عباس جانفدا، کارگردان برجسته تئاتر مشهد در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، این جمله رهبر معظم انقلاب مبنی بر اینکه «تئاتر حتی فراتر از منبر است» را فصلالخطاب همه فعالیتهای تئاتری دانست و افزود: همان کاری را که یک خطیب یا واعظ روی منبر انجام میدهد، تئاتر میتواند فراتر از آن را با تاثیرگذاری بیشتر انجام دهد.
جانفدا دلیل این ادعا را اینگونه تبیین کرد: چون در سخنرانیها مخاطب صرفا حرف را استماع میکند، اما در تئاتر، تصویر عینی برای مخاطب به نمایش در میآید و او در معرض تاثیرپذیری، قضاوت، تجزیه و تحلیل قرار میگیرد. رهبر معظم انقلاب در مورد «بیان صحیح معارف عاشورا»، «برگزاری یک عزاداری با بصیرت و آشنا شدن مردم با عبرتهای عاشورا» دغدغه داشتند و خواستهاند با بدعتهای خرافی که در مورد عزاداری عاشورا هست مبارزه شود.
نگاه تحلیلی به واقعه عاشورا
این کارگردان برجسته تئاتر ضمن بیان اینکه با در نظر گرفتن تمام دغدغههای رهبر معظم انقلاب و شرایط عمومی جامعه، نمایش«قافله» را طراحی کردیم، اما حرکت مثبتی جهت حمایت از آن ندیدیم، افزود: نگاه ما به واقعه عاشورا در این نمایش، یک نگاه تحلیلی بوده و صرفا یک روایت تاریخی را بیان نکردیم.
جانفدا با بیان اینکه تئاتر، کارکرد بسیاری دارد و باید از این عنصر فرهنگی به صورت بهینه استفاده کرد، گفت: گروه تئاتری ما با توجه به فضای اقتصادی حاکم بر کشور این توقع را ندارد که تمام هزینههای این کار را دولت و نهادهای ذی ربط تأمین کنند، برای همین به صورت داوطلبانه بخشی از هزینههای این نمایش را به عشق اباعبدالله(ع) و به جهت اینکه یک کار فرهنگی مؤثر انجام بشود قبول کردیم.
وی در مقام گلایه از عدم حمایت از تولیدات هنری، اظهار کرد: چرا وقتی یک گروه فرهنگی تئاتر در شرایط نابسامان جامعه که شاهد انواع تهاجم فرهنگی و جنگ رسانهای هستیم یک کار فاخر را ارائه میدهد از آن حمایت خاصی نمیشود؟!
پرداختن به عبرتهای عاشورا در نمایش «قافله»
کارگردان و نویسنده برجسته مشهد، اضافه کرد: خیلی از عبرتهایی که از عاشورا میتوان گرفت، از جمله شناخت ولی، اعتماد و اعتقاد به ولایت، ثابت قدمی در مسیر ولایت که جامعه همین الان به آن مبتلا است، از جمله مواردی هستند که در نمایش« قافله» به آن پرداخته شده است.
جانفدا با بیان این نکته که متأسفانه کارهایی که در مورد عاشورا ساخته شده چندان فاخر یا اثرگذار نبوده است، بیان کرد: ما بر این باوریم که نمایش «قافله» اولا نسبت به کارهای گذشته متفاوت است؛ یعنی با ذائقه و شعور مردم انطباق صددرصد دارد و دوم این که ما قرار است واقعه عاشورا را از منظر دیگری روایت کنیم.
همچنان بلاتکلیف ماندهایم
وی در خصوص مراحل انجام نمایش«قافله» ضمن بیان این که از اردیبهشتماه 95 هنوز پاسخ مشخصی نگرفته است، یادآور شد: جلسهای با معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری مشهد داشتیم که ایشان نگاه مثبتی به این نمایش داشتند، اما از آن جلسه به بعد تا امروز، هفتهها میگذرد، در حوزه هنری هیچ اتفاقی نیفتاده و پیگیریهای ما هم بدون پاسخ بوده است؛ لذا همچنان بلاتکلیف ماندهایم.
این کارگردان تئاتر مشهد، با اشاره به این موضوع که بخش زیادی از اجرای نمایش «قافله» متکی به امکانات سختافزاری شهردای از جمله فضای اجرا، امکانات خاص صوتی نوری و فضای تبلیغاتی است، اظهار کرد: بقیه ارگانها هم میتوانند به ما کمک کنند، اما اعتقاد ما بر این بوده که متولی اصلی این کار شهرداری مشهد است.
جانفدا، در رابطه با نمایش «قافله» توضیح داد: این نمایش که برشی از یک کار بزرگ محسوب میشود و نظیرش تا به حال در ایران انجام نشده است، موضوعاتی چون مقتلخوانی، عزاداری نواحی مختلف ایران و سنتهای صحیح عزاداری در اقوام ایرانی با استفاده از تکنیکهای نوین نمایشی را در معرض دید مخاطبان قرار میدهد.
نمایش «قافله» بزرگترین مقتلخوانی تاریخ ایران
وی این برش از نمایش«قافله» که امسال در صورت موافقت مسئولان انجام خواهد شد را شامل وقایعی دانست که از عاشورا تا اربعین و خطبههای حضرت سجاد(ع) و اتفاقات خرابه شام را در برمیگیرد، اما خود نمایش «قافله» که بزرگترین مقتلخوانی تاریخ ایران محسوب میشود، از مرگ معاویه و به سلطنت رسیدن یزید تا اربعین را روایت میکند.
این کارگردان تئاتر در پایان گفت: نمایش «قافله» حاصل چهار سال تحقیق و پژوهش است که در نتیجه آن حدود 400 صفحه از مقاتل مختلف فیشبرداری شده و در کنار این تحقیقات سعی کردیم از مشاوران مذهبی نیز استفاده کنیم.