در نشست «برنامهریزی شهری براساس الگوی اسلامی پیشرفت» مطرح شد؛
مدل فعلی اداره کلانشهرها و بلایی که بر سر خانوادهها میآید...!
گروه اجتماعی: دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی با اشاره به چگونگی اداره شهر در تضعیف و تقویت نهاد خانواده، گفت: خانواده برای بقای خود باید چهار نیاز اصلی را برطرف کند که براساس مدل فعلی اداره شهر، قرار نیست که این نیازها در محل اسکان تأمین شود و همین امر، باعث بروز نتایج منفی بر استحکام نهاد خانواده شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام علی کشوری، دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی، شامگاه 15 مهرماه در جلسه پایانی نشست دو روزه «برنامهریزی شهری براساس الگوی اسلامی پیشرفت» در مشهد با بیان اینکه افرادی میخواهند با الزامات کارشناسی مبتنی بر توسعه غربی، کشور را اداره کنند، گفت: این افراد اهداف تعربف شده ملت ایران را نادیده میگیرند و به دنبال اهداف جدیدی هستند.
وی ادامه داد: از سویی دیگر، عدهای تغییر در اهداف را نمیپذیرند و استدلالشان این است که اهداف تعیین شده در فضای انقلاب، با فطرت بشر متناسب است و به دنبال بازتعریف الگوی کارشناسی جدیدی هستند که همان الگوی اسلامی پیشرفت است.
حجتالاسلام کشوری در همین راستا با تأکید بر لزوم استفاده از مدل تفکر و آموزش ویژه در بررسی الگوی اسلامی پیشرفت، عنوان کرد: اگر به سبک موجود به بررسی الگوی اسلامی پیشرفت بپردازیم، به یکسانانگاری مدل توسعه غربی و الگوی اسلامی منجر میشود، بنابراین این روش ویژه باید از مفاهیم الگوی اسلامی پیشرفت استنباط شود که برهمین اساس، حسن استماع، تضارب، کتابت، نظام مقایسه و حسن سوال پنج مرحله این مدل تفکر و آموزش را تشکیل میدهند.
وی در ادامه به مبحث اصلی، یعنی مدیریت شهری با نگاه به الگوی اسلامی پیشرفت، به عنوان یکی از مباحث جدید حوزه الگوی اسلامی پیشرفت پرداخت و در آغاز این موضوع چکیدهای از مبحث جلسه پیشین نشست را ارائه کرد.
ارتقای امر تربیت؛ فلسفه مدیریت شهری
در نخستین روز این نشست، ارتقای امر تربیت، فلسفه مدیریت شهری عنوان شد و در بیان استدلال برای این مطلب، نقش زیرساختی تربیت برای سایر مسائل مورد توجه قرار گرفت. همچنین نیاز به نهادی برای مدیریت تربیت و نقش اصلی خانواده برای تکفل امور تربیتی از سایر مباحثی بود که در جلسه پیشین بررسی شد.
حجتالاسلام کشوری در همین راستا، تقویت نهاد خانواده را اصلیترین گام برای تقویت امر تربیت دانست و توضیح داد: نباید به بهانه کارهای فرعی تربیتی از توجه به خانواده غافل شد.
وی افزود: در جهت تقویت خانواده، عوامل درونی که مدیریت آنها به دست اعضای خانواده است مانند مدیریت نزاع، به عنوان یکی از شاخصهای کیفیت خانواده و همچنین عوامل بیرونی مانند مدل آموزش یک کشور که مدیریت آنها به عهده خانواده نیست باید مورد توجه قرار بگیرند.
وی با ارائه مثالی از نقش عوامل بیرونی در تقویت نهاد خانواده اضافه کرد: به عنوان مثال مدل آموزش کشور ایران براساس مدل غربی طراحی شده و آموزش اساسی نیز برای تقویت فهم در حوزه مسائل صنعتی و تولیدی است که نتیجه آن هم درک حداقلی از ازدواج و خانواده است، بنابراین اصلاح نظام آموزش با محوریت آموزش اجتماعی باید در دستور کار قرار گیرد.
مدیریت شهری فعلی، نهاد خانواده را تضعیف میکند
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در ادامه به تبیین نقش اداره شهر در تضعیف و تقویت نهاد خانواده پرداخت و در مقدمه بیان کرد: خانواده برای بقای خود باید چهار نیاز، شامل نیازهای تغذیه، پوشاک و ...(نیازهای روزمره)، نیازهای شغلی، نیازهای تحصیلی و نیازهای تفریحی خود را برطرف کند.
وی ادامه داد: براساس مدل فعلی اداره شهر، خانواده برای تأمین این نیازها باید از محل اسکان خود خارج شود و در این مدل، بنا نیست که این نیازها در محل اسکان تأمین شود که همین امر، باعث بروز نتایج منفی بر استحکام خانواده شده است.
وی در همین راستا، ایجاد خانوادههایی که در اصطلاح جامعهشناسی «خانوادههای هستهای» نامیده میشوند را یکی از نتایج منفی مدل فعلی اداره شهری برشمرد و افزود: نتیجه مدل فعلی اداره شهر که براساس آن خانواده برای تامین نیازهای خود باید از محل اسکان خارج شود، ایجاد خانوادهای است که ارتباط اعضای آن با یکدیگر اندک است و کمتر یکدیگر را میبینند و وقتی به طور مثال ارتباط دختر و پدر، پسر و پدر و یا همسران با یکدیگر حداقل شد، احساس خلإ به وجود خواهد آمد و مسائل عاطفی، آموزشی، سلامت و حتی متأسفانه نیازهای جنسی نیز به چالش کشیده میشود.
حجتالاسلام کشوری کاهش تَعَرُف(شناخته شدن) را یکی دیگر از نتایج منفی مدل فعلی اداره شهر دانست و توضیح داد: کثرت ارتباط بین اعضای محله باعث میشود یکدیگر را بهتر بشناسند، این تعرف، خودکنترلی ایجاد میکند و این خودکنترلی و حفظ آبرو، مانع جرایم و آسیبهای اجتماعی خواهد شد و در مقابل، کاهش این تعرف که محصول مدل فعلی اداره شهر است، خود باعث عدم امنیت میشود.
وی در ادامه، آثار ایجاد تعرف بر از بین رفتن تکدیگری را مورد اشاره قرار داد و اظهار کرد: در این موضوع ما بین دو محذور هستیم؛ از طرفی براساس آموزههای اسلامی، «وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ، و گدا را مران»(ضحی/10)، حق نداریم از سائل رو برگردانیم و از طرفی کسانی که مراجعه میکنند سائل نیستند.
وی با بیان اینکه راه حل پیشنهادی که ارائه شده این است که کمک نکنید و یا از طریق نهادهای خاص کمک کنید، افزود: از طرفی مشکل این راه حل این است که حکم اسلام در رابطه با کمک به سائل و محروم، وظیفه شخصی هر مسلمان است، بنابراین اگر بتوانیم تعرف را به محله بازگردانیم، مشکل حل خواهد شد.
وی همچنین اضافه کرد: اگر تعرف بازگردد مسئله شناخت در ازدواج نیز حل خواهد شد؛ حال که این تعرف از بین رفته است، عدهای راه حل را افزایش سایتهای همسریابی میدانند، اما آیا با این روش تعرف به وجود خواهد آمد؟ بنابراین چاره این است که به این سمت برویم که نیازهای خانواده را در محله تأمین کنیم.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در مبحث بعدی خود، به تعریف محله از نگاه الگوی اسلامی پیشرفت پرداخت و بیان کرد: محله در این تعریف، محلی است که نیازهای چهارگانه خانواده(روزمره، شغلی، تحصیلی و تفریحی) در آن تامین شود؛ برهمین اساس، شکل و کالبد محله باید طوری باشد که امکان تامین نیازها برای خانواده وجود داشته باشد و همچنین مدیریت محله توسط اعضای همان محله صورت گیرد.
حجتالاسلام کشوری با تصریح به اینکه مدیریتهای متمرکز، ضد ماهیت محله هستند، به موضوع ناکارآمدی اطلاعات به دستآمده در آمایشهای سرزمینی اشاره کرد و افزود: این آمایشها به دلیل اینکه افرادی از بیرون منطقه، آنجا را مطالعه کردند و انگیزههای بررسی دقیق نبوده است، خیلی به درد برنامهریزیهای کلان نمیخورد و به همین دلیل، در بسیاری از تصمیمگیریها بر اطلاعات کارشناسان محلی اعتماد میشود.
وی در همین موضوع اضافه کرد: به دلیل اینکه اطلاعات به دستآمده درباره محلهها به خوبی قابل انتقال به مدیران خارج از محله نیست، تصمیمهایی که گرفته میشود غیرکارشناسی است و به همین دلیل بهتر است تصمیمگیریها نیز به مدیران محله واگذار شود.
مساجد واقعی، کارکرد معیشتی و اقتصادی داشتند
حجتالاسلام کشوری در حاشیه این موضوع، با اشاره به لزوم تغییر ماهیت مساجد محلات به نهاد ادارهکننده محله توضیح داد: در گذشته، مسجد سید اصفهان که محل نماز و مدیریت حجتالاسلام شفتی بوده، در کنارش حوزه علمیه نیز تاسیس شده بود و اطرافش هم مغازههای وقفی مسجد بوده است، بازاریان فقه یاد میگرفتند و در ارتباط مردم با بازاریان که برای تامین نیازهای روزانه صورت میگرفته است، زندگی از آنجا جریان پیدا میکرده و مسجد کارکرد معیشتی و اقتصادی داشته است برخلاف امروزه که بهترین مساجد ما مساجدی هستند که کلاس در آنها برگزار میشود.
ایجاد محله وقفی برای بهرهمندی خانوادهها
حجتالاسلام کشوری پیشنهاد داد: میتوان در برنامهریزیهای جدیدی که برای آینده صورت میگیرد، محله وقفی با محوریت وقف تشکیل و چند سال در اختیار خانوادههایی که تازه ازدواج کردهاند، قرار داد تا هزینههای خانواده به ویژه در بخش مسکن کاهش پیدا کند.
براساس الگوی اسلامی، تفریح مهمترین نیاز انسان است
وی در ادامه مباحث، به تبیین نیازهای خانواده و ارائه بازتعریفی از این نیازها پرداخت و ادامه داد: براساس الگوی اسلامی پیشرفت، مهمترین نیاز از بین نیازهای چهارگانه(روزمره، شغلی، تحصیلی و تفریحی)، نیاز تفریحی است؛ دلیلش هم این است که در همه سطوح جامعه با انسان رو به رو هستیم، اگر انسانها حرکت نداشته باشند و تصمیم صحیحی نگیرند مشکل ایجاد خواهد شد؛ مهمترین عامل حرکت نیز انگیزه و شوق آنهاست که این عامل ایجاد انگیزه، همان معنای تفریح در الگوی اسلامی است.
وی مهمترین عامل موثر در تفریح را ارتباطات انسانی عنوان کرد و ادامه داد: امروز روابط انسانی به چالش کشیده شده است، آنوقت پارکهای بزرگی میسازند که حال انسانها خوب شود!، پارکهایی که خود، ضد ماهیت محله هستند؛ مدیریت شهری باید عوامل کسالت را مدیریت کند در حالیکه با احداث پارکها و چنین راه حلهایی به طور حداقلی با این موضوع برخورد کرده است.
وجود کسالت در ارتباط بین اعضاء خانواده
حجتالاسلام کشوری در همین راستا، مثالی در رابطه با ایجاد کسالت در ارتباط بین والدین و فرزندان ارائه کرد و توضیح داد: به عنوان مثال، پدر و مادری که فرزندشان را در هفت سال اول به چالش میکشند، یک عمر کسالت را به فرزند القا میکنند؛ وقتی فرزند قدرت تصمیمگیری نداشت خواستههایش بیپاسخ میماند و همین باعث ایجاد کسالت خواهد شد؛ خداوند نیز در آیه «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا، و تو را جز بشارتگر و بيمدهنده نفرستاديم»(فرقان/56)، میفرماید «تحمیل نکن»؛ تحمیلکردن انسان را به کسالت میکشاند.
وی در پایان این بخش تاکید کرد: روایت داریم اگر کسالت را برطرف نکردید دین و دنیا ضربه میخورد و اگر مدیریت تفریح صحیح نبود، حرکت به چالش کشیده میشود.
تعریف شغل در الگوی اسلامی پیشرفت
حجتالاسلام کشوری در رابطه با بازتعریف شغل در الگوی اسلامی پیشرفت نیز اظهار کرد: در روایات آمده است که از سعادتهای مرد این است که شغلش نزدیک منزل باشد؛ شغل نیز باید با هدف رفع معیشت باشد نه رقابت و توسعه بنگاههای سرمایهداری.
وی با بیان اینکه تحصیل که یکی دیگر از نیازهاست نیز باید بازتعریف شود، اضافه کرد: اولین مقولهای که باید در آموزش بازتعریف شود مفهوم سود است؛ ما در الگوی اسلامی پیشرفت، گفتیم که سود تنها ارزش افزوده و سود اقتصادی نیست و سودها را به چهار قسم سود اقتصادی، سود اجتماعی، سود صنعتی و سود اخروی تقسیم کردهایم.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، راهکارهایی برای آغاز مدیریت محله ارائه کرد که براساس توضیحات وی، ایجاد زیرساختهای لازم از جمله زیرساختهای اطلاعاتی از نیازهای محلهها به مدرسه، پارک و ... در جهت تامین نیازهای چهارگانه(روزمره، شغلی، تحصیلی و تفریحی) از اقدامات لازم برای آغاز مدیریت محله است که باید توسط شهرداری صورت گیرد.
وی به چالش کشیدن مدیریت شهری فعلی را یکی دیگر از اقدامات لازم برای آغاز مدیریت محله برشمرد و افزود: مدیریت شهری فعلی باید به صورت مصداقی به چالش کشیده شود؛ به طور مثال برخی پروژهها در شهرداری مشهد و به بهانه عمران شش هزار شاکی دارد؛ این یعنی شش هزار خانواده از شهرداری شاکی هستند! این نارضایتی به این معناست که شهرداری سرمایه اجتماعی را به چالش میکشد.
حجتالاسلام کشوری در همین موضوع ادامه داد: باید از شهرداری پرسید چرا ساختمانهای شهر مشهد که شهری بینالمللی است هارمونی ندارند؟، طرحهایی وجود دارند که هیچ توجیهی ندارند، بنابراین باید قیام نخبگانی به وجود بیاید و این مدیریت فعلی به چالش کشیده شود.
نیازمند افرادی در حد کارشناسی الگوی اسلامی پیشرفت هستیم
وی شکلگیری دوره آموزش کارشناسی در حوزه الگوی اسلامی پیشرفت را سومین اقدام لازم برای آغاز مدیریت محله عنوان کرد و توضیح داد: ما در این راستا به تعدادی بین 30 تا 50 نفر کارشناس حوزه الگوی اسلامی پیشرفت نیاز داریم که این اقدام نیز به جوانان در حوزه و دانشگاه اختصاص دارد و نهادی نیز باید مسئولیت این کار را به عهده بگیرد و یک منطقه در مشهد که دارای چند محله است در اختیارشان این کارشناسان قرار بگیرد.
حجتالاسلام کشوری در پایان سخنانش، برگزاری و تقویت مسابقات ورزشی و لیگهای محلی، آموزش مهارتهای خانوادگی و ازدواج و تقدیر از مشاهیر محله را از راهکارهای تقویت محلهها به عنوان سپر خانواده عنوان کرد و افزود: به طور مثال همانگونه که خانوادههای شهدا در محلات تجلیل میشوند، نخبگان کنکوری را هم مورد ملاطفت قرار دهیم و یا کسی که در 18 سالگی ازدواج کرده را تجلیل کنند، این موارد از برنامههایی است که در جهت تقویت محله میتوان انجام داد.
وی ادامه داد: از سویی دیگر، عدهای تغییر در اهداف را نمیپذیرند و استدلالشان این است که اهداف تعیین شده در فضای انقلاب، با فطرت بشر متناسب است و به دنبال بازتعریف الگوی کارشناسی جدیدی هستند که همان الگوی اسلامی پیشرفت است.
حجتالاسلام کشوری در همین راستا با تأکید بر لزوم استفاده از مدل تفکر و آموزش ویژه در بررسی الگوی اسلامی پیشرفت، عنوان کرد: اگر به سبک موجود به بررسی الگوی اسلامی پیشرفت بپردازیم، به یکسانانگاری مدل توسعه غربی و الگوی اسلامی منجر میشود، بنابراین این روش ویژه باید از مفاهیم الگوی اسلامی پیشرفت استنباط شود که برهمین اساس، حسن استماع، تضارب، کتابت، نظام مقایسه و حسن سوال پنج مرحله این مدل تفکر و آموزش را تشکیل میدهند.
وی در ادامه به مبحث اصلی، یعنی مدیریت شهری با نگاه به الگوی اسلامی پیشرفت، به عنوان یکی از مباحث جدید حوزه الگوی اسلامی پیشرفت پرداخت و در آغاز این موضوع چکیدهای از مبحث جلسه پیشین نشست را ارائه کرد.
ارتقای امر تربیت؛ فلسفه مدیریت شهری
در نخستین روز این نشست، ارتقای امر تربیت، فلسفه مدیریت شهری عنوان شد و در بیان استدلال برای این مطلب، نقش زیرساختی تربیت برای سایر مسائل مورد توجه قرار گرفت. همچنین نیاز به نهادی برای مدیریت تربیت و نقش اصلی خانواده برای تکفل امور تربیتی از سایر مباحثی بود که در جلسه پیشین بررسی شد.
حجتالاسلام کشوری در همین راستا، تقویت نهاد خانواده را اصلیترین گام برای تقویت امر تربیت دانست و توضیح داد: نباید به بهانه کارهای فرعی تربیتی از توجه به خانواده غافل شد.
وی افزود: در جهت تقویت خانواده، عوامل درونی که مدیریت آنها به دست اعضای خانواده است مانند مدیریت نزاع، به عنوان یکی از شاخصهای کیفیت خانواده و همچنین عوامل بیرونی مانند مدل آموزش یک کشور که مدیریت آنها به عهده خانواده نیست باید مورد توجه قرار بگیرند.
وی با ارائه مثالی از نقش عوامل بیرونی در تقویت نهاد خانواده اضافه کرد: به عنوان مثال مدل آموزش کشور ایران براساس مدل غربی طراحی شده و آموزش اساسی نیز برای تقویت فهم در حوزه مسائل صنعتی و تولیدی است که نتیجه آن هم درک حداقلی از ازدواج و خانواده است، بنابراین اصلاح نظام آموزش با محوریت آموزش اجتماعی باید در دستور کار قرار گیرد.
مدیریت شهری فعلی، نهاد خانواده را تضعیف میکند
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در ادامه به تبیین نقش اداره شهر در تضعیف و تقویت نهاد خانواده پرداخت و در مقدمه بیان کرد: خانواده برای بقای خود باید چهار نیاز، شامل نیازهای تغذیه، پوشاک و ...(نیازهای روزمره)، نیازهای شغلی، نیازهای تحصیلی و نیازهای تفریحی خود را برطرف کند.
وی ادامه داد: براساس مدل فعلی اداره شهر، خانواده برای تأمین این نیازها باید از محل اسکان خود خارج شود و در این مدل، بنا نیست که این نیازها در محل اسکان تأمین شود که همین امر، باعث بروز نتایج منفی بر استحکام خانواده شده است.
وی در همین راستا، ایجاد خانوادههایی که در اصطلاح جامعهشناسی «خانوادههای هستهای» نامیده میشوند را یکی از نتایج منفی مدل فعلی اداره شهری برشمرد و افزود: نتیجه مدل فعلی اداره شهر که براساس آن خانواده برای تامین نیازهای خود باید از محل اسکان خارج شود، ایجاد خانوادهای است که ارتباط اعضای آن با یکدیگر اندک است و کمتر یکدیگر را میبینند و وقتی به طور مثال ارتباط دختر و پدر، پسر و پدر و یا همسران با یکدیگر حداقل شد، احساس خلإ به وجود خواهد آمد و مسائل عاطفی، آموزشی، سلامت و حتی متأسفانه نیازهای جنسی نیز به چالش کشیده میشود.
حجتالاسلام کشوری کاهش تَعَرُف(شناخته شدن) را یکی دیگر از نتایج منفی مدل فعلی اداره شهر دانست و توضیح داد: کثرت ارتباط بین اعضای محله باعث میشود یکدیگر را بهتر بشناسند، این تعرف، خودکنترلی ایجاد میکند و این خودکنترلی و حفظ آبرو، مانع جرایم و آسیبهای اجتماعی خواهد شد و در مقابل، کاهش این تعرف که محصول مدل فعلی اداره شهر است، خود باعث عدم امنیت میشود.
وی در ادامه، آثار ایجاد تعرف بر از بین رفتن تکدیگری را مورد اشاره قرار داد و اظهار کرد: در این موضوع ما بین دو محذور هستیم؛ از طرفی براساس آموزههای اسلامی، «وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ، و گدا را مران»(ضحی/10)، حق نداریم از سائل رو برگردانیم و از طرفی کسانی که مراجعه میکنند سائل نیستند.
وی با بیان اینکه راه حل پیشنهادی که ارائه شده این است که کمک نکنید و یا از طریق نهادهای خاص کمک کنید، افزود: از طرفی مشکل این راه حل این است که حکم اسلام در رابطه با کمک به سائل و محروم، وظیفه شخصی هر مسلمان است، بنابراین اگر بتوانیم تعرف را به محله بازگردانیم، مشکل حل خواهد شد.
وی همچنین اضافه کرد: اگر تعرف بازگردد مسئله شناخت در ازدواج نیز حل خواهد شد؛ حال که این تعرف از بین رفته است، عدهای راه حل را افزایش سایتهای همسریابی میدانند، اما آیا با این روش تعرف به وجود خواهد آمد؟ بنابراین چاره این است که به این سمت برویم که نیازهای خانواده را در محله تأمین کنیم.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در مبحث بعدی خود، به تعریف محله از نگاه الگوی اسلامی پیشرفت پرداخت و بیان کرد: محله در این تعریف، محلی است که نیازهای چهارگانه خانواده(روزمره، شغلی، تحصیلی و تفریحی) در آن تامین شود؛ برهمین اساس، شکل و کالبد محله باید طوری باشد که امکان تامین نیازها برای خانواده وجود داشته باشد و همچنین مدیریت محله توسط اعضای همان محله صورت گیرد.
حجتالاسلام کشوری با تصریح به اینکه مدیریتهای متمرکز، ضد ماهیت محله هستند، به موضوع ناکارآمدی اطلاعات به دستآمده در آمایشهای سرزمینی اشاره کرد و افزود: این آمایشها به دلیل اینکه افرادی از بیرون منطقه، آنجا را مطالعه کردند و انگیزههای بررسی دقیق نبوده است، خیلی به درد برنامهریزیهای کلان نمیخورد و به همین دلیل، در بسیاری از تصمیمگیریها بر اطلاعات کارشناسان محلی اعتماد میشود.
وی در همین موضوع اضافه کرد: به دلیل اینکه اطلاعات به دستآمده درباره محلهها به خوبی قابل انتقال به مدیران خارج از محله نیست، تصمیمهایی که گرفته میشود غیرکارشناسی است و به همین دلیل بهتر است تصمیمگیریها نیز به مدیران محله واگذار شود.
مساجد واقعی، کارکرد معیشتی و اقتصادی داشتند
حجتالاسلام کشوری در حاشیه این موضوع، با اشاره به لزوم تغییر ماهیت مساجد محلات به نهاد ادارهکننده محله توضیح داد: در گذشته، مسجد سید اصفهان که محل نماز و مدیریت حجتالاسلام شفتی بوده، در کنارش حوزه علمیه نیز تاسیس شده بود و اطرافش هم مغازههای وقفی مسجد بوده است، بازاریان فقه یاد میگرفتند و در ارتباط مردم با بازاریان که برای تامین نیازهای روزانه صورت میگرفته است، زندگی از آنجا جریان پیدا میکرده و مسجد کارکرد معیشتی و اقتصادی داشته است برخلاف امروزه که بهترین مساجد ما مساجدی هستند که کلاس در آنها برگزار میشود.
ایجاد محله وقفی برای بهرهمندی خانوادهها
حجتالاسلام کشوری پیشنهاد داد: میتوان در برنامهریزیهای جدیدی که برای آینده صورت میگیرد، محله وقفی با محوریت وقف تشکیل و چند سال در اختیار خانوادههایی که تازه ازدواج کردهاند، قرار داد تا هزینههای خانواده به ویژه در بخش مسکن کاهش پیدا کند.
براساس الگوی اسلامی، تفریح مهمترین نیاز انسان است
وی در ادامه مباحث، به تبیین نیازهای خانواده و ارائه بازتعریفی از این نیازها پرداخت و ادامه داد: براساس الگوی اسلامی پیشرفت، مهمترین نیاز از بین نیازهای چهارگانه(روزمره، شغلی، تحصیلی و تفریحی)، نیاز تفریحی است؛ دلیلش هم این است که در همه سطوح جامعه با انسان رو به رو هستیم، اگر انسانها حرکت نداشته باشند و تصمیم صحیحی نگیرند مشکل ایجاد خواهد شد؛ مهمترین عامل حرکت نیز انگیزه و شوق آنهاست که این عامل ایجاد انگیزه، همان معنای تفریح در الگوی اسلامی است.
وی مهمترین عامل موثر در تفریح را ارتباطات انسانی عنوان کرد و ادامه داد: امروز روابط انسانی به چالش کشیده شده است، آنوقت پارکهای بزرگی میسازند که حال انسانها خوب شود!، پارکهایی که خود، ضد ماهیت محله هستند؛ مدیریت شهری باید عوامل کسالت را مدیریت کند در حالیکه با احداث پارکها و چنین راه حلهایی به طور حداقلی با این موضوع برخورد کرده است.
وجود کسالت در ارتباط بین اعضاء خانواده
حجتالاسلام کشوری در همین راستا، مثالی در رابطه با ایجاد کسالت در ارتباط بین والدین و فرزندان ارائه کرد و توضیح داد: به عنوان مثال، پدر و مادری که فرزندشان را در هفت سال اول به چالش میکشند، یک عمر کسالت را به فرزند القا میکنند؛ وقتی فرزند قدرت تصمیمگیری نداشت خواستههایش بیپاسخ میماند و همین باعث ایجاد کسالت خواهد شد؛ خداوند نیز در آیه «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا، و تو را جز بشارتگر و بيمدهنده نفرستاديم»(فرقان/56)، میفرماید «تحمیل نکن»؛ تحمیلکردن انسان را به کسالت میکشاند.
وی در پایان این بخش تاکید کرد: روایت داریم اگر کسالت را برطرف نکردید دین و دنیا ضربه میخورد و اگر مدیریت تفریح صحیح نبود، حرکت به چالش کشیده میشود.
تعریف شغل در الگوی اسلامی پیشرفت
حجتالاسلام کشوری در رابطه با بازتعریف شغل در الگوی اسلامی پیشرفت نیز اظهار کرد: در روایات آمده است که از سعادتهای مرد این است که شغلش نزدیک منزل باشد؛ شغل نیز باید با هدف رفع معیشت باشد نه رقابت و توسعه بنگاههای سرمایهداری.
وی با بیان اینکه تحصیل که یکی دیگر از نیازهاست نیز باید بازتعریف شود، اضافه کرد: اولین مقولهای که باید در آموزش بازتعریف شود مفهوم سود است؛ ما در الگوی اسلامی پیشرفت، گفتیم که سود تنها ارزش افزوده و سود اقتصادی نیست و سودها را به چهار قسم سود اقتصادی، سود اجتماعی، سود صنعتی و سود اخروی تقسیم کردهایم.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، راهکارهایی برای آغاز مدیریت محله ارائه کرد که براساس توضیحات وی، ایجاد زیرساختهای لازم از جمله زیرساختهای اطلاعاتی از نیازهای محلهها به مدرسه، پارک و ... در جهت تامین نیازهای چهارگانه(روزمره، شغلی، تحصیلی و تفریحی) از اقدامات لازم برای آغاز مدیریت محله است که باید توسط شهرداری صورت گیرد.
وی به چالش کشیدن مدیریت شهری فعلی را یکی دیگر از اقدامات لازم برای آغاز مدیریت محله برشمرد و افزود: مدیریت شهری فعلی باید به صورت مصداقی به چالش کشیده شود؛ به طور مثال برخی پروژهها در شهرداری مشهد و به بهانه عمران شش هزار شاکی دارد؛ این یعنی شش هزار خانواده از شهرداری شاکی هستند! این نارضایتی به این معناست که شهرداری سرمایه اجتماعی را به چالش میکشد.
حجتالاسلام کشوری در همین موضوع ادامه داد: باید از شهرداری پرسید چرا ساختمانهای شهر مشهد که شهری بینالمللی است هارمونی ندارند؟، طرحهایی وجود دارند که هیچ توجیهی ندارند، بنابراین باید قیام نخبگانی به وجود بیاید و این مدیریت فعلی به چالش کشیده شود.
نیازمند افرادی در حد کارشناسی الگوی اسلامی پیشرفت هستیم
وی شکلگیری دوره آموزش کارشناسی در حوزه الگوی اسلامی پیشرفت را سومین اقدام لازم برای آغاز مدیریت محله عنوان کرد و توضیح داد: ما در این راستا به تعدادی بین 30 تا 50 نفر کارشناس حوزه الگوی اسلامی پیشرفت نیاز داریم که این اقدام نیز به جوانان در حوزه و دانشگاه اختصاص دارد و نهادی نیز باید مسئولیت این کار را به عهده بگیرد و یک منطقه در مشهد که دارای چند محله است در اختیارشان این کارشناسان قرار بگیرد.
حجتالاسلام کشوری در پایان سخنانش، برگزاری و تقویت مسابقات ورزشی و لیگهای محلی، آموزش مهارتهای خانوادگی و ازدواج و تقدیر از مشاهیر محله را از راهکارهای تقویت محلهها به عنوان سپر خانواده عنوان کرد و افزود: به طور مثال همانگونه که خانوادههای شهدا در محلات تجلیل میشوند، نخبگان کنکوری را هم مورد ملاطفت قرار دهیم و یا کسی که در 18 سالگی ازدواج کرده را تجلیل کنند، این موارد از برنامههایی است که در جهت تقویت محله میتوان انجام داد.
