نبود تبلیغات کافی در روز کتابگردی/ کتب دفاع مقدس، پرفروش‌ترین کتاب

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در میان طرح پائیزه کتاب و در هفته کتابخوانی، همزمان با روز کتابگردی، راهی انتشارات و کتابفروشی‌های مشهد شدیم و ساعاتی را در میان کتاب‌های مختلف، کتابفروشی‌ها و مردمی که اهل مطالعه بودند، سپری کردیم.

اول به مجتمع فرهنگی گلستان کتاب مشهد رفتیم، برگه‌ای که پشت شیشه یکی از کتاب فروشی‌ها نصب شده بود، خبر از تخفیف 20 درصدی می‌داد که توجه‌مان را جلب کرد.

مهدی صدیقی، مسئول انتشارات و کتابدار طوس ابومسلم، در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه اکنون متقاضی کتاب کم است، ابراز کرد: با وجود کم‌رغبتی مردم به خرید کتاب، افرادی که اهل خرید کتاب بودند، امروز به کتابفروشی مراجعه کرده و از این طرح بهره‌مند شدند.

وی افزود: کل طرح 20 درصد تخفیف است ولی امروز به خاطر روز کتابگردی، کتاب کودک با 35 درصد و کتاب عمومی با 30 درصد تخفیف همراه بود و افرادی که مراجعه کردند از این تخفیف خوشحال شدند.

صدیقی با عنوان این مطلب که طرح تخفیف را در سال گذشته، فقط یکی دو مغازه در این بازارچه اجرا می‌کردند به همین دلیل مشتری‌ها بیشتر بودند، مطرح کرد: از آنجا که امسال طرح عمومیت پیدا کرده و اکثر کتابفروشی‌های مشهد این طرح را اجرا می‌کنند، قطعا مشتری‌ها تقسیم می شود. در سال گذشته کتابفروشی‌های کمتری این طرح را اجرا می‌کردند و تعداد متقاضیان بیشتر بوده است اما امسال استقبال مثل گذشته نیست.

مسئول انتشارات و کتابدار طوس ابومسلم، با بیان اینکه در مجموع استقبال مردم خوب بوده است، عنوان کرد: البته من جایی تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی زیادی ندیدم، فقط به ما اعلام شد و تبلیغات زبانی خودمان مؤثر بود.

وی با بیان اینکه بیشترین کتابی که امروز به فروش رسید، در حوزه دفاع مقدس بود، اعلام کرد: امروز 17 جلد از کتاب «سرداران عشق» 1 و 2، 10 جلد هم از کتاب «غایت عشق» به فروش رسید.

مسئول انتشارات و کتابدار طوس ابومسلم با عنوان این مطلب که چون هزینه‌ کتاب بالا رفته، تخفیف‌های این‌چنینی باعث رغبت مشتری برای خرید و هم‌چنین کتابفروش برای آوردن کتب جدید می‌شود، اظهار کرد: نکته ویژه این طرح که جای تشکر دارد، این است که با این اقدام، به کتابخوان‌ها بن تخفیف دادند نه به همه افراد، مثل یارانه بنزین که تنها به افرادی که نیازمندند، تعلق می‌گیرد.

به دو کتابفروشی دیگر مراجعه کردیم اما اظهار کردند که خودشان به مشتری‌ها تخفیف می‌دهند و از این طرح استفاده نمی‌کنند.

به فروشگاه کتاب دیگری رفتیم، حسین غلامیان، مسئول کتابفروشی رئوف، بیان کرد: امروز با وجود سردی هوا، استقبال بیشتر از روزهای دیگر بود و خیلی‌هایی که می‌خواستند دیروز کتاب بخرند، چون می‌دانستند امروز این طرح اجرا می‌شود، امروز مراجعه و خرید کردند.

وی با عنوان این مطلب که کتاب داستانی «دو قدم تا لبخند»، که 3 جلد از آن به فروش رفت، کتاب پرفروش امروز بود، گفت: بیشتر مخاطب‌های همیشگی کتاب و مشتری‌های دائمی‌مان مراجعه کردند و مشتری‌ گذری امروز کمتر بود.

مسئول کتابفروشی رئوف اظهار کرد: چون قیمت کتاب‌ها برای بسیاری از افراد مهم است، چنین طرح‌هایی باعث رغبت‌شان می‌شود ولی خوب است طرح را به کتب دانشجویی هم اختصاص دهند، چون متقاضی دارد ولی عده‌ای به خاطر قیمت بالا، نمی‌توانند کتب مورد نیازشان را تهیه کنند؛ مثلا مشتری داریم که چون توان مالی ندارد هر ماه یک کتاب می‌خرد.

از این کتابفروشی بیرون آمدیم، پوستری که از روز کتابگردی خبر می‌داد، بر روی درب کتابفروشی «کتاب یار»، توجه‌مان را جلب کرد.

مهیار ملک پژوه، مسئول این فروشگاه بیان کرد: بسیاری از افراد از این طرح اطلاع نداشتند و بازخورد زیادی نداشته است، ولی در کل چنین طرح‌هایی، خوب است و بی‌تأثیر نیست.

وی با بیان اینکه همه به خاطر گرانی کتب معترض‌اند و از این تخفیف خوشحال شدند، ابراز کرد: امروز کسی به خاطر روز کتابگردی مراجعه نکرد ولی چند نفری که مراجعه کردند، بعد مطلع شدند که چنین طرحی است.

ملک‌ پژوه از نقص‌های سیستم طرح پائیزه یاد و عنوان کرد: با وجود اینکه خانه کتاب مدعی است همه کتب ثبت این سیستم‌ هستند اما خیلی از کتاب‌ها ثبت سیستم نیستند و امکان افزودن کتابی که ثبت نیست، وجود ندارد.

وی ادامه داد: ما باید شابک آن را بزنیم و کتاب مد نظر را اضافه کنیم، اگر نباشد نمی‌شود کتاب را خرید، امروز کسانی نیز مراجعه کرده‌اند ولی کتابشان شامل طرح نشده‌ است.

حضور پررنگ جوانان در کافه کتاب آفتاب، از پشت شیشه‌های این فروشگاه مشهود بود؛ وارد این کتابفرشی شدیم و لحظاتی منتظر شدیم تا افراد مبلغ کتبی که خریداری کرده بودند را حساب کنند.

عباس قدسی، مدیر «کافه کتاب آفتاب» و انتشارات «سپیده باوران» اظهار کرد: امروز ظاهرا فروشگاه شلوغ و از استقبال خوبی برخوردار بود، چون همکاران کتاب‌ها را به فروش رساندند، من اطلاع چندانی ندارم و سایت خانه کتاب هم از صبح هنگ کرده بود و فروش‌ها ثبت نشده تا بعد آن‌ها را به ثبت رسانیم.

به سراغ دانشجویانی که در «کافه کتاب» مشغول بحث و گفت‌و‌گو بودند، رفتیم، به گرمی ما را پذیرفتند؛ عده‌ای از طرح کتابگردی اظهار بی‌اطلاعی کردند و برخی گفتند از طریق رادیو و پیامک، از این طرح آگاه شده‌اند.

یکی از بانوان دانشجوی حاضر در «کافه کتاب»، ابراز کرد: چند روز پیش به کتابفروشی مراجعه کردم و گفتند فقط کتبی که زیر نظر ارشاد باشد، شامل طرح تخفیفی می‌شوند و به کتابی که من می‌خواستم تخفیف داده نشد.

یکی دیگر از دانشجویان دانشگاه فردوسی بیان کرد: برای طرح تخفیف کتاب، هیچ مشخصه‌ای نیست که متوجه شویم طرح شامل تخفیف می شود یا نه، خود فروشنده بیان می‌کند که تخفیف به این کتاب تعلق می‌گیرد یا نه و با این شرایط، چه ضوابطی برای صحت کلام آن فروشنده وجود دارد.

وی افزود: قطعا طرح‌های تخفیفی اگر با اطلاع‌رسانی همراه باشد، در افزایش رغبت مردم به کتابخوانی مؤثر است ولی اطلاع‌رسانی ضعیف است.

هادی درویشی از دانشجویان دانشکده ریاضیات نیز با عنوان این مطلب که من اهل مطالعه‌ام، چه تخفیف باشد و چه نباشد، کتب مورد نیازم را خریداری می‌کنم، ابراز کرد: چون در هر صورت قصد خرید کتب را داشتم، این تخفیف تأثیر چندانی در خرید من نداشت، اما برخی کتب را اگر وسعم برسد، می‌خرم.

وی افزود: بعضی وقت‌ها برای خرید کتاب، قیمت مطرح نیست اما گاهی قیمت کتاب مهم می‌شود و طرح‌های تخفیفی، در خرید مردم مؤثرند، به ویژه برای افرادی که همیشه مسئله قیمت کتاب‌ها برایشان مطرح است؛ اما اطلاع‌رسانی خیلی قوی نبود.

به فروشگاه جهاد دانشگاهی رفتیم که پر بود از دانشجویان در حال خرید کتاب، امیررضا افخمی‌زاده، مسئول فروشگاه شماره سه جهاد دانشگاهی مشهد بیان کرد: از دوره‌های گذشته طرح‌های تخفیفی اعلام می‌شد که پس از طرح عیدانه و تابستانه، الان طرح پائیزه در حال اجرا است و امروز به خاطر اینکه از طرف خانه کتاب، روز کتابگردی اعلام شده، تخفیف 30 درصدی شامل کتاب می‌شد، چون مخاطبان ما دانشجویان هستند و قیمت کتاب‌ها برایشان مطرح است، استقبال خوبی از طرح شد.

وی با بیان اینکه امروز استقبال بیشتری نسبت به روزهای دیگر داشتیم و از صبح تا عصر بیشتر از 150 نفر برای خرید کتاب مراجعه کرده‌اند، افزود: از صبح تاکنون، 70 عنوان و 200 جلد کتاب به فروش رسیده‌ است.

افخمی‌زاده ابراز کرد: اطلاع‌رسانی دیر انجام شد و خانه کتاب دیروز ظهر اعلام کرد، ما خودمان از طریق کانال تلگرامی و سامانه پیامکی اطلاع‌رسانی کردیم.

مسئول فروشگاه شماره سه جهاد دانشگاهی مشهد بیان کرد: برای تشویق مردم به مطالعه کتب عمومی، کتاب‌های دانشگاهی را محدود کردند، ولی شابک اغلب این کتب در سایت خانه کتاب هست.

وی بیان کرد: برخی فروشگاه‌ها تا 40 درصد تخفیف اعلام کردند در حالی که مردم می‌د‌انند عمدتا بین 20 تا 30 درصد به فروشگاه‌ها تخفیف می‌د‌هند و ممکن است این مسئله در ارزش‌گذاری کتاب در اذهان مردم اثرگذار باشد و من قائل به افراط در تخفیف کتاب نیستم.

مسئول فروشگاه شماره سه جهاد دانشگاهی مشهد بیان کرد: کتابخوانی وضعیت مناسبی ندارد و قاعدتا با این طرح‌ها حل نمی‌شود؛ البته در اینکه دسترسی علاقه‌مندان به کتاب تسهیل بشود شکی نیست، ولی اگر نظام عرضه کتاب، رقابتی منطقی داشته باشد، مشکلی پیش نمی‌آید.

وی ادامه داد: باید کتابخوانی عمومی اتفاق بیفتد نه اینکه یک کتاب را بالاجبار به عنوان منبع درسی معرفی کنند یا به واسطه سازمان‌ها و نهادهای دولتی به فروش برسانند.

افخمی‌زاده افزود: در ساعت‌های پیک کاری، بین 10 تا 13 و 17 تا 19 که فروشگاه‌ها اغلب باز هستند، مشکل ثبت داریم و ترافیک بالاست به همین دلیل بیشتر ثبت‌ها را صبح روز بعد انجام می‌دهیم، ولی این چند روز که شلوغ‌تر است و متصدی‌ها ثبت را در روز بعد انجام می‌دهند، مشکل ترافیک دو چندان می‌شود و ثبت با تأخیر همراه است و باید فکری برای سایت و این حجم ترافیک شود.

وی در خصوص کتبی که شامل این طرح تخفیفی می‌شوند، ابراز کرد: تولیدات داخلی به علاوه کتب آموزشی در طرح هستند اما کتاب‌های کنکور، تست و ... در این طرح نیست، هم‌چنین این سامانه، شابک برخی کتب را تشخیص نمی‌دهد یا شابک کتاب دیگری را می‌آورد و اغلب همکاران، کتابی با قیمت معادل وارد می‌کنند به همین جهت، ارقامی که برای نشان دادن آمار فروش بالای یک کتاب، در این سامانه ثبت می‌شود، قطعا آمار دقیقی نخواهد بود.

از بازارچه کتاب گذشتیم، در خیابان ابن سینا، مقابل انشارات امام(ره)، از آقایی که با چند کتاب در دست، در حال گذر است و خود را علی روزگار، معرفی می‌کند، راجع به کتابگردی پرسیدیم، وی بیان کرد: از این طرح اطلاعی نداشتم ولی طرح خوبی بود، رضایت دارم و 145 هزار تومان خرید کردم.

علی رجب‌زاده، مسئول پردیس کتاب مشهد نیز از استقبال زیاد مردم یاد کرد و افزود: بیشتر کتب داستانی و رمان به فروش رسید؛ طرح خیلی خوبی بود، ایراد آن سایت است که مشتری برای ثبت کتاب معطل می‌شود.

وی با بیان اینکه این طرح در افزایش رغبت مردم مؤثر است، اعلام کرد: در روز پنج‌شنبه هفته گذشته از صبح تا ظهر 59 جلد کتاب به فروش رسید و امروز، پنج‌شنبه که روز کتابگردی بود، از صبح تا ظهر 420 کتاب به فروش رسید و البته در عصر استقبال بیشتر بود.

خانم دانشجویی که در حال نگاه کردن کتاب‌ها بود نیز در گفت وگو با خبرنگار ما بیان کرد: من کتابخوانی را دوست دارم و معمولا اهل مطالعه‌ام؛ امروز برای خرید یک کتاب به کتابفروشی مراجعه کردم اما با اطلاع از طرح تخفیف و روز کتابگردی، چهار کتاب دیگر نیز خریداری کردم که البته یکی از آنها از فروشگاهی بود که طرح کتابگردی را اجرا نمی‌کرد.

وی با تأکید بر اینکه فرهنگ‌سازی در حوزه کتاب باید از کودکی انجام گیرد، ابراز کرد: این فرهنگ‌سازی باید قبل از دبستان انجام شود، در فروشگاه شهر کتاب مشهد بر روی کودکان و آشنایی آن‌ها با کتاب تمرکز شده، قطعا اگر فرزندانمان را از کودکی با کتاب آشنا کنیم، نیازی به تلاش برای اینکه در دوران نوجوانی و جوانی به سمت کتاب سوق یابند، نیست.  

بالاپژوه با اشاره به آمار فروش شهر کتاب مشهد، اظهار کرد: با توجه به اینکه ما صرفا کتاب فروشی نبوده و یک مجموعه فرهنگی یا هایپرمارکت فرهنگی هستیم، 60 تا 70 درصد فروش از کتاب بوده به گونه‌ای که رسالت اصلی ما فرهنگ کتابخوانی است، اما بقیه وسایل اراده شده صرفا جهت جذابیت است.
حسن ربانی، کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری و یکی از بازدیدکنندگان شهر کتاب مشهد، ابراز کرد: با توجه به اینکه کتاب مهم‌ترین بخش در زندگی من است، هفته‌ای یک بار برای خرید کتاب به شهر کتاب می‌آیم.
وی ادامه داد: فروشگاه شهر کتاب مشهد مجموعه کاملی بوده که تمام نیازهای فرهنگی من و خانواده‌ام را برطرف می‌کند و با حضور در این فروشگاه کتاب‌های مورد نیاز خود و خانواده‌ام را خریداری می‌کنم.
ربانی با اشاره به طرح پاییزه، اظهار کرد: طرح بسیار خوبی بوده، در نتیجه کتاب‌های بیشتری را می‌توانیم خریداری کنیم.
این بازدیدکننده شهر کتاب مشهد با بیان اینکه تمام اعضای خانواده من به کتاب علاقه‌مند هستند، تاکید کرد: بیشتر اوقات فراغت من، همسرم و فرزندم صرف خواندن کتاب می‌شود.
وی با اشاره به نقش مؤثر کتاب در زندگی، تاکید کرد: برای توسعه فرهنگ کتابخوانی باید فرهنگ سازی مناسب انجام گیرد، ایجاد طرح‌های حمایتی لازم بوده و می‌تواند مؤثر باشد اما این فرهنگ سازی باید از دوران کودکی توسط خانواده و مدارس انجام گیرد، مدارس می‌توانند با گذاشتن مسابقات کتابخوانی دانش‌آموزان را به این سمت و سو سوق دهند.
آفرین ربانی، بازدید کننده 11 ساله شهر کتاب مشهد نیز با بیان اینکه علاقه زیادی به کتاب خواندن دارم، عنوان کرد: پدر و مادرم هفته‌ای یک بار من را به شهر کتاب برای خرید کتاب‌های مورد علاقه‌ام می‌آورند.
وی ادامه داد: از دوران خردسالی به دلیل اینکه پدر و مادرم در منزل کتاب می‌خوانند من نیز علاقه‌مند شده و با حمایتی که آن‌ها کردند بیشتر وقت خود را صرف کتاب خواندن می‌کنم، به گونه‌ای که تاکنون کتاب‌های زیادی مطالعه کرده‌ام.
ربانی تاکید کرد: برای اینکه دیگر دوستان و همکلاسیان خود را نیز به کتاب علاقه‌مند کنم، کتاب‌های خود را به آن‌ها قرض می دهم تا مطالعه کنند.