مرتضی اشرافی، مدیر اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم با اشاره به مسایل مطروحه در زمینه سند 2030 یونسکو گفت: بر خی از فعالیتهای نهادهایی؛ مانند یونسکو ، در محوریت گسترش الگوهای غربی مبتنی بر سکولاریسم برای جهان است و قبول کردن برخی از این تعهدات و الگوها با سبک زندگی ایرانی اسلامی در تضاد است.
وی افزود: پذیرش این سند قطعا در آینده عامل ایجاد بحران هویت و ناهنجاریهای آموزشی و اجتماعی در میان نسل نوجوان و جوان جامعه میشود؛ لذا پذیرش بدون هدف و بدون دقت نظر در اسناد متعلق به این گونه سازمانها و نهادها، اقدامی در جهت نفوذ سازمانهای بینالمللی در تعلیم و تربیت نسل آینده ایران است.
کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه برخلاف تصور غالب، سند 2030 - سندی که کمیسیون علمی، فرهنگی و تربیتی سازمان ملل (یونسکو) برای آموزش در کشور های جهان تدوین کرده - تنها یک سند آموزشی و فرهنگی نبوده و مسائل مختلف ذیل سه بُعد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در آن وجود دارد، گفت: در جای جای این سند، از تعبیر «دستور کار» استفاده شده است؛ چنانکه در بیانیه ابتدای آن چنین آمده: «ما به نیابت از مردمی که به آنها خدمت میکنیم متعهد میشویم که برای تحقق کامل این دستور کار، تا سال 2030 بدون وقفه تلاش کنیم» و در اواخر سند نیز تاکید شده: «ما بار دیگر قویاً بر تعهد خود مبنی بر اجرای کامل دستور کار حاضر تاکید میکنیم».
وی در خصوص تاریخچه این سند گفت: در شهریور 94 اهداف دستور کار مبانی توسعه پایدار 2030 که 17 هدف اصلی و 169 هدف فرعی دارد جهت اقدام عملی همه کشورها برای تحقق حکومت یکپارچه در سازمان ملل ارائه شد؛ ایران نیز از کشورهای شرکت کننده در این اجلاس بود که متعهد به اجرای این سند شد و پس از آن سند ملی آموزش 2030 جمهوری اسلامی ایران با مدیریت و برنامهریزی دفتر یونسکو در ایران با تشکیل 30 کارگروه تخصصی، تدوین و آماده، و در تاریخ 20 آذر 1395 رونمایی شد.
مدیر اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه ادامه داد: با مراجعه به مؤلفههای کلیدی در برنامه آموزش 2030 میتوان فهمید که هدف این سند، تقویت و شکلدهی ذهن کودکان و نوجوانان ما به سمتی است که نظام جهانی و امپریالیسم جهانی خواهان آن هستند.
مخالفت رهبری با اجرایی شدن سند 2030
پژوهشگر پژوهشگاه بینالمللی المصطفی(ص) با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص سند 2030 و نصبالعین بودن منویات معظم له، گفت: بررسی سخنان ایشان بیانگر آن است که حضرت آیتالله خامنهای، مخالف اجرایی شدن این سند هستند و در مقابل، بر اجرای طرح تحول بنیادین آموزش و پرورش تأکید دارند؛ بنابراین تا زمانی که ما گزینه هایی چون سند تحول بنیادین و نقشه جامع علمی کشور را داریم نیازی به سند 2030 یونسکو وجود ندارد.
وی ادامه داد: این سند نسخهای بینالمللی برای ترویج سبک زندگی غربی و پررنگ کردن ارزشهای لیبرالیستی و سکولاریستی در نظام تعلیم و تربیت کشورهاست و اجزایی از آن آشکارا علیه ارزشهای اسلامی ـ ایرانی است؛ بنابراین در برخورد با اسناد بینالمللی از جمله سند آموزش 2030 باید نگاهی محتاطانه و جدی داشت؛ چون تناسب این اسناد با ارزشهای حاکم بر جامعه ایران اسلامی، مورد ابهام است.
توجه جدی به تعهدات ایران در سند 2030
مدیر اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه در ادامه با بیان اینکه تناقضات سند 2030 با اسناد بالادستی نظام بارها اعلام شده بود، گفت: بر اساس مدارک موجود یکی از تعهدات جمهوری اسلامی ایران در صحنه بین المللی، اجرای برنامه آموزش 2030 است که در نشست اینچئون کره جنوبی با حضور وزرای آموزش و پرورش، توافق نامه مسقط و در اجلاس جهانی آموزش به تصویب رسیده است.
وی افزود: هیئت وزیران نیز بدون رعایت اصول هفتاد و هفتم و یکصد و بیست و پنجم قانون اساسی، تصویبنامهای را مورخ 95/6/25 داشتهاند که براساس آن، سند آموزش 2030 یونسکو را پذیرفته و کشور را متعهد به اجرای آن کردهاند. این در حالی است که مفاد سند مذکور با اسناد بالادستی؛ مانند سند چشمانداز کشور، سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش و همچنین برخی از اصول قانون اساسی؛ مانند اصول دوم، سوم، چهارم، دهم، 12، 21، 56 و بندهای یک و دو اصل 110، 121، 152، 153 قانون اساسی مغایرت دارد.
استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد استان قم تصریح کرد: در همین راستا براساس ماده 79 برنامه ششم توسعه، وزارت آموزش و پرورش موظف است در طول این برنامه، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و قوانین موجود را اجرا کند و بر این اساس نمیتواند سندی دیگر را دنبال کند.
تعابیر سند 2030 واپس گرایانه است
پژوهشگر مسائل فرهنگی و سیاسی بیان کرد: سند 2030 باعث میشود که برنامههای 4 وزارتخانه آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد اسلامی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تعاون، کار و رفاه اجتماعی را طی 15 سال تحتالشعاع خود قرار دهد، برنامههایی که مغایر با اهداف انقلاب اسلامی و در راستای نفوذ قدرتهای استعماری است که بر یونسکو و دیگر سازمانهای بینالمللی سلطه دارند.
وی در پاسخ به این سوال که آیا وزارت علوم نیز در مورد سند 2030 مسئولیت دارد یا خیر؟ گفت: هیئت دولت بخش ارتباط با یونسکو را به وزارت علوم سپرده است، البته وزیر آموزش و پرورش وقت در اینچئون این سند را امضا کرده ولی تمام ارتباط ما با یونسکو از طریق وزارت علوم است.
مدیر اندیشکده مطالعات راهبردی کریمه ادامه داد: در بررسی سند آموزش 2030 مواردی ذکرشده که این موارد شاید بهنفع آموزش و پرورش ایران باشد، اما برخورد جزءنگرانه بجای کلنگری مانع کشف و فهم این نظام فکری است؛ چهبسا برخی از اهداف و توصیههای صورت گرفته در این سند را بتوان خنثی یا حتی هماهنگ با نظام ارزشی و اسناد کلان مصوب خودمان یافت، اما در نظر گرفتن اهداف بهصورت کلان و در ارتباط با هم میتواند جوانبی را روشن کند که ابعاد اصلی این سند را بروز میدهد.
اشرافی با مهم دانستن سه سند مصوب ابلاغی در آموزش و پرورش شامل «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش»، «سند برنامه درسی ملی» و «سند سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری» به عنوان اسناد بالادستی آموزش و پرورش اظهارکرد: در ابتدا باید گفت که به اسنادی مانند 2030 با وجود سندهای بالادستی مطلوبی که داریم نیازی نیست، اما به هر حال سند جهانی آموزش 2030 در بخشهای مختلف تعارضاتی را با ارزشهای حاکم بر ایران دارد و هنوز مشخص نیست که تضادهای این سند با برخی از ارزشها و سنتهای حاکم بر جامعه ایرانی چگونه مرتفع خواهد شد.