عشق؛ از خمیرمایه‌های اندیشه عرفانی امام(ره)

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، دکتر سیدعلی قادری، پژوهشگر، محقق و استاد دانشگاه در درس‌گفتار «زندگی به سبک روح‌الله» در هفتمین اردوی فرهنگی ـ آموزشی طریق جاوید که 19 مهرماه در مشهد برگزار شد، با بیان اینکه امام خمینی(ره) توانست کاری بکند که با وجود شرایط سخت جنگ، زندگی در شهرها و روستاها جاری باشد، گفت: جنگ هیچگاه نتوانست زندگی مردم را تعطیل کند زیرا رهبر کبیر انقلاب با دم مسیحایی خود نشاط را به جامعه تزریق ‌کردند.
وی بیان کرد: امام فیلسوف و عارفی شیدا بود، هنگامی که ایشان در هر موضوعی وارد می‌شدند، نشاط ایجاد می‌کردند و این نشاط در ساختار تربیتی ایشان نهفته بود لذا اگر کسی بتواند این نشاط را به جامعه منتقل کند، هنر کرده است.
این محقق، عشق را یکی از خمیرمایه‌های اندیشه عرفانی امام(ره) برشمرد و بیان کرد: عاشق باید طاعت کند، منتها طاعت بی طمع. امام(ره) این اندیشه را به مردم تزریق می‌کرد و مردم راحت می‌توانستند از جان و مال خود برای خدا بگذرند، بر این اساس تا وقتی که امام(ره) با جامعه ارتباط داشت، این نشاط معنوی در مردم به وفور دیده می‌شد.
قادری ضمن بیان اینکه از زندگی امام(ره) زندگی زاهدانه ایشان بسیار مورد تبلیغ است، اظهار کرد: ایشان زاهدانه زندگی می‌کردند اما نه به آن معنا که قابل تقلید نباشد بلکه زندگی زاهدانه امام(ره) مربوط به مسئولیت ایشان بود لذا اجازه نمی‌دادند کسانی که آن مسئولیت را ندارند، اینگونه زندگی کنند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: امام(ره) اجازه نمی‌دادند بعضی‌ها ادای زهد را دربیاورند زیرا زهد باید معقول باشد و رو به تجمل نرود و در عین حال جمال نیز نباید فراموش شود. جمال و تجمل ضد یکدیگرند و کسی که جمال را نشناسد، رو به تجمل می‌رود.
وی با اشاره به اینکه دیوان اشعار عرفا شامل حرف‌های اساسی است که از گفتن آن به نثر عاجز بودند، بیان کرد: دیوان امام(ره) را به عنوان یک کتاب اندیشه‌ای عرفانی، فلسفی و سیاسی باید مطالعه کرد و خواهیم دید که حرف‌های بسیاری در آن وجود دارد و در عین ظاهر ساده، پیچیدگی‌هایی هم دارد.
قادری تصریح کرد: یکی از خصوصات امام(ره) این بود که قشربندی نمی‌کرد و صحبت‌های ایشان به‌گونه‌ای بود که هم عوام، قادر به فهم آن بودند و هم خواص متحیر می‌شدند و این خصوصیت یک عارف بزرگ است.
این پژوهشگر ضمن اشاره به کتاب تفسیر سوره حمد امام(ره)، ابراز کرد: ایشان در تفسیر این سوره می‌فرمایند: «هیچ حمدی واقع نمی‌شود مگر برای خدا» و معتقد بودند بیان صفات نیک همه موجودات، بی‌واسطه بیان صفات جمالی خداوند و ستایش اوست.
وی یکی از مباحث اندیشه‌ای امام(ره) را که تأثیر زیادی در مدیریت ایشان داشت و مدام در جامعه تزریق می‌شد را این چنین بیان کرد: باور امام خمینی(ره) بر این بود که همه موجودات، شعوری دارند از جنس شعور انسان، ولی به اندازه سعه وجودی خودشان و مجموعه شعورهاست که شعور انسانی را به وجود می‌آورد.
قادری با اشاره به تعریف امام(ره) از آیه شریفه لا اکراه فی الدین، گفت: اگر دیدید حرف از دین می زنید و مردم در پذیرش آن اکراه دارند، بدانید دین را به مردم عرضه نکردید. دین عشق می‌آورد و دینی که فاقد عشق است دین نیست.
وی افزود: به گفته امام(ره) اخلاق بر چهار پایه استوار شجاعت، سخاوت، عفت و عدالت استوار است. انسانی با اخلاق است که شجاع باشد، بتواند ببخشد، عفیف باشد و همچنین صفت عدالت را در دو بحث عدالت به صورت مستقل و دیگری تعدیل کننده سه موضوع قبلی داشته باشد.
قادری، زندگی شخصی و ازدواج امام(ره) را یکی از نکات بسیار مهم زندگی ایشان برشمرد و گفت: همسر امام(ره) عاشق امام بود ولی شخصیت وی در شخصیت امام(ره) هضم نشد و همواره رأی مستقل داشت. امام(ره) هیچ گاه اجازه نمی‌دادند همسر، فرزندان و اطرافیان ایشان به تقلید از امام تصمیمی بگیرند بلکه همه باید اصالت رأی خود را حفظ می‌کردند.