به مناسب روز جهانی تئاتر/
نقش تئاتر درمانی در انتقال مفاهیم دینی و ارزشی
گروه فرهنگی: یک رفتارشناس و پژوهشگر اجتماعی درباره نقش تئاتر درمانی در انتقال مفاهیم ارزشی، افزود: هنر درمانی میتواند علاوه بر اصلاح ناهنجاریهای رفتاری، الگوهای رفتاری را به جامعه و بهویژه نوجوانان و جوانان معرفی کند و در قالب هنر و حرکتهای فیزیکی و ... مفاهیم فرهنگی و ارزشی را به مخاطبان انتقال دهد.
مجید ابهری، رفتارشناس، آسیبشناس اجتماعی و پژوهشگر در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در رابطه با پیشینه هنر درمانی و نقش آن در ترویج اخلاق اسلامی، بیان کرد: هنر درمانی یکی از ابزارهای اصلی در اصلاح ناهنجاری زبانی و رفتاری بوده و از دیرباز تا کنون مورد استفاده قرار گرفته است؛ تئاتر نیز یکی از این ابزارها است که از هنرهای اصیل و باستانی در کشور ما بود.
وی در همین راستا با اشاره به تئاتر دینی، اضافه کرد: تئاتر دینی دارای سابقهای بیش از چند صد سال است، تعزیه به عنوان تئاتر دینی و همچنین تئاترهای دیگری که براساس روشهایی مانند نقالی و مانند آن، همواره در جامعه ما مورد استفاده بوده است.
وی در همین راستا با اشاره به تئاتر دینی، اضافه کرد: تئاتر دینی دارای سابقهای بیش از چند صد سال است، تعزیه به عنوان تئاتر دینی و همچنین تئاترهای دیگری که براساس روشهایی مانند نقالی و مانند آن، همواره در جامعه ما مورد استفاده بوده است.
تئاتر درمانی میتواند موجب اصلاح ناهنجاری رفتاری در جامعه شود
ابهری درباره نقش تئاتر در انتقال مفاهیم ارزشی، توضیح داد: هنر درمانی با ابزارهای مختلفی چون تئاتر و... میتواند علاوه بر اصلاح ناهنجاریهای رفتاری، الگوهای رفتاری را به جامعه و به ویژه نوجوانان و جوانان معرفی کند و در قالب هنر و حرکتهای فیزیکی و... مفاهیم فرهنگی و ارزشی را به مخاطبان انتقال دهد.
این رفتارشناس با بیان اینکه تئاتر درمانی در بسیاری از کشورها به ویژه برای کودکان و جوانان مورد استفاده قرار گرفته است، ادامه داد: در انگلستان از قرن هفدهم به بعد از تئاتر به عنوان ابزار اصلاح ناهنجاریها استفاده میشده است و حتی در همین راستا میتوان آموزشهایی را که نمیتوان به صورت کتاب، فیلم و یا سخنرانی به مخاطب منتقل کرد را در قالب تئاتر اجرا کرد.
وی با اشاره به عدم شناخت کافی نسبت به تئاتر درمانی در اصلاح رفتار و فرهنگ در ایران، اظهار کرد: تئاتر در حال حاضر در کشور ما در آخرین جایگاه آموزش و پیشگیری قرار دارد اما در دنیا در جایگاه دوم یا سوم آموزش و انتقال مفاهیم آموزشی است.
ابهری درباره نقش تئاتر در انتقال مفاهیم ارزشی، توضیح داد: هنر درمانی با ابزارهای مختلفی چون تئاتر و... میتواند علاوه بر اصلاح ناهنجاریهای رفتاری، الگوهای رفتاری را به جامعه و به ویژه نوجوانان و جوانان معرفی کند و در قالب هنر و حرکتهای فیزیکی و... مفاهیم فرهنگی و ارزشی را به مخاطبان انتقال دهد.
این رفتارشناس با بیان اینکه تئاتر درمانی در بسیاری از کشورها به ویژه برای کودکان و جوانان مورد استفاده قرار گرفته است، ادامه داد: در انگلستان از قرن هفدهم به بعد از تئاتر به عنوان ابزار اصلاح ناهنجاریها استفاده میشده است و حتی در همین راستا میتوان آموزشهایی را که نمیتوان به صورت کتاب، فیلم و یا سخنرانی به مخاطب منتقل کرد را در قالب تئاتر اجرا کرد.
وی با اشاره به عدم شناخت کافی نسبت به تئاتر درمانی در اصلاح رفتار و فرهنگ در ایران، اظهار کرد: تئاتر در حال حاضر در کشور ما در آخرین جایگاه آموزش و پیشگیری قرار دارد اما در دنیا در جایگاه دوم یا سوم آموزش و انتقال مفاهیم آموزشی است.
این رفتارشناس ادامه داد: برای نهادینهسازی تئاتر درمانی به عنوان یک ابزار پیشگیری، کنترل و مقابله با آسیبهای اجتماعی و ناهنجاریها، ابتدا باید اهداف تئاتر درمانی و انواع تئاترهایی که میتواند در جهت اهداف مورد نظر مورد استفاده قرار بگیرد، آموخته شود و برای جامعه توجیه شود و در مرحله بعد، جایگاه تئاتر درمانی در کشورهای دیگر مورد ارزیابی و مقایسه تطبیقی قرار گیرد.
ابهری در همین راستا افزود: انتقال آموزههای دینی در قالب تئاترهای تعزیهای در کشور ما انجام میشده که متأسفانه به تدریج رنگ باخته است.
این پژوهشگر حوزه رفتارشناسی علت ضعف تئاتر در ایران را نبود متولی خاص دانست و ادامه داد: تئاتر باید از دوران مدرسه آغاز و تا پایان دانشگاه ادامه یابد تا بتوان هنرمندانی را تربیت کرد که که مفاهیم مورد نظر ارزشی، دینی، فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی را به مخاطبان و جامعه منتقل کنند.
وی در همین راستا به نبود بودجه و حمایتهای مناسب از تئاتر اشاره کرد و افزود: با کشف استعدادهای هنری، آموزش و تقویت آنان و همچنین مساعدتهای مالی و توجیه اهداف تئاتر درمانی، میتوان از این هنر در جهت اصلاح ناهنجاریها و انتقال آموزههای اخلاقی بهره گرفت.
ابهری با اشاره به نقش ویژه ارتباط چهره به چهره با مخاطب در انتقال مفاهیم ارزشی و اخلاقی، بیان کرد: آموزشهای پندگونه که در قالب تئاترهای کوتاه اجرا میشود، میتواند جایگاه ویژهای در انتقال مفاهیم ارزشی، دینی و اخلاقی داشته باشد.
این پژوهشگر حوزه رفتارشناسی علت ضعف تئاتر در ایران را نبود متولی خاص دانست و ادامه داد: تئاتر باید از دوران مدرسه آغاز و تا پایان دانشگاه ادامه یابد تا بتوان هنرمندانی را تربیت کرد که که مفاهیم مورد نظر ارزشی، دینی، فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی را به مخاطبان و جامعه منتقل کنند.
وی در همین راستا به نبود بودجه و حمایتهای مناسب از تئاتر اشاره کرد و افزود: با کشف استعدادهای هنری، آموزش و تقویت آنان و همچنین مساعدتهای مالی و توجیه اهداف تئاتر درمانی، میتوان از این هنر در جهت اصلاح ناهنجاریها و انتقال آموزههای اخلاقی بهره گرفت.
ابهری با اشاره به نقش ویژه ارتباط چهره به چهره با مخاطب در انتقال مفاهیم ارزشی و اخلاقی، بیان کرد: آموزشهای پندگونه که در قالب تئاترهای کوتاه اجرا میشود، میتواند جایگاه ویژهای در انتقال مفاهیم ارزشی، دینی و اخلاقی داشته باشد.
لزوم حمایت مسئولان از تئاتر جهت گسترش تئاتر درمانی
وی در پایان، بر لزوم حمایت نهادها و سازمانهای متولی از تئاتر و بهرهگیری از نظرات رفتارشناسان و آسیبشناسان این حوزه و همچنین استقبال بیشتر مردم از تئاتر در جهت گسترش تئاتردرمانی تاکید کرد.
وی در پایان، بر لزوم حمایت نهادها و سازمانهای متولی از تئاتر و بهرهگیری از نظرات رفتارشناسان و آسیبشناسان این حوزه و همچنین استقبال بیشتر مردم از تئاتر در جهت گسترش تئاتردرمانی تاکید کرد.
