشر شده است که در آن سعی شده است که با رویکردی تطبیقی شرایط معماری امروز و بیش از صدسال پیش قم را پیش روی علاقه مندان قرار دهد.

رئیس جهاددانشگاهی واحد استان قم با ذکر این مطلب که ایده این کتاب در سیمناری با موضوعیت محوری قم و در قالب کلی الگوی شهرسازی ایرانی و اسلامی در تیمچه قم شکل گرفت گفت: یکی از کارویژه‎های این کتاب بیان شکل معماری گذشته قم و قالب‎های ماندگار در ساخت شهرهایی با قالب و رویکرد اسلامی است.

وی اظهارکرد: باید برای نجات اقلیم قم از غبارها و فرسودکی خاک و خشک شدن آن اقدامی کارا و عاجل انجام داد؛ در حاشیه شهری هستیم که در 20 کلیومتری آن شهری شهری منطقه ای به نام قاسم آباد سفلی در زیر خاک مدفون شده است؛ به همین دلیل است که باید تخریبات محیط زیستی در این اقلیم را جدی گرفت و برای حل این معظل از تجربیات ارزشمند کشورهایی چون ایتالیا استفاده کنرد.

فقیه زاده بیان کرد: امروزه دریاچه نمک و حوض سلطان و منابع زیربنایی آبی و ثمره ده قم در حال خشکی کامل است که اگر این اتفاق کامل شود بحرانی سراسری ایجاد خواهد شد؛ درست است که توجه به دریاچه ارومیه واجب است ولی در کنار آن باید به منابع زیستی بسیار مهم قم که در مرکز کشور واقع شده است توجه کرد.

وی در پایان به تشریح فعالیت‎های مرتبط به مرکز تحقیقات کویری جهاددانشگاهی واحد استان قم در منطقه جنت آباد اشاره کرد و بر لزوم توسعه همکاری های علمی دانشمندان و معماران ایرانی و ایتالیایی در این زمینه تاکید کرد.