«تنها میان طالبان» اعتراض رسانهای را نشان میدهد/ ضعف شناخت نسبت به مسائل منطقه
گروه فرهنگی: کارگردان مستند «تنها میان طالبان» با بیان اینکه فیلم خود را مطابق با کتاب «طالبان» احمد رشید، «نامههای کابل» سفیرانگلیس در کابل و تحقیقاتی که در این موضوع انجام شده است، میدانم، افزود: به اعتقاد من بیننده باید پس از مشاهده این مستند در عقایدش در مورد طالبان شک کند؛ این فیلم یک اعتراض رسانهای است، باید طالبان را جدی بگیریم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، محسن اسلامزاده، مستندساز برجسته مشهدی، شب گذشته سیزدهم آذرماه در اکران مستند «تنها میان طالبان»، که به همت انجمن مستندسازان انقلاب خراسان رضوی و با حضور تعدادی از هنرمندان و علاقهمندان این حوزه در فرهنگسرای رسانه مشهد برگزار شد، در پاسخ به پرسشهای مخاطبان ضمن اشاره به طولانیتر شدن هشت دقیقهای اثر، ابراز کرد: مونتاژ فیلم بیش از یک سال به طول انجامید به گونهای که ما روی تک تک جملات و اتفاقات فکر کردیم که در نهایت منجر به تولید کاری متفاوت شد.
وی با بیان اینکه این فیلم متعلق به حدود دو سه سال پیش است، اضافه کرد: در طول فیلمبرداری، طالبان مدام مرا ارزیابی میکردند و به بهانه مسائل امنیتی، دوربین و وسایل مرا گرفته و کنترل میکردند. به عنوان نمونه تمام مصاحبه من با محمدداوود مزمل، معاون والی هلمند که ۱۰ تا ۱۵ سوال بود همه را با بله یا خیر جواب میداد.
اسلامزاده ادامه داد: اکنون که فکر میکنم، میگویم شاید میتوانستم کارهای بهتری هم انجام دهم و اینکه میخواستم حضورم یک ماه تا ۴۵ روز باشد اما واقعیت این است که شرایط سخت بهداشتی، آب و هوایی و امنیتی مانع از بسیاری از این اتفاقات شد.
طالبان تکفیری نیستند
کارگردان مستند «تنها میان طالبان» در پاسخ به سؤال یکی از مخاطبان در خصوص مشی اعتقادی طالبان، یادآور شد: طالبان تکفیری نیستند، از یکی از آنها پرسیدم تا کی میجنگید؟ گفت: «تا زمانی که نان خشک و اسلحه باشد» به طوری که اکنون در شمال، جنوب، غرب و مناطق مرکزی در حال جنگ هستند لذا تفکرشان وهابی نیست و خیلی فرق میکند، حتی من در مورد مواد مخدر هم در فیلم حرف زدم که در پاسخ گفتند: «ما پولی نداریم و مجبوریم مواد کشت کنیم».
«تنها میان طالبان»؛ فیلمی که اعتراض رسانهای را نشان میدهد
وی در پاسخ به سؤال صریح یکی از مخاطبان مبنی بر اینکه «آیا این مستند در پی تطهیر چهره طالبان است؟» با بیان اینکه شأن مستند و مستندساز دور از این است که بخواهد چیزی را تطهیر کند، گفت: به اعتقاد من بیننده باید پس از مشاهده این مستند در عقایدش در مورد طالبان شک کند؛ این فیلم یک اعتراض رسانهای است، باید طالبان را جدی بگیریم.
وی ادامه داد: ما باید خارج از اینکه بخواهیم هر جریانی را تطهیر یا محکوم کنیم به یک شناختی درباره آن برسیم. یکی از دوستان پس از مشاهده فیلم به من گفت شما تمام تصورات ما نسبت به طالبان را به هم ریختید که در پاسخ به او گفتم شما تصورات خودت را از کجا به دست آوردهای؟ و هرکاری کردم جوابی نداد. شناخت ما نسبت به مسائل منطقه ضعیف است.
ضعیف بودن شناخت ما نسبت به مسائل منطقه
این مستندساز با اشاره به اینکه فیلم خود را مطابق با کتاب «طالبان» احمد رشید، «نامههای کابل» سفیرانگلیس در کابل و تحقیقاتی که در این مضوع انجام شده است، میدانم، اضافه کرد: متأسفانه شناخت ما و مسئولان امر و تصمیمگیر در این حوزه نسبت به مسائل منطقه ضعیف است، البته برای آن مسئول حرف دارم و میگویم باید پشتونزبانها را جدی بگیرد.
وی همچنین متذکر شد: چرا باید به گونهای باشد که بگویند ایران فقط با فارسی زبانها است و پشتون زبانها هم با پاکستانیها هستند در حالی که ایران هم وارد این معادله شود و ارتباط بگیرد چرا که مناطق پشتوننشین افغانستان با ما احساس قرابت کرده، ما را به عنوان جمهوری اسلامی و کشوری که ضد امپریالیسم است قبول دارند. با کسی که تفکر تکفیری ندارد راحتتر میتوان کار کرد.
اسلامزاده با انتقاد از اینکه در اروپا اتحادیه تشکیل داده و مرزها را از بین بردهاند در حالی که ما مدام برای خود مرز درست میکنیم، بیان کرد: یکی از مسئولان ایرانی باسابقه در افغانستان گفت: «احتمال اینکه در 10 سال آینده در افغانستان بحث تکفیری داشته باشیم خیلی کم است» لذا با کسی که تفکر تکفیری ندارد خیلی راحتتر میتوان فعالیت انجام داد.
وی عنوان کرد: طالبان دو استدلال برای شما میآورند و میگویند، 66 کشور در مملکت من چه میکنند؟ چرا از نظامی آمریکایی که زن و بچه مرا میکشد دفاع میکنید؟ شما در اینترنت به فارسی و انگلیسی اسم طالبان را جستوجو کنید، 100 تا دویست فیلم از کمپانیهای مختلف دنیا اعم از شبکههای ایران، افغانستان و... در ضدیت با طالبان پیدا میکنید اما این فیلم از درون طالبان به موضوع مینگرد.
هیچ کس امید نداشت من این سفر را بروم!
کارگردان مستند «تنها میان طالبان» با اشاره به این مطلب که در حقیقت این فیلم، یک نگاه از درون و فرصتی است که گذاشته شده تا طرف مقابل هم حرف بزند، در خصوص تنها بودن خود در تولید این اثر گفت: متاسفانه معادلهای زدند که انتهایش من تنها شدم، برای تولید این فیلم خیلی معطل شدم به گونهای که هیچ کس امید نداشت من این سفر را بروم.
وی در پایان در خصوص نحوه ارتباطگیری با طالبان در ساخت این مستند نیز یادآور شد: تقریبا از سال 1390 که با محمدحسین جعفریان و آقای شاهسوند به افغانستان رفتم، تاکنون سه چهار بار به این کشور سفر کردهام؛ حضور طالبان در افغانستان علنی است به طوری که از یک جایی به بعد منطقه طالبان است.
این مستندساز اضافه کرد: برای ساختن فیلم از طالبان، باید متقاعد میشدند کارگردانی چون من که مستندهای، «اهل سنت ایران» به چهار زبان و نیم میلیون بازدید در یوتیوب، «سفر به دیار پشتونها» که اشارهای به طالبان به زبان پشتو دارد و اولین فیلم پشتون ایرانی به شمار میرود، را ساخته است، بیاید برای تولید فیلم، حتی فیلمی نایاب از یکی از رهبران طالبان به دست آنها رساندیم و مجموعه این موارد در جلب اعتماد آنها کارساز بود اما تمام آنها تا رسیدن به طالبان کمک کرد، از آنجا به بعد خودم بودم و به دلیل ارتباط دوستانهای که توانستم با آنها برقرار کنم حمایتم کردند.
