کارگردان «تنها میان طالبان»:
مسئله تکفیر در 10 سال آینده، نفوذی در افغانستان نخواهد داشت
گروه فرهنگی: کارگردان مستند «تنها میان طالبان» با بیان اینکه طالبان، تکفیری نیستند، اظهار کرد: در صورت هوشیاری مسئولان این کشور، مسئله تکفیر در 10 سال آینده نیز نفوذی در افغانستان نخواهد داشت زیرا مردم این کشور، گرایشات صوفیگری دارند و اهل توسل، شفاعت، راز و نیاز و حب به اهل بیت(ع) هستند.
محسن اسلامزاده، کارگردان و مستندساز برجسته مشهدی که مستندهای پرمخاطبی چون «اهل سنت ایران» به چهار زبان، «سفر به دیار پشتونها» با موضوع طالبان و اولین فیلم پشتون ایرانی و دیگر مستندهایی با محوریت جریانشناسی جنبشهای اسلامی را در کارنامه دارد، این بار نیز سوژه پرالتهاب طالبان را برگزیده و لنز دوربین خود را به دل تشکیلات طالبان سپرده است.
«تنها میان طالبان»، عنوان جدیدترین اثر این مستندساز است که میکوشد با کنار زدن کلیشههای رایج در نمایش این گونه آثار، روایتی عریان از دل طالبان به مخاطب ارائه داده، در نهایت قضاوت را به بیننده بسپارد؛ اسلامزاده در این فیلم از ابتدا با یکی از فرماندهان تشکیلات طالبان به نام «کلیمالله» همراه میشود و در ادامه علیرغم وجود مشکلات متعدد و فضای امنیتی موجود با دیگر رهبران این گروه و مردم افغانستان به گفتوگو مینشیند.
محسن اسلامزاده، کارگردان و مستندساز برجسته مشهدی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی دلیل انتخاب و ساخت این اثر متفاوت را اینگونه عنوان میکند: بالاخره هر فیلمسازی به دنبال ارائه کارهایی متفاوت است، آثاری که زوایای ناگفتهای داشته باشد که اصطلاحا وقتی پخش میشود، مورد استقبال مخاطب قرار بگیرد.
طالبان را با ماجرای مزارشریف و دیپلماتهای ایرانی شناختم
این مستندساز ادامه میدهد: به دلیل آن که اهل مشهد هستم، طالبان را با ماجرای مزارشریف که در مورد دیپلماتهای ما رخ داد شناختم، 13 سال بعد که رفتم در مورد همان حادثه فیلم بسازم، دیدم اطرافیان من حرفهای دیگری راجع به طالبان میزنند، لذا پرداختن به چنین موضوعی برایم بسیار جالب شد.
این مستندساز ادامه میدهد: به دلیل آن که اهل مشهد هستم، طالبان را با ماجرای مزارشریف که در مورد دیپلماتهای ما رخ داد شناختم، 13 سال بعد که رفتم در مورد همان حادثه فیلم بسازم، دیدم اطرافیان من حرفهای دیگری راجع به طالبان میزنند، لذا پرداختن به چنین موضوعی برایم بسیار جالب شد.
وی در همین زمینه افزود: در سال گذشته یکی از مسئولان سینمایی آمریکا که برای شرکت در جشنواره سینما حقیقت به ایران آمده بود، گفت: «من به این دلیل برای مشاهده این فیلم آمدهام که مسئله افغانستان مسئلهای مهم برای بسیاری ازکشورهای دنیا از جمله ما آمریکاییها است که ارتش کشورمان از محل مالیاتهایی که ما میدهیم در افغانستان حضور دارد.
بیش از 60 کشور با مسئله افغانستان درگیر هستند
اسلامزاده در ادامه با بیان این مطلب که شاید قریب به شصت تا هفتاد کشور با مسئله افغانستان درگیر هستند، اظهار کرد: همچنین به خاطر همسایگی و مرز بسیار گستردهای که افغانستان با خراسان دارد، حضور مهاجران افغانستانی در ایران و همزبانی با مردم این کشور، به لحاظ استراتژیک نیز برای ما مهم است.
اسلامزاده در ادامه با بیان این مطلب که شاید قریب به شصت تا هفتاد کشور با مسئله افغانستان درگیر هستند، اظهار کرد: همچنین به خاطر همسایگی و مرز بسیار گستردهای که افغانستان با خراسان دارد، حضور مهاجران افغانستانی در ایران و همزبانی با مردم این کشور، به لحاظ استراتژیک نیز برای ما مهم است.
وی اضافه کرد: همین دلایل برای من انگیزه شده بود تا کاری بسازم که ماجرای پشتونها و به صورت خاص طالبان و تفکراتشان برایم روشن شود چرا که من در حوزه امت واحده اسلامی نیز پیشتر مستندهایی را ساخته بودم، از جمله مستند «اهل سنت ایران» در پاکستان، لیبی، افغانستان، عراق و جاهای مختلف کار کرده و به دنبال جریانشناسی جنبشهای اسلامی بودم، این مستند نیز در همین ردیف به شمار میرفت و تمام دلایلی که یک فیلم خوب میتوانست داشته باشد را داشت.
کارگردان مستند «تنها میان طالبان» در خصوص ایده این مستند نیز گفت: ایده این مستند در سال 90 به ذهنم رسید اما وصل شدنم به طالبان تقریبا 40 ماه طول کشید؛ من از پانزدهم خردادماه 93 تا اول تیرماه بین طالبان حضور داشتم و بعد از آن یک سال و نیم درگیر تدوین و نگارش کتاب کار بودم. میتوان گفت که حدود چهار، پنج سال است که درگیر این مستند هستم، پس از اکران نیز درگیر مباحثی بودم که در مجامع مختلف دانشگاهی، تلویزیون و جشنوارهها پیرامون این اثر وجود دارد.
وی در ارتباط با شخصیت «کلیمالله» که از ابتدای فیلم او را همراهی میکند نیز تصریح کرد: «کلیمالله» را شخصیتی فرهنگی دیدم، با این که زبانش پشتون بود و فارسی را نمیتوانست به خوبی صحبت کند اما او را آدمی متفاوت از آنچه در مورد طالبان شنیده بودم، دیدم و ارتباط خوبی هم بین ما برقرار شده بود.
مسئله قومیت؛ بزرگترین مشکل افغانستان
این مستندساز مشهدی با بیان اینکه با «کلیمالله» درباره مسائل مختلف صحبت میکردیم، افزود: یک بار به او گفتم امیدوارم مسئله قومیتی در افغانستان تمام شود، چند روز دیگر که از او پرسیدم به نظرت ارتش کی دست از کشتن طالبان و طالبان دست از کشتن ارتش برمی دارند؟، در پاسخ گفت: «خاطرت هست یک بار به من گفتی امیدوارم یک روز مسئله قومیت در افغانستان حل شود؟ گفتم: بله، گفت: «آن روز است که کشتار تمام خواهد شد»؛ مسئله قومیت شاید بزرگترین مشکل افغانستان باشد.
این مستندساز مشهدی با بیان اینکه با «کلیمالله» درباره مسائل مختلف صحبت میکردیم، افزود: یک بار به او گفتم امیدوارم مسئله قومیتی در افغانستان تمام شود، چند روز دیگر که از او پرسیدم به نظرت ارتش کی دست از کشتن طالبان و طالبان دست از کشتن ارتش برمی دارند؟، در پاسخ گفت: «خاطرت هست یک بار به من گفتی امیدوارم یک روز مسئله قومیت در افغانستان حل شود؟ گفتم: بله، گفت: «آن روز است که کشتار تمام خواهد شد»؛ مسئله قومیت شاید بزرگترین مشکل افغانستان باشد.
وی در بخش دیگری از این گفتوگو در خصوص اعتقادات گروه طالبان نیز یادآور شد: طالبان، تکفیری نیستند و اگر مسئولان این کشور هوشیارتر باشند مسئله تکفیر در 10 سال آینده نیز در افغانستان نفوذی نخواهد داشت زیرا برخی از مردم افغانستان که از صوفیهای اصیل این کشورند، از اهل بیت(ع) پیروی کرده و اهل توسل، شفاعت، راز و نیاز و حب به اهل بیت(ع) هستند.
نگارش کتاب «تنها میان طالبان»
اسلامزاده در خاتمه در خصوص انتشار کتاب این مستند بیان کرد: این سفرنامه را یک بار بازنویسی کردیم اما دوستان اعتقادشان این بود که بهتر است به لحاظ فرمی بیشتر روی کتاب کار شود، لذا من کارهایی روی کتاب انجام دادم و قرار است مجدد هم بازنویسی شود تا ان شاءلله از سطح کیفی مطلوبی برخوردار باشد که امیدوارم تا نمایشگاه کتاب سال بعد آماده شود.
اسلامزاده در خاتمه در خصوص انتشار کتاب این مستند بیان کرد: این سفرنامه را یک بار بازنویسی کردیم اما دوستان اعتقادشان این بود که بهتر است به لحاظ فرمی بیشتر روی کتاب کار شود، لذا من کارهایی روی کتاب انجام دادم و قرار است مجدد هم بازنویسی شود تا ان شاءلله از سطح کیفی مطلوبی برخوردار باشد که امیدوارم تا نمایشگاه کتاب سال بعد آماده شود.
