نگاه اسلام به شهرسازی/ رفتار مؤمنانه تقویت شود
گروه اجتماعی: شهرسازی مدرن، به رفاه، آسایش و خوشگذرانی افراد جامعه توجه میکند، این در حالی است که از دیدگاه اسلام، شرایط یک شهر باید به تقویت رفتار مؤمنانه منجر شود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، دکتر محسن رفیعیان، عضو هیئت علمی گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد، صبح امروز، دوم دیماه در یکی از سلسله نشستهای شهر، فرهنگ، اجتماع که با رویکرد «شهرسازی اسلامی بر اساس نظریه شهرسازی عبادتمحور» در محل شهرداری مشهد برگزار شد، گفت: بر اساس شهرسازی مدرن، شهر باید به گونهای ساخته شود که وسیله رفاه، آسایش و خوشگذرانی فرد را فراهم کند، در حالی که از دیدگاه اسلام، شرایط یک شهر باید به تقویت رفتار مؤمنانه منجر شود.
وی افزود: در شرایط فعلی، هر روز یک سیستم و فرآیند جدیدی در حوزه ساختمانسازی و شهرسازی به وجود میآید که دانش و شهرسازی ما در حال کلنجار رفتن با آن است، زیرا خیلی از اتفاقاتی که رخ میدهد، بومی نیست و زندگی مؤمنانه ما را تحت تأثیر قرار میدهد.
عضو هیئت علمی شهرسازی دانشگاه یزد، با اشاره به اینکه زندگی شبانه در اکثر شهرهای غربی یک روند معمول و طبیعی است، عنوان کرد: اما بر اساس دیدگاه مؤمنانه و با توجه به آنچه در سوره مزمل آمده، ساعات شبانه یک فرد مؤمن با دیگر افراد متفاوت است زیرا فرد مؤمن، بخشی را برای عبادت و شب زندهداری اختصاص میدهد.
وی ادامه داد: اما متأسفانه ما در حال حاضر تحت تأثیر جریانهای فکری ماتریالیسمی قرار گرفتهایم و رفتاری شبیه رفتار دیدگاه مادیگراها داریم؛ این موضوع برای انسانی که مورد تأکید ذات اقدس الهی است، اتفاق مبارکی محسوب نمیشود.
تفاوت دیدگاه مؤمنان با مادیگراها در شهرسازی
رفیعیان با بیان اینکه در حال حاضر پایاننامههای خوبی در خصوص شهرسازی اسلامی داریم اما تا زمانی که این دانش به تجلیّات کاربردی و تمدن تبدیل شود، زمان طولانی مورد نیاز است، گفت: از دیدگاه شهرسازی غربی، انسان باید در رفاه و آسایش کامل باشد و بساط و خوشگذرانی برایش فراهم شود، این درحالی است که اگر با زائران اربعین حسینی به گفتوگو بنشینیم، متوجه میشویم آنها با وجود اسکان در موکبهای بین راهی و تحمل شرایط سخت، بهترین سفر خود را سفر پیادهروی اربعین میدانند. این موضوع نشان میدهد دیدگاه یک فرد مؤمن با دیدگاه یک انسان مادیگرا در خصوص شهرسازی، اسکان و استراحت متفاوت است.
وی با بیان اینکه شهرسازی اسلامی باید به صورت یک برنامه مدون وجود داشته باشند تا بتوان بر اساس آن، به شکل کاربردی یک شهر مؤمنانه را ساخت، اظهار کرد: انقلاب کشور روسیه در سال 1917، مسیر شهرسازی را به سمتی برد که بیشترین رفاه را برای انسان رقم بزند، این در صورتی است که اسلام، صرفاََ به رفاهطلبی نمیاندیشد بلکه اعتقادات دینی نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است.
عضو هیئت علمی شهرسازی دانشگاه یزد، با تأکید بر اینکه از دیدگاه شهرسازی مادی و ماتریالیسم، اگر انسان، طی فعالیتش به پولی دست نیابد، در واقع وقت خود را به بطالت صرف کرده است، ابراز کرد: یک فرد مؤمن، ساعات زیادی را برای حل مشکل دوست و همسایه خود صرف میکند در حالی که حتی ریالی از این کار دریافت نمیکند، اما در نهایت ابراز خرسندی و شادمانی دارد.
وی ادامه داد: در دنیای غرب، توسعه یافتن و رسیدن به منفعت مالی و رفاهطلبی از اهمیت بسیار برخوردار است، اما از دیدگاه دین اسلام، ساختمانسازی باید به صورتی باشد که افراد در تعامل و صله رحم با یکدیگر قرار داشته باشند. این صله رحم در واقع یکی از مصداقهای رفتار مؤمنانه است، بنابراین شهرهای ما باید به گونهای باشد که ضمن ترویج فرهنگ دینی، رفتار مؤمنانه را جلوهگر کند.
شهرسازی و نقش آن در تقویت ارتباط انسان با خدا
رفیعیان با تأکید بر اینکه در سنگاپور ساختمانسازی به صورتی است که خویشاوندان سببی و نسبی در یک واحد مسکونی با یکدیگر زندگی میکنند، ابراز کرد: در چنین شرایطی، ضمن انجام صله رحم، بیشتر مشکلات از جمله نبود امنیت در آپارتمان، کودکآزاری، سالمندآزاری و .. دیده نمیشود، بنابراین شهرسازی ما نیز باید به سمتی برود که ارتباط ما را با خداوند قویتر کند.
وی گفت: در گذشته، باغها، مکان تفریحی مردم بودند، اما در حال حاضر پارکها بدون هیچ هدف و انگیزهای ایجاد شدهاند که مشکلات و معضلاتی را برای جامعه به دنبال داشتهاند، البته در دهه اخیر تبدیل بوستانها و پارکها به مکانهای ورزشی و فرهنگسراها باعث اتفاق خوبی در این عرصه شد.
ساخت و سازها، بهانهای برای گسترش فرهنگ دینی باشد
وی در پایان بیان کرد: ساخت و ساز در شهر باید به گونهای صورت گیرد که فرهنگ دینی را تحت تأثیر خود قرار ندهد بلکه این ساخت و سازها، بهانهای برای گسترش فرهنگ دینی باشد.
وی افزود: در شرایط فعلی، هر روز یک سیستم و فرآیند جدیدی در حوزه ساختمانسازی و شهرسازی به وجود میآید که دانش و شهرسازی ما در حال کلنجار رفتن با آن است، زیرا خیلی از اتفاقاتی که رخ میدهد، بومی نیست و زندگی مؤمنانه ما را تحت تأثیر قرار میدهد.
عضو هیئت علمی شهرسازی دانشگاه یزد، با اشاره به اینکه زندگی شبانه در اکثر شهرهای غربی یک روند معمول و طبیعی است، عنوان کرد: اما بر اساس دیدگاه مؤمنانه و با توجه به آنچه در سوره مزمل آمده، ساعات شبانه یک فرد مؤمن با دیگر افراد متفاوت است زیرا فرد مؤمن، بخشی را برای عبادت و شب زندهداری اختصاص میدهد.
وی ادامه داد: اما متأسفانه ما در حال حاضر تحت تأثیر جریانهای فکری ماتریالیسمی قرار گرفتهایم و رفتاری شبیه رفتار دیدگاه مادیگراها داریم؛ این موضوع برای انسانی که مورد تأکید ذات اقدس الهی است، اتفاق مبارکی محسوب نمیشود.
تفاوت دیدگاه مؤمنان با مادیگراها در شهرسازی
رفیعیان با بیان اینکه در حال حاضر پایاننامههای خوبی در خصوص شهرسازی اسلامی داریم اما تا زمانی که این دانش به تجلیّات کاربردی و تمدن تبدیل شود، زمان طولانی مورد نیاز است، گفت: از دیدگاه شهرسازی غربی، انسان باید در رفاه و آسایش کامل باشد و بساط و خوشگذرانی برایش فراهم شود، این درحالی است که اگر با زائران اربعین حسینی به گفتوگو بنشینیم، متوجه میشویم آنها با وجود اسکان در موکبهای بین راهی و تحمل شرایط سخت، بهترین سفر خود را سفر پیادهروی اربعین میدانند. این موضوع نشان میدهد دیدگاه یک فرد مؤمن با دیدگاه یک انسان مادیگرا در خصوص شهرسازی، اسکان و استراحت متفاوت است.
وی با بیان اینکه شهرسازی اسلامی باید به صورت یک برنامه مدون وجود داشته باشند تا بتوان بر اساس آن، به شکل کاربردی یک شهر مؤمنانه را ساخت، اظهار کرد: انقلاب کشور روسیه در سال 1917، مسیر شهرسازی را به سمتی برد که بیشترین رفاه را برای انسان رقم بزند، این در صورتی است که اسلام، صرفاََ به رفاهطلبی نمیاندیشد بلکه اعتقادات دینی نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است.
عضو هیئت علمی شهرسازی دانشگاه یزد، با تأکید بر اینکه از دیدگاه شهرسازی مادی و ماتریالیسم، اگر انسان، طی فعالیتش به پولی دست نیابد، در واقع وقت خود را به بطالت صرف کرده است، ابراز کرد: یک فرد مؤمن، ساعات زیادی را برای حل مشکل دوست و همسایه خود صرف میکند در حالی که حتی ریالی از این کار دریافت نمیکند، اما در نهایت ابراز خرسندی و شادمانی دارد.
وی ادامه داد: در دنیای غرب، توسعه یافتن و رسیدن به منفعت مالی و رفاهطلبی از اهمیت بسیار برخوردار است، اما از دیدگاه دین اسلام، ساختمانسازی باید به صورتی باشد که افراد در تعامل و صله رحم با یکدیگر قرار داشته باشند. این صله رحم در واقع یکی از مصداقهای رفتار مؤمنانه است، بنابراین شهرهای ما باید به گونهای باشد که ضمن ترویج فرهنگ دینی، رفتار مؤمنانه را جلوهگر کند.
شهرسازی و نقش آن در تقویت ارتباط انسان با خدا
رفیعیان با تأکید بر اینکه در سنگاپور ساختمانسازی به صورتی است که خویشاوندان سببی و نسبی در یک واحد مسکونی با یکدیگر زندگی میکنند، ابراز کرد: در چنین شرایطی، ضمن انجام صله رحم، بیشتر مشکلات از جمله نبود امنیت در آپارتمان، کودکآزاری، سالمندآزاری و .. دیده نمیشود، بنابراین شهرسازی ما نیز باید به سمتی برود که ارتباط ما را با خداوند قویتر کند.
وی گفت: در گذشته، باغها، مکان تفریحی مردم بودند، اما در حال حاضر پارکها بدون هیچ هدف و انگیزهای ایجاد شدهاند که مشکلات و معضلاتی را برای جامعه به دنبال داشتهاند، البته در دهه اخیر تبدیل بوستانها و پارکها به مکانهای ورزشی و فرهنگسراها باعث اتفاق خوبی در این عرصه شد.
ساخت و سازها، بهانهای برای گسترش فرهنگ دینی باشد
وی در پایان بیان کرد: ساخت و ساز در شهر باید به گونهای صورت گیرد که فرهنگ دینی را تحت تأثیر خود قرار ندهد بلکه این ساخت و سازها، بهانهای برای گسترش فرهنگ دینی باشد.
