بهمناسبت هفته ملی کودک/
کودک ایرانی، رسانه جمعی و تهاجم فرهنگی
گروه فرهنگی: 16 مهرماه روز جهانی کودک و بهانهای برای ورود به دنیای بزرگ آنان است، کودکانی که امروز در خانهای پا به دنیا میگذارند که هر روز در برابر هجمههای فرهنگی جدیدی قرار میگیرند، ساعتها با دستگاههایی همچون تلویزیون، ماهواره و ... در ارتباطند و دیگر خبری از داستانهای ارزشی پدربزرگها و مادربزرگها در آن نیست.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، 16 مهرماه روز جهانی کودک و بهانهای برای ورود به دنیای بزرگ آنان است، کودکانی که امروز در خانهای پا به دنیا میگذارند که هر روز در برابر هجمههای فرهنگی جدیدی قرار میگیرند، ساعتها با دستگاههایی همچون تلویزیون، ماهواره و... در ارتباط هستند و دیگر خبری از داستانهای ارزشی پدربزرگها و مادربزرگها در آن نیست. تلویزیون، امروزه به عنوان عمومیترین و پرمخاطبترین رسانه جمعی، سهم عمدهای در آموزش و تأثيرگذاری مستقيم و غيرمستقيم بر فرهنگ و روح جمعی از جمله کودکان دارد. این روز بلکه بهتر بگوییم هفته ملی کودک بهانهای شد تا در خصوص کودکان و تأثیری که از رسانه میگیرند گپی با تهیهکننده و مجری برنامه کودک محور «کوچولوی خونه» از رادیو خراسان رضوی داشته باشیم.
در برنامههای کودک از نصیحت دور شویم
هلیا حسینی، تهیهکننده برنامه رادیویی «کوچولوی خونه» در گفتوگو با ایکنا با تأکید بر اهمیت آموزش کودکان در خانواده، عنوان کرد: تأثیر آموزش در خانوادهها بسیار چشمگیر است اما با توجه به افزایش شبکههای تلویزیونی و ابزارهای ارتباط جمعی، رسانه و به خصوص رادیو، برای معرفی دین و مسائل رفتاری و شخصیتی کودک، نظافت، مسئله احترام و... تلاش خود را میکند تا این مسائل را در قالب چهارچوبهای تعریف شده به نحو احسنت به کودک منتقل کند.
حسینی شناخت طیف و زبان کودک و در راستای آن ارتباطگیری مناسب مجری با کودک را از جمله عوامل موفقیت برنامههای کودک بیان کرد و گفت: اگر یک مجری بخواهد طبق سن خود با مخاطبان کودک صحبت کند در نهایت ارتباط خوبی بین این دو برقرار نخواهد شد.
این تهیهکننده برنامه کودک ادامه داد: در برنامههای کودک باید از قالب نصیحت دور شویم و نکاتی که قصد داریم به کودک آموزش دهیم با زبانی نرم و به صورت دوستانه و صمیمی به او منتقل کنیم که لازمه این امر مطالعه هرچه بیشتر درباره کودکان و شناخت آنان است.
وی با اشاره به اینکه در برخی از برنامههای کودک در تلویزیون و حتی رادیو، ارتباط مجری با مخاطبان کوچکش از دیدگاه دنیای بزرگسالان صورت میگیرد، گفت: در برنامهای که برای کودکان تهیه میشود باید نقش کودک از دیگر عوامل پررنگتر باشد، به عنوان مثال، در بسیاری از برنامههای کودک، ترانهها توسط عروسکی که گرداننده آن یک بزرگسال است، اجرا میشود در صورتی که کارگردان میتواند همان ترانه را با کمک خود کودکان ارائه دهد تا بتواند برنامهای مستندتر، دلنشینتر و جذابتر برای بچهها به نمایش بگذارد.
پرورش کودکان ایرانی نیازمند برنامههایی با اصالت و غنی از ادبیات کشور است
مژگان حضرتزاده، مجری برنامه رادیویی «کوچولوی خونه» و روانشناس کودک، در خصوص برنامههایی که به صورت اینترنتی و یا از طریق ماهواره در دسترس مردم قرار گرفته و زندگیها را تحتالشعاع خود قرار داده و مهمترین هدف آن نشانهگیری فرهنگ کشور است، اظهار کرد: این یک هشدار برای برنامهسازان ایرانی است تا تلاش کنند برنامههای بیشتر، متنوعتر و جذابتری در حوزه کودکان تولید کنند. زمانی که فرهنگ یک جامعه مورد تهاجم قرار میگیرد آینده آن کشور هدف قرار گرفته است، ما برای پرورش کودکانی ایرانی نیازمند برنامههایی با اصالت، و غنی از ادبیات ایرانی هستیم.
وی با بیان اینکه صداوسیما یکی از سازندهترین عوامل تربیت کودکان محسوب میشود، گفت: کودکان امروز به مطالعه و خواندن کتاب علاقهمند نیستند و بیشتر دوست دارند از طریق دیدن و شنیدن آموزش ببینند، در نتیجه صداوسیما پایگاه بسیار مهم و مناسبی برای ارائه شیوههای تربیتی کودکان است که باید از آن به نحو احسنت بهره ببریم.
این کارشناس کودک بیان کرد: صداوسیما سعی دارد تا با بسترسازی مناسب تفکر کودک و آیتمهای روانشناسی رشد پیش رود، شبکههای مختلف که به صورت استانی فعالیت میکنند، تلاش دارند تا سنتهای حاکم بر استان را به صورت ساختارمنشانه به کودکان منتقل کنند و به نظر من این سنتها به اندازهای غنی هستند که میتوانند بهترین منبع برای سوق دادن کودکان به دینپروری و مقابله با تهاجمهای فرهنگی به شمار روند.
خانواده؛ مهمترین زمینه رشد کودکان
حضرتزاده، ارتباط با کودک را یکی از مشکلات مجریان در برنامههای تولیدی دانست و بیان کرد: یک مجری کودک، مربی مهد و یا حتی یک مادر اگر به اندازه یک کودک بچه نشود و از دید یک کودک به حواشی نگاه نکند، نمیتواند با آنها ارتباط برقرار کند، افرادی از جمله مجریان که با کودکان در ارتباط هستند باید ابتدا دنیای آنها را بشناسند و بتوانند زاویه دید خود را تغییر داده و از دنیای بزرگسالی فاصله گیرند تا بهتر با کودکان ارتباط برقرار کنند.
وی، تلاش به منظور شناساندن خانواده با دنیای کودک را بهترین کمک به کودکان امروز عنوان کرد و افزود: مهمترین بستر رشد کودک خانواده است، در نتیجه باید برنامههایی در صداوسیما تولید و تعبیه گردد که به خانوادهها برای شناخت بهتر کودکان کمک کرده و آنها را با شیوههای نوین تربیتی آشنا کند.
این کارشناس کودک تصریح کرد: عدم مطالعه درباره کودکان و بسنده کردن به سنتها و روشهای قدیمی مهمترین مشکل خانوادههای امروز است، اگر خانوادهها درک کنند که نسل پیش رو در آیندهای نه چندان دور سردمداران این کشور خواهند بود و شغلهای مهمی را خواهند داشت مسلما در روش تربیتی خود تجدید نظر میکردند و به دنبال شیوههای نوین خواهند بود.
مجری برنامه رادیویی «کوچولوی خونه» ادامه داد: یکی از ضعفهای برنامهسازی در حوزه کودک، عدم شناخت دنیای کودک و نبود یک روانشناس در برنامه است، یک روانشناس کودک به خوبی میتواند به تهیهکننده و یا کارگردان دیدی وسیع از کودک دهد و عوامل برنامه را با چالشهایی که یک کودک با آنها روبرو است آشنا کند تا برنامهساز به خوبی بتواند آن چالش را به تصویر بکشد و آموزشهای لازم را از طریق برنامه به کودکان منتقل کند.
وی با بیان نقش تأثیرگذار تهیهکننده و مجری برنامه کودک در تولید محتوای مناسب، عنوان کرد: تهیهکننده با مطالعه روانشناسی رشد و شناخت کودکان و مجری با رعایت نکات ارتباط بینفردی با کودکان و نحوه صحبت کردن با آنان میتوانند بهترین برنامه را تولید کنند.
حضرتزاده با اشاره به برنامه رادیویی «کوچولوی خونه»، ابراز کرد: در هر قسمت از این برنامه سعی شده تا مضامین تربیتی مثل محبتکردن، پساندازکردن و... را به صورت داستان، سرود و قصه تولید و به زبان کودکانه به بچهها منتقل کنیم.
مونا بابایی
