سطحینگری و کجفهمی از مفاهیم تربیت دینی/ همراهی نویسنده با مبلغان دینی در مسیر تولید آثار ادبی
گروه فرهنگی: نویسنده کودک و نوجوان با اشاره به غلط بودن برخی سنتها در تربیت دینی کودکان و نوجوانان بیان کرد: وادارکردن کودکان به حفظ آیات و اصطلاحات دینی که در بسیاری از محافل مذهبی و تربیتی ما متداول شده است، امر غلطی است که ناشی از سطحینگری و کجفهمی نسبت به مفاهیم دینی بوده و در جامعه نهادینه شده است.
علیاکبر بیواره، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به اهمیت ادبیات در بحث انتقال مفاهیم دینی به کودکان و نوجوانان و اثر این کار در تربیت نسل نو، گفت: ادبیات ابزاری مناسب برای انتقال اندیشهها و عواطف به کودکان و نوجوانان است و قرآن را میتوان جلوهگاهی از هنر متعالی برای رسیدن به این اهداف معرفی کرد که معارف را در قالب قصص برای مخاطب بیان میکند.
وی ادامه داد: احاطه داشتن بر ادبیات به عنوان ابزار و آگاهی نسبت به آموزههای قرآنی دو عنصری است که میتواند محتوای مناسبی جهت انتقال به مخاطب به ویژه برای کودک و نوجوان فراهم کند و این نکته را میتوان لازمه و شرط ورود فرد نویسنده به حوزه ادبیات دینی و قرآنی دانست.
بیواره اضافه کرد: شرط لازم و کافی برای توفیق در انتقال مناسب اینگونه مفاهیم به کودکان و نوجوانان این است که به صورت محتوایی شناخت موضوعات را مورد توجه قرار داده تا جایی که بتوانیم اظهار نظر کنیم و با توانمندی ادبی خود زمینه مناسبی را برای انتقال این معارف به مخاطب مورد نظر فراهم آوریم.
وی با تأکید بر وسیع و عمیق بودن آموزههای دینی و معارف قرآنی، افزود: اینگونه مباحث ذاتاً پیچیدگیهایی در محتوای خود دارند که از جمله آنها میتوان مفاهیم مربوط به رستاخیز، اصول و احکام دینی را نام برد که نمونههایی از این مفاهیم تخصصی هستند لذا نویسنده باید برای تولید اثر ادبی خود بر آنها اشراف پیدا کرده و از اساتید مربوط به این حوزه کمک بگیرد.
همراهی نویسنده با مبلغان دینی در مسیر تولید آثار ادبی
بیواره با اشاره به اهمیت حرکت نویسنده در این مسیر با همراهی و مشورت مبلغان دینی، ادامه داد: برای مؤثر واقع شدن اثر ادبی نویسنده و اینکه آثار با جذابیت و قابلیت فهم و درک مناسب به مخاطب برسد، باید ساختار موضوعی مباحث و شکل سخت و حساس تعابیر و آموزههای دینی مورد توجه بوده تا مشکلی برای انتقال به وجود نیاید و از طرفی قابلیت درک و جذابیت اثر نیز حفظ شود.
همراهی نویسنده با مبلغان دینی در مسیر تولید آثار ادبی
بیواره با اشاره به اهمیت حرکت نویسنده در این مسیر با همراهی و مشورت مبلغان دینی، ادامه داد: برای مؤثر واقع شدن اثر ادبی نویسنده و اینکه آثار با جذابیت و قابلیت فهم و درک مناسب به مخاطب برسد، باید ساختار موضوعی مباحث و شکل سخت و حساس تعابیر و آموزههای دینی مورد توجه بوده تا مشکلی برای انتقال به وجود نیاید و از طرفی قابلیت درک و جذابیت اثر نیز حفظ شود.
وی، وجود اشکال و تناقض در عموم جلوههای تربیت دینی سطح جامعه را عاملی برای حرکت نویسنده در مسیر روشنگری آن تناقضات دانست و ادامه داد: نویسنده سعی دارد تا این تناقض و مشکلات را با آنچه به نظر و پندار خودش صحیح است، حل کرده و تلاش میکند تا این اثر را به عنوان یک منتقلکننده مناسب آموزههای دینی معرفی کند.
این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان در ادامه، گفت: سختی کار ادبیات در حوزه کودک و نوجوان زمانی افزایش پیدا میکند که کار را با سادهانگاری و سوداگری در انتقال صحیح مطالب مدنظر قرار دهیم در صورتی که مطالب سنگین باعث میشود تا در انتقال آن با ادبیاتی آسان ناخودآگاه کاری سخت پیشرو داشته باشیم که این سادهانگاری و عدم توجه به اصل موضوع، اثر محتوایی را به چالش دیگری درگیر میکند.
سطحینگری و کج فهمی جامعه از مفاهیم تربیت دینی
وی با اشاره به غلط بودن برخی سنتها در تربیت دینی کودکان و نوجوانان افزود: وادارکردن کودکان به حفظ آیات و اصطلاحات دینی که در بسیاری از محافل مذهبی و تربیتی ما متداول شده است، امر غلطی است که ناشی از سطحینگری و کجفهمی نسبت به مفاهیم دینی بوده و در جامعه نهادینه شده است و نتیجه این کار، حضور ناشرانی است که به قصد سودجویی برای پاسخ به این نیاز جامعه وارد میشوند و به طور طبیعی کار برای اهل فن دشوار میشود.
سطحینگری و کج فهمی جامعه از مفاهیم تربیت دینی
وی با اشاره به غلط بودن برخی سنتها در تربیت دینی کودکان و نوجوانان افزود: وادارکردن کودکان به حفظ آیات و اصطلاحات دینی که در بسیاری از محافل مذهبی و تربیتی ما متداول شده است، امر غلطی است که ناشی از سطحینگری و کجفهمی نسبت به مفاهیم دینی بوده و در جامعه نهادینه شده است و نتیجه این کار، حضور ناشرانی است که به قصد سودجویی برای پاسخ به این نیاز جامعه وارد میشوند و به طور طبیعی کار برای اهل فن دشوار میشود.
بیواره با اشاره به راهکارهایی برای مقابه با آسیبها و خطرات احتمالی ادبیات کودک و نوجوان، گفت: ارتباط مشورتی نویسندگان و صاحبنظران علوم دینی و در معرض دید و به نقد کشیده شدن آثار ادبی در این حوزه راهکاری برای کاهش خطرات فاحش آثار ضعیف بوده و ممیزی و نگرش جدی به عرصه ادبیات کودک و نوجوان میتواند معرف کار محتوایی و ارزشمند باشد و از انتشار آثار ضعیف جلوگیری کند.
وی با بیان اینکه تجربه 30 ساله فعالیت در این عرصه شناخت خوبی از کیفیت آثار را برایش محقق کرده است، ادامه داد: در نمونهای از این آثار ضعیف به موردی از گفتوگوی امام حسین(ع) و شمر در صحنه کربلا برخوردم که دو طرف با کلماتی توهینآمیز یکدیگر را مورد خطاب قرار داده و در انتها نیز این جدال لفظی به بریده شدن سر امام حسین(ع) میانجامد حال اینکه در یک اثر مطلوب و مشابه از نظر موضوع صحنه شهادت امام حسین(ع) با دعا برای امت و نیایش با خدا به تصویر کشیده میشود تا نوع ادبیات و تعابیر مشخصکننده حق مطلب و موضوع باشد.
بیواره در پایان با بیان اینکه تعابیر دقیق و الفاظ زیبا میتواند تحقق اهداف مورد نظر را درپی داشته باشد، اضافه کرد: الفظ نادرست و غیر معقول تربیت و باورسازی مد نظر را برای کودکان و نوجوانان به درستی ایجاد نمیکند و مخاطب را از انتقال مطالب و درک صحیح آن مفاهیم دور میکند.
