دکتر حمیدرضا بیدخوری، معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی خراسان رضوی در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)
از خراسان رضوی اظهار کرد: از اوایل دهه 70، جهاددانشگاهی پژوهشهای
کاربردی و محصولمحور را به عنوان رویکرد اصلی خود قرار داد و خوشحالیم که
امروز نیز سایر نهادهای دولتی و خصوصی کشور نیز این رویکرد را مدنظر قرار
دادهاند.
وی با اشاره به نقش جهاد دانشگاهی در تحقق شعار «اقتصاد
مقاومتی، تولید و اشتغال»، ادامه داد: اساس فعالیتهای جهاد در این سه دهه،
فناوریهایی بوده که تولید دانشبنیان و اشتغال دانشآموختگان تحصیلات
تکمیلی را در پیداشته است.
بیدخوری بیان کرد: ظرفیت بسیار بیشتری در
این نهاد در این زمینه وجود دارد که امیدواریم در سال جاری و سالهای آتی
موفق به بالفعل کردن آنها باشیم. در همین راستا مسئولیت کمیسیون اشتغال
دانشآموختگان استان خراسان رضوی از جانب استانداری به جهاددانشگاهی استان
واگذار شده است تا با همکاری سایر مراکز دانشگاهی، دستگاههای دولتی و بخش
خصوصی برای بهبود وضعیت اشتغال استان گامهای عملیاتی بردارند.
معاون
پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی خراسان رضوی افزود: اشتغال همه اقشار جامعه
دارای اهمیت است، ولی وضعیت اشتغال فارغالتحصیلان تحصیلات تکمیلی به دلیل
سرمایهگذاری بیشتری که برایشان انجام شده و نقش احتمالی مولد آنها در
اقتصاد دانشبنیان، از اهمیت بالاتری برخوردار است.
بیدخوری اضافه کرد:
با توجه به اهتمام جهاددانشگاهی خراسان رضوی برای ورود فناوریهای به دست
آمده به مرحله نیمه صنعتی و صنعتی، زمینه اشتغال دانشآموختگان تحصیلات
تکمیلی در صورت توفیق ما در ایجاد ساختارهای مناسبی مانند شرکتهای
دانشبنیان فراهم خواهد شد. خطری که ما در این زمینه حس میکنیم این است که
جهاددانشگاهی را با یک شرکت دانشبنیان بزرگ اشتباه بگیرند. با وجود ظرفیت
بالایی که این نهاد در پژوهش و تولید دانشبنیان دارد، این تصویر از جهاد
تصویر بسیار ناقصی است و باعث خواهد شد ظرفیتهای کمنظیر آن برای توسعه
کشور مورد غفلت واقع شود.
وی در
خصوص فعالیتهای پژوهشی جهاددانشگاهی خراسان رضوی در بخشهای مختلف، عنوان
کرد: در سالی که گذشت موفق شدیم موافقت اصولی پژوهشکده علوم و فناوری مواد
غذایی جهاددانشگاهی خراسان رضوی را از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اخذ
کنیم. در بازدیدی که معاونت محترم پژوهش و فناوری وزارت علوم از این
پژوهشکده و سایر بخشهای سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی داشتند، از
همکاری نزدیک و کارآمد ما با دانشگاه فردوسی مشهد ابراز خرسندی کردند و ما
هم تلاش خود را برای گسترش این تعامل مضاعف کردیم.
معاون پژوهش و
فناوری جهاددانشگاهی خراسان رضوی افزود: در شرکت دانشبنیان «افزونه» که از
شرکتهای دانشبنیان جهاددانشگاهی در حوزه صنایع غذایی است، موفق شدیم
دامنه فعالیت شرکت را در سالی که گذشت، گسترش دهیم و مجوز استفاده از
رنگهای خوراکی طبیعی برای خانوار را در سطح شهر دریافت کنیم. همچنین دامنه
فعالیتها را به رنگهای جدید افزایش دادیم و اکنون نیز محصولات صنعتی و
نیمه صنعتی بیشتری آماده ارائه است.
بیدخوری گفت: در حوزه اسنکها و
میانوعدههای غذایی فراسودمند که زمینه فعالیت گروه فرآوری این پژوهشکده
است، دستاورد اخیر ما، گسترش دامنه محصولات برای رسیدن به سبدی مناسب
ارائه به بازار بوده است. برنامه ما این است که در نیمه دوم سال به تجهیز و
ساخت یک واحد جدید نیمه صنعتی برسیم.
وی با اعلام اینکه در زمینه
پژوهشکده بیوتکنولوژی صنعتی دو گروه شاخص زیست فناوری قارچهای صنعتی و
بیوتکنولوژی گیاهان زینتی فعال هستند، افزود: در گروه زیست فناوری قارچهای
صنعتی، فناوری یک قارچ دارویی با عنوان ارنجی را بومیسازی کردیم و اکنون
به سطح نیمه صنعتی رسیده و قابل استفاده برای شهروندان مشهدی است. جدا از
کاربردهای گستردهتر خوراکی خصوصا زمینه بیشتر برای فرآوری نسبت به
قارچهای تکمهای، استفاده خاص آن در بیماران سرطانی که در حال شیمیدرمانی
هستند، به منظور کاهش عوارض شیمیدرمانی، است.
معاون پژوهش و فناوری
جهاددانشگاهی خراسان رضوی ادامه داد: با حمایت استاندار محترم و سازمان
جهادکشاورزی استان در حال ارتقای سطح تولید به صنعتی با رویکرد اشتغال
دانشآموختگان هستیم. این گروه همچنین موفق به کسب دانش فنی و تولید
آزمایشگاهی قارچ دارویی انوکی کرده است و در سال پیشرو مراحل تجاریسازی
آن در دستور کار قرار دارد.
بیدخوری تاکید کرد: در گروه پژوهشی
زیستفناوری گیاهان زینتی توانستیم با مشارکت یک بخش خصوصی دانشبنیان در
سطح تجاری پایه ژربرا را تولید کنیم و در اختیار تولیدکنندگان گل استان
قرار دهیم. رویکرد ما در این زمینه تولید پایه گیاهان زینتی است که
هماکنون از خارج از کشور وارد می شوند، با هدف جلوگیری از خروج ارز است.
به هیچ وقت فعالیت ما در رقابت با تولیدکنندگان گل نخواهد بود و به آنها
کمک خواهیم کرد پایههای گل را با قیمت مناسب و کیفیت بالا از داخل کشور
تهیه کنند.
ورود به مراحل کارآزمایی بالینی سلول درمانی در دستورکار استوی
در رابطه با فعالیتهای جهاد دانشگاهی خراسان رضوی در حوزه پزشکی، بیان
کرد: در گروه پژوهشی سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی موفق شدیم شبکه
برنامه قبلی این گروه را که در زمینه خانهگزینی سلولهای بنیادی بود با
موفقیت به پایان برسانیم و روشهای عملیاتی برای افزایش راندمان
سلولدرمانی ارائه دهیم؛ هدف ما در آینده ورود به مراحل کارآزمایی بالینی
است.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، برگزاری موفق
دومین کنگره بینالمللی سلولهای بنیادی و پزشکی باز ساختی با نشان
MashhadStemCells-2017 را رویدادی مهم در حوزه سلولهای بنیادی دانست و
عنوان کرد: هدف ما از برگزاری چنین رویدادهایی علاوه بر ایجاد فرصت تبادل
علمی بین دانشمندان و محققین این حوزه، گسترش روابط پایدار بینالمللی است.
پس از برگزاری این برنامه موفق شدیم طرحهای مشترک بینالمللی با مراکز
علمی معتبر ایتالیا، ترکیه و مالزی اجرا کنیم.
بیدخوری با اعلام اینکه
در حوزه بیماریهای قابل انتقال از طریق خون موفق شدیم، موافقت اصولی مرکز
تحقیقات بیماریهای منتقله از طریق خون را از وزارت بهداشت، درمان و آموزش
پزشکی دریافت کنیم، اضافه کرد: این مرکزبر روی عفونتهای هپاتیت B و C و
عفونت بومی HTLV1 فعالیت میکند و برنامه شاخص جاری این مرکز، تلاش برای
ریشهکنی هپاتیت C در مشهد با همکاری نزدیک دانشگاه علوم پزشکی مشهد،
سازمان انتقال خون استان و شبکه ملی هپاتیت ایران است.
وی اضافه کرد:
در سالهای قبل در حوزه فنیمهندسی به دانش فنی فومهای متخلخل فلزی دست
یافته بودیم و امسال خوشبختانه توانستیم این فناوری را در تولید دستگاه
کلوژر به سفارش شرکت گاز استان به کار بندیم. این دستگاه به منظور کاهش صدا
در ایستگاههای تقلیل فشار گاز کاربرد دارد.
بیدخوری
در خصوص نحوه عملکرد حوزه پژوهشی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، اظهار کرد:
ما بیش از اینکه به دنبال پروژه و تامین هزینه از حاکمیت و مدیران ارشد
استان باشیم، سعی میکنیم، بخشهای مختلف را به سمتی تشویق کنیم که به
عنوان یک سرمایهگذار ریسکپذیر به ما بپیوندند تا مسیری را باهم طی کنیم و
فناوریها تجاریسازی شوند.
وی
افزود: ما انتظار حمایت مالی سایر نهادها را از جهاد دانشگاهی برای تولید
دانش فنی نداریم، زیرا خوشبختانه این توان را پیدا کردهایم تا با
درآمدزایی در بخشهای مختلف، امکان ایجاد این فناوریها را کسب کنیم ولی
این فناوریها در سطح آزمایشگاهی است و برای تجاریسازی این فناوریها
نیازمند حمایت بخشهای حاکمیتی و مشارکت بخش خصوصی هستیم.
معاون
پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی خراسان رضوی در خصوص آهسته پیش رفتن مرحله
تجاریسازی فناوریها، عنوان کرد: این مشکل فقط مربوط به جهاد دانشگاهی
نیست و در واقع یک مسئله چند بعدی است، ولی میتوان به فرآیند دشوار اخذ
مجوزها برای فعالیتهای دانشبنیان در این زمینه اشاره کرد.
بیدخوری
ادامه داد: طبیعتا هدف تولید دانشبنیان دور زدن سازمانهای ناظر نیست و
ما انتظار داریم با دانشبنیان شدن محصولات، کیفیت نیز افزایش یابد، ولی به
خاطر ماهیت دانشبنیان این شرکتها، برخی سازمانهای ناظر، آشنایی و تسلط
کافی را بر فرآیند ایجاد دانش فنی ندارند و مقررات و آییننامههای لازم هم
در برخی موارد وجود ندارد و این فرآیند را دشوار و طاقتفرسا میکند.
وی
اضافه کرد: به نظر اینجانب ضروری است سازمانهای ناظر اعم از محیط زیست و
معاونت غذا و دارو همپای شرکت دانشبنیان به ارتقای سطح علمی کارشناسان خود
و ایجاد انگیزه همراهی در مدیران میانی بپردازند.
معاون پژوهش و فناوری
جهاددانشگاهی خراسان رضوی با تاکید بر اینکه حمایت از شرکتهای دانشبنیان
باید بسیار بیشتر از شرایط فعلی باشد، گفت: در مواردی که تولید دانشبنیان
داریم باید از ورود محصولات بیکیفیت خارجی جلوگیری کرد. مخالف ورود محصول
خارجی با کیفیت بالا نیستیم، زیرا ممکن است شرکتهای دانشبنیان به سمت
تنبلی بروند. در حوزه اشتغال دولت تدبیر و امید به مسیر خوبی ورود پیدا
کرده است که امیدوارم با عزم جدی ریاست محترم جمهور شاهد ارتقای آن در دولت
دوازدهم هم باشیم.
بیدخوری در خصوص عدم اعتماد به کالای داخلی در بین
مردم و مسئولان، اظهار کرد: مصرفکننده حق دارد کالای با کیفیت مصرف کند و
به هیچ بهانهای نمیتوان این حق را از آنان گرفت. بخشی از این مسئله به
کار فرهنگی عظیمی برمیگردد که باید انجام شود تا مصرف کالای داخلی را
ترویج کنیم.
وی درباره افزایش
کیفیت محصول داخلی و قدرت رقابت با محصول با کیفیت بالای خارجی، بیان کرد:
سیاستگذاری باید طوری باشد که رقابت همیشه وجود داشته باشد؛ این مسئله به
واحدهای تحقیق و توسعه صنعتی برمیگردد. واحدهای تحقیق و توسعه جدا از
بومیسازی، محصول یکی از مراکز برای آشتی دادن صنعت با مراکز تحقیقاتی و
دانشگاهها است. جدا از فناوریهایی که لازم است تا یک محصول وارد خط تولید
شود، باید همیشه از مشتری بازخورد گرفت تا بتوان مشکلات را برطرف کرد.
معاون
پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی خراسان رضوی بیان کرد: رویکرد کشورهای مختلف
درباره نحوه تولید یک محصول متفاوت است. آنچه که اهمیت دارد، این است که
فناوری به تولید ختم شود و برای انجام آن فرمولهای مختلفی در کشورهای
مختلف وجود دارد؛ بنابراین میتوان دریافت که باید در ایران فضایی مهیا شود
تا دانشآموختگان تحصیلات تکمیلی همزمان و بعد از تحصیل، توانایی وارد شدن
به حوزه دانشبنیان را کسب کنند.
بیدخوری
در رابطه با رویکرد جهاددانشگاهی در حوزه گردشگری استان خراسان رضوی،
اظهار کرد: در این زمینه رویکرد جهاد دانشگاهی نوآوری در حوزه گردشگری است
تا روشهای سنتی در گردشگری که کارآمد نیست، را بهبود بخشد و تلفیق ICT و
گردشگری را میتوان یکی از این اقدامات دانست.
وی
یادآور شد: ICT میانبر شفافیتسازی و حذف واسطههای غیرضروری است. دو
برنامه دانشبنیان در این زمینه داریم و قصد داریم با کمک بخش خصوصی آنها
را اجرا کنیم، به این معنا که سفر از مبدا تا مبدا را برای هر گردشگر و
زائر حضرت رضا(ع) پیاده کنیم و به این طریق با استفاده از فناوری ICT اقشار
کمتر برخوردار هم بتوانند با حذف واسطههای ناسالم از مراکز اقامتی و
رفاهی سطح متوسط استفاده کنند.