آرامگاه خواجهربیع؛ یار دیرین حضرت علی(ع) در قطعهای از بهشت
گروه اجتماعی: آرامگاه ربیع ابن حثیم از طایفه بنیاسد مشهور به «خواجهربیع» در مشهد که از جمله یاران حضرت علی(ع) و در زمره زهاد هشتگانه صدر اسلام به شمار میرفت، پذیرای مسافران نوروزی در قطعهای از بهشت است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، ربیع
ابن حثیم از طایفه بنیاسد مشهور به «خواجهربیع»، در شهر کوفه زندگی
میکرد و از جمله یاران حضرت علی(ع) بود که در زمره زهاد هشتگانه صدر
اسلام به شمار میرفت.
وى ضمن ارادت به حضرت على(ع) ظاهراً از خویشان معاویهبن ابوسفیان هم بوده است، بنابراین در سالهاى پایانى خلافت حضرت على(ع) و بروز اختلاف میان ایشان و معاویه، به قصد دورى از نزاع طرفین عراق را به قصد ایران و خراسان ترک کرده است.
او در سالهاى پایانى عمر ساکن شهر نوغان(مرکز ولایت توس در آن زمان ) شده، و بالاخره در سال 63 قمرى یا به روایتى ضعیف در سال 61 درگذشته و در یک فرسنگى شمال نوغان که اینک مزار اوست، مدفون شده است.
وی در تاریخ اسلام از جمله تابعین و از یاران صمیمی ابن مسعود صحابی بزرگ پیامبر(ص) و در زمره زهاد ثمانیه و از پیشگامان تفسیر و حدیث نام برده شده است. مینویسند: وی در ورع و پارسایی شهره بوده و در نزد مردم مقام و منزلتی عظیم داشته است. تاریخ احداث آرامگاه اولیه خواجهربیع مشخص نیست، اما نوشتههای تاریخنویسان بیشتر معرف بنیان بنای فعلی در عصر صفوی است که در سال 1031ق به امر شاه عباس صفوی و به دست الغالرضوی خادم ساخته شده است.
بر روی قبر ضریحی مجلل قرار گرفته و دیوارهای بقعه با کاشیکاریهای معرق و ممتاز و گچبریهای زیبا تزیین گردیده است. همچنین کتیبههای خوشنقش با زمینه لاجوردی که با خط سفید و به قلم زیبای علیرضا عباسی خطاط معروف عصر صفوی مرقم گردیده به آن زینت بخشیده است. در بالای یکی از این کتیبهها نوشته شده: قال الرضا(ع): «ما حصل لی من القدوم بخراسان الزیاره ربیع بن خثیم»، آرامگاه وی در انتهای خیابان عبادی و یا خواجه ربیع مشهد قرار دارد.
روستایى که باغ آرامگاه خواجه در آن واقع شده «حسین آباد خواجهربیع» نام دارد و از جمله موقوفات مزار خواجه نیز است. اداره باغ و مزار خواجهربیع در قرن اخیر بر عهده آستان قدس رضوى است، در حالى که پیش از آن متولى خاص داشته است. در وقفنامه قابل تأملى که از مدرسه پریزاد مشهد با تاریخ 823 قمرى باقى است، بانى آن مدرسه(پریزاد خانم) از اعقاب خواجه ربیع معرفى شده است.
باغ خواجه ربیع یکى از قبرستانهاى مهم شهر مشهد است. جدّ قاجارها(فتحعلى خان) نیز که در سال 1139 قمرى توسط نادرقلى افشار در همان باغ کشته شده در زیر گنبد مقبره خواجه مدفون است، بدین سبب در دوره قاجاریه توجّه ویژهاى به این مزار میشده است.
گفتنی است، این مجموعه در تاریخ 15 دی ماه 1310 توسط سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است.
وى ضمن ارادت به حضرت على(ع) ظاهراً از خویشان معاویهبن ابوسفیان هم بوده است، بنابراین در سالهاى پایانى خلافت حضرت على(ع) و بروز اختلاف میان ایشان و معاویه، به قصد دورى از نزاع طرفین عراق را به قصد ایران و خراسان ترک کرده است.
او در سالهاى پایانى عمر ساکن شهر نوغان(مرکز ولایت توس در آن زمان ) شده، و بالاخره در سال 63 قمرى یا به روایتى ضعیف در سال 61 درگذشته و در یک فرسنگى شمال نوغان که اینک مزار اوست، مدفون شده است.
وی در تاریخ اسلام از جمله تابعین و از یاران صمیمی ابن مسعود صحابی بزرگ پیامبر(ص) و در زمره زهاد ثمانیه و از پیشگامان تفسیر و حدیث نام برده شده است. مینویسند: وی در ورع و پارسایی شهره بوده و در نزد مردم مقام و منزلتی عظیم داشته است. تاریخ احداث آرامگاه اولیه خواجهربیع مشخص نیست، اما نوشتههای تاریخنویسان بیشتر معرف بنیان بنای فعلی در عصر صفوی است که در سال 1031ق به امر شاه عباس صفوی و به دست الغالرضوی خادم ساخته شده است.
بر روی قبر ضریحی مجلل قرار گرفته و دیوارهای بقعه با کاشیکاریهای معرق و ممتاز و گچبریهای زیبا تزیین گردیده است. همچنین کتیبههای خوشنقش با زمینه لاجوردی که با خط سفید و به قلم زیبای علیرضا عباسی خطاط معروف عصر صفوی مرقم گردیده به آن زینت بخشیده است. در بالای یکی از این کتیبهها نوشته شده: قال الرضا(ع): «ما حصل لی من القدوم بخراسان الزیاره ربیع بن خثیم»، آرامگاه وی در انتهای خیابان عبادی و یا خواجه ربیع مشهد قرار دارد.
روستایى که باغ آرامگاه خواجه در آن واقع شده «حسین آباد خواجهربیع» نام دارد و از جمله موقوفات مزار خواجه نیز است. اداره باغ و مزار خواجهربیع در قرن اخیر بر عهده آستان قدس رضوى است، در حالى که پیش از آن متولى خاص داشته است. در وقفنامه قابل تأملى که از مدرسه پریزاد مشهد با تاریخ 823 قمرى باقى است، بانى آن مدرسه(پریزاد خانم) از اعقاب خواجه ربیع معرفى شده است.
باغ خواجه ربیع یکى از قبرستانهاى مهم شهر مشهد است. جدّ قاجارها(فتحعلى خان) نیز که در سال 1139 قمرى توسط نادرقلى افشار در همان باغ کشته شده در زیر گنبد مقبره خواجه مدفون است، بدین سبب در دوره قاجاریه توجّه ویژهاى به این مزار میشده است.
گفتنی است، این مجموعه در تاریخ 15 دی ماه 1310 توسط سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است.
