نوروز و جای خالی المانهای مذهبی در دومین شهر زیارتی خراسان رضوی
گروه شهرستانها: دومین شهر مذهبی خراسان رضوی و چهارمین شهر مذهبی کشور، از جمله عناوین پرطمطراقی است که کاشمر تنها آنها را با خود یدک میکشد و در ساحت عمل، هیچ نشانی از یک شهر فرهنگی و مذهبی در المانها و مبلمان شهری آن به چشم نمیخورد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، متأسفانه سالهاست جای خالی «پیوست فرهنگی» در توسعه و اِلِمان شهری، بهشدت احساس میشود. بسیاری از کارشناسان حوزه معماری و شهرسازی یکی از مهمترین ضعفهای شهر کاشمر را وضعیت المانهای موجود در این شهر دانسته و معتقدند که در طول سالیان گذشته برنامهای مناسب برای نصب المانها در این شهر وجود نداشته است.
امروزه المانهای شهری نقش بسیار زیادی در زیبایی شهرها و نمایان کردن ویژگیها و ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، هنری، دینی و مذهبی و آرمانی هر جامعه دارند. به بیان دیگر میتوان با احداث و ایجاد یک المان مناسب و پر محتوا شرایط را برای معرفی ظرفیتهای مختلف مردم مهیا کرد.
اگر جستوجویی حتی کوتاه داشته باشیم در شهر کاشمر که از ظرفیتهای دینی، مذهبی، فرهنگی، هنری و تاریخی برخوردار است بهوضوح ناهمگونی المانهای شهری را در این دیار میتوان مشاهده کرد.
متأسفانه باید گفت که در المانهای شهری به کار رفته در این شهر خلاقیت، نوآوری و محتوا رو به فراموشی است و در بسیاری از مواقع شاهد نصب المانهای بدون محتوا در این شهر هستیم.
به جرئت میتوان گفت که سهم المانهای دینی و مذهبی در کاشمر رعایت نشده است و به نظر میرسد تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم و باید مسئولان شهری اقدام به بازنگری کلی در این زمینه کنند.
بهرغم اینکه باید المانهای نصب شده در محیطهای مختلف نشاندهنده ظرفیتهای فرهنگی، هنری، مذهبی، آیینی، رسم و رسومات، اجتماعی و تاریخی شهر باشد، اما اکنون در این زمینه کاستیهای زیادی وجود دارد.
در اغلب المانهای به کار رفته در شهر کاشمر شاهد تقلید کورکورانه از سایر شهرها هستیم و اغلب این المانها تنها جنبه نمایشی داشته و به موضوع محتوا توجه چندانی نشده است.
از نظر محتوایی نیز باید گفت که این المانها در شرایط مناسبی قرار ندارند و بههیچ عنوان پیامرسان نیستند و انتظار میرود، مدیران شهری اقدام به بازنگری کلی در این راستا کنند.
بدون شک استفاده از المانهای بومی و محلی در دکوربندی و طراحیهای شهری، عامل مهمی در حمایت از هویت فرهنگی و تاریخی مردم ساکن در آن منطقه جغرافیایی محسوب میشود، چرا که وجود فضاهای پرمعنا و مفهومی در محیطهای شهری علاوه بر زیباسازی چهرهی شهر، زمینه معرفی فرهنگ، تاریخ و تمدن آن منطقه برای شهروندان را نیز فراهم میکند.
شهر کاشمر با ظرفیت زائرپذیری 3/5 میلیون نفری که در طول سال برخوردار است به صورت بالقوه یک فرصت فرهنگی برجسته و قابل توجه به شمار میرود که با مدیریت و برنامهریزی اصولی میتوان، تاثیرگذاری و تأثیرپذیری قابل توجهی را در آن ایجاد و تقویت کرد. آنچه که امروز در این شهر و در مقابل دیدگان شهروندان به چشم میخورد اغلب نمادهاییاند که فاقد پیشینه تاریخی قابل توجهی هستند.
با وجود چندین میدان و ورودی و خروجیهایی در اطراف شهر کاشمر، اما نماد، سمبل و حتی المان سادهای که نشاندهنده و معرف اصلی تاریخ، فرهنگ، آیین و ... این شهر باشد، دیده نمیشود و آنچه که در این مبادی و میادین به چشم میخورد نه تنها معیار هویتی نیستند، بلکه حتی از زیبایی بصری نیز بینصیب است.
در این میان میتوان از متولیان به خاطر عدم استفاده از چهرههای فرهنگی، تاریخی و مذهبی شهر کاشمر از جمله شهید مدرس، دکتر شمس شریعت تربقان، آیتالله سعیدی، آیتالله امامی و بسیاری دیگر از چهرههای برتر در میادین شهر گلایه کرد.
یکی دیگر از مشکلات المانهای موجود در کاشمر، رنگ آنهاست. رنگ در دیده شدن یک نماد و المان جایگاه خاصی دارد و به ماندگاری در ذهن مخاطب کمک زیادی میکند. اما متأسفانه در اکثر المانهای سطح شهر کاشمر نه تنها از رنگهای جذاب استفاده نشده است بلکه شب هنگام کاملاً تاریکند و دیده نمیشوند.
همزمان با آغاز سال جدید و مسافرت بسیاری از مردم کاشمر به نقاط مختلف کشور عزیزمان ایران و مشاهده تحول و تغیرات محیطهای شهری خصوصاً در مراکز استانها، توقع از شهرداری برای ایجاد المانهای شهری بیشتر از سالهای قبل شده است.
و اما در هنگام ورود به شهرها اولین چیزی که نظر هر بینندهای را به خود معطوف میکند، میادین و المانهای آن شهر است که به نوعی تداعیکننده هویت تاریخی، فرهنگی، اعتقادی، مذهبی و اجتماعی هر شهر به شمار میرود.
بر همین اساس به نظر نگارنده در گام اول برای رفع این مشکلات، لزوم راهاندازی سازمان زیباسازی شهرداری کاشمر، باید مورد بررسی قرار بگیرد. سازمانی که متولی رسمی دکوربندی و طراحی فضاهای شهری در کاشمر باشد.
همکاری و مشارکت سازمانهای مردم نهاد، شرکتهای فعال گردشگری، دفاتر ارتباط با صنعت دانشگاهها و همچنین با توجه به قرار گرفتن بافت تاریخی در محدوده شهری، مشارکت نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در رسیدن به یک سازمان ایدهآل باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد، بدون شک بالابردن کیفیت فضاهای شهری، تلطیف روحیه شهروندان و سرزندگی آنها را به ارمغان خواهد آورد.
جواد افتخاری
امروزه المانهای شهری نقش بسیار زیادی در زیبایی شهرها و نمایان کردن ویژگیها و ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، هنری، دینی و مذهبی و آرمانی هر جامعه دارند. به بیان دیگر میتوان با احداث و ایجاد یک المان مناسب و پر محتوا شرایط را برای معرفی ظرفیتهای مختلف مردم مهیا کرد.
اگر جستوجویی حتی کوتاه داشته باشیم در شهر کاشمر که از ظرفیتهای دینی، مذهبی، فرهنگی، هنری و تاریخی برخوردار است بهوضوح ناهمگونی المانهای شهری را در این دیار میتوان مشاهده کرد.
متأسفانه باید گفت که در المانهای شهری به کار رفته در این شهر خلاقیت، نوآوری و محتوا رو به فراموشی است و در بسیاری از مواقع شاهد نصب المانهای بدون محتوا در این شهر هستیم.
به جرئت میتوان گفت که سهم المانهای دینی و مذهبی در کاشمر رعایت نشده است و به نظر میرسد تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیادی داریم و باید مسئولان شهری اقدام به بازنگری کلی در این زمینه کنند.
بهرغم اینکه باید المانهای نصب شده در محیطهای مختلف نشاندهنده ظرفیتهای فرهنگی، هنری، مذهبی، آیینی، رسم و رسومات، اجتماعی و تاریخی شهر باشد، اما اکنون در این زمینه کاستیهای زیادی وجود دارد.
در اغلب المانهای به کار رفته در شهر کاشمر شاهد تقلید کورکورانه از سایر شهرها هستیم و اغلب این المانها تنها جنبه نمایشی داشته و به موضوع محتوا توجه چندانی نشده است.
از نظر محتوایی نیز باید گفت که این المانها در شرایط مناسبی قرار ندارند و بههیچ عنوان پیامرسان نیستند و انتظار میرود، مدیران شهری اقدام به بازنگری کلی در این راستا کنند.
بدون شک استفاده از المانهای بومی و محلی در دکوربندی و طراحیهای شهری، عامل مهمی در حمایت از هویت فرهنگی و تاریخی مردم ساکن در آن منطقه جغرافیایی محسوب میشود، چرا که وجود فضاهای پرمعنا و مفهومی در محیطهای شهری علاوه بر زیباسازی چهرهی شهر، زمینه معرفی فرهنگ، تاریخ و تمدن آن منطقه برای شهروندان را نیز فراهم میکند.
شهر کاشمر با ظرفیت زائرپذیری 3/5 میلیون نفری که در طول سال برخوردار است به صورت بالقوه یک فرصت فرهنگی برجسته و قابل توجه به شمار میرود که با مدیریت و برنامهریزی اصولی میتوان، تاثیرگذاری و تأثیرپذیری قابل توجهی را در آن ایجاد و تقویت کرد. آنچه که امروز در این شهر و در مقابل دیدگان شهروندان به چشم میخورد اغلب نمادهاییاند که فاقد پیشینه تاریخی قابل توجهی هستند.
با وجود چندین میدان و ورودی و خروجیهایی در اطراف شهر کاشمر، اما نماد، سمبل و حتی المان سادهای که نشاندهنده و معرف اصلی تاریخ، فرهنگ، آیین و ... این شهر باشد، دیده نمیشود و آنچه که در این مبادی و میادین به چشم میخورد نه تنها معیار هویتی نیستند، بلکه حتی از زیبایی بصری نیز بینصیب است.
در این میان میتوان از متولیان به خاطر عدم استفاده از چهرههای فرهنگی، تاریخی و مذهبی شهر کاشمر از جمله شهید مدرس، دکتر شمس شریعت تربقان، آیتالله سعیدی، آیتالله امامی و بسیاری دیگر از چهرههای برتر در میادین شهر گلایه کرد.
یکی دیگر از مشکلات المانهای موجود در کاشمر، رنگ آنهاست. رنگ در دیده شدن یک نماد و المان جایگاه خاصی دارد و به ماندگاری در ذهن مخاطب کمک زیادی میکند. اما متأسفانه در اکثر المانهای سطح شهر کاشمر نه تنها از رنگهای جذاب استفاده نشده است بلکه شب هنگام کاملاً تاریکند و دیده نمیشوند.
همزمان با آغاز سال جدید و مسافرت بسیاری از مردم کاشمر به نقاط مختلف کشور عزیزمان ایران و مشاهده تحول و تغیرات محیطهای شهری خصوصاً در مراکز استانها، توقع از شهرداری برای ایجاد المانهای شهری بیشتر از سالهای قبل شده است.
و اما در هنگام ورود به شهرها اولین چیزی که نظر هر بینندهای را به خود معطوف میکند، میادین و المانهای آن شهر است که به نوعی تداعیکننده هویت تاریخی، فرهنگی، اعتقادی، مذهبی و اجتماعی هر شهر به شمار میرود.
بر همین اساس به نظر نگارنده در گام اول برای رفع این مشکلات، لزوم راهاندازی سازمان زیباسازی شهرداری کاشمر، باید مورد بررسی قرار بگیرد. سازمانی که متولی رسمی دکوربندی و طراحی فضاهای شهری در کاشمر باشد.
همکاری و مشارکت سازمانهای مردم نهاد، شرکتهای فعال گردشگری، دفاتر ارتباط با صنعت دانشگاهها و همچنین با توجه به قرار گرفتن بافت تاریخی در محدوده شهری، مشارکت نمایندگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در رسیدن به یک سازمان ایدهآل باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد، بدون شک بالابردن کیفیت فضاهای شهری، تلطیف روحیه شهروندان و سرزندگی آنها را به ارمغان خواهد آورد.
جواد افتخاری
