رسول ملکیان، مسئول بخش قرآن موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع) اصفهان در گفتوگو با
خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: اخلاق شاخههای گستردهای دارد از جمله اینکه یک بخش آن مربوط به حوزه معارف و عقاید است که بیشتر به مباحث فکری و اندیشهای مطرح در حوزه دین میپردازد.
وی افزود: بخش دیگر آن مربوط به مباحث اخلاقی و یک بخش دیگر آن هم مربوط به احکام و مباحث فقهی میباشد و درواقع مربوط به اعمال تک تک افراد است.
مسئول بخش قرآن موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع) اصفهان بیان کرد: همه این بخشهای ذکر شده در اخلاق به نام«علوم معنوی» شناخته میشوند که این مباحث بسیار گسترده است.
ملکیان ادامه داد: اخلاق جای بحث فراوان دارد تا جایی که حتی علوم عمومی مثل سیر و سلوک و عرفان اسلامی شیعه هم در همین بخش اخلاق قرار میگیرد و لازم به ذکر است که مباحث اخلاقی ریشه در معارف دارد، ولی از این میان آن ابعاد مربوط به احوال و رفتار انسان را اخلاق مینامند.
وی گفت: همه جوامع بشری بعد اخلاق را دارند که از آن به عنوان «اخلاق بشری» یاد میشود که شامل تمام آداب و سنن چه در حوزه فرد چه در حوزه اجتماع است و برخی هم از این موارد به نام «نظم»یاد میکنند.
وی اظهار کرد: مبحث اخلاق در تمام ادیان از جمله پنج دین آسمانی مسیحیت، یهود، زرتشت، اسلام و صابئیان به صورت گسترده و عمیق مطرح شده است.
وی افزود: هنگامی که به مباحث اخلاقی وارد شده در کتب اخلاقی تاریخ دین اسلام ورود پیدا میکنیم متوجه میشویم که اغلب از بعد فردی به مبحث اخلاق پرداخته شده و متاسفانه متقابلا در حوزه اجتماعی محدود به مبحث اخلاقی پرداخته شده است.
ملکیان گفت: در زمان حاضر که تمدن جدیدی برای بشر و نوع افراد شکل گرفته است طبیعتا هم موضوعات و مباحث اخلاقی نیز گسترده تر شده و در چنین زمانی آمیخته شدن با اخلاق و موازین اخلاقی هم چنان کار سادهای نیست و نائل شدن به این مهم (آمیخته شدن افراد با موازین اخلاقی در اجتماع) در گرو یک برنامهریزی مدون در زمینه آموزش و پژوهش و ترویج اخلاق در اجتماع است.
وی افزود: ما در حال حاضر ملاک مان باید انسان این عصر و زمانه باشد و باید بپذیریم که بشر امروز از آن حالت بسیط و ساده گذشته خارج شده و بشر جدید، بسیار مرکب و دارای ابعاد گستردهای شده است و همچنین حوزه روابط امروزی تاثیرات زیادی بر روی او داشته است کماکان در اجتماع مشاهده میکنیم احوال و اخلاق خیلی از افراد با منطق دین سازگاری ندارد.
وی ادامه داد: یک آسیب شناسی اخلاقی این است که در کار آموزشی و همچنین آموزش و پرورش از همان سنین پایین که منظور شش سال اول است ما با فقدان آموزش و پرورش در زمینه اخلاقی مواجه هستیم و لازم به ذکر است که برنامهریزی و قوانین ما در این زمینه بسیار ناقص است.
این کارشناس مذهبی اظهار کرد: همچنین ما با فقدان اصول رفتاری و اخلاقی در کل جامعه مواجهایم و ما با فقدان یک برنامه اخلاقی منسجم برای افرادی که وارد مقاطع مختلف تحصیلی میشوند، روبه رو هستیم.
ملکیان گفت: بعضا در کادر آموزشی برخی از کشورها میبینیم که قبل از اینکه دورههای آموزشی محصلان در مدارس شروع شود این قشر دانشآموز ابتدا یک الی دو سال دورههای رفتاری را آموزش میبینند و بعد از آموزش دیدن در این زمینهها، وارد مسائل علمی میشوند.