مهربانی در برابر نامهربانی؛ ویژگی بارز امام مجتبی(ع)
گروه اجتماعی: صبر، گذشت، بخشش تمام اموال و مهربانی کردن در برابر نامهربانی مردم از ویژگیهای بارز امام حسن مجتبی(ع) بود که میتواند الگوی اخلاقی برای همه جهانیان باشد.
حجتالاسلام علی اکبر روحانی مقدم، کارشناس و مشاور دینی حوزه خانواده در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی،گفت: در شرایط امروز جامعه، داشتن برخی از فضایل اخلاقی به شدت احساس میشود که از آن جمله میتوان به صبر و شکیبایی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه بهترین نمونههای اخلاقی را میتوان در سیره ائمه معصومین(ع) به ویژه امام حسن مجتبی(ع) دید، ابراز کرد: تابآوری، صبر و استقامت در برابر مشکلات، حسن خلق و مهربانی کردن در برابر رفتار نامهربانانه مردم از جمله مهمترین فضایل اخلاقی امام حسن مجتبی(ع) بود.
کارشناس و مشاور دینی حوزه خانواده با اشاره به اینکه برخورد امام حسن مجتبی(ع) با مسلمانان و افراد غیر مسلمان همیشه توأم با مهربانی بود، اظهار کرد: روزی مردی شامی وارد مدینه شد و فردی را با لباس زیبا و سوار بر اسب گران قیمتی دید؛ از وی پرسید آیا تو حسنابن علی(ع) هستی؟ امام حسن مجتبی(ع) در جواب فرمودند بله من پسر علیابن ابیطالب(ع) هستم؛ فرد شامی با شنیدن این مطلب سیل دشنام و ناسزا را به سمت امام حسن مجتبی(ع) سرازیر کرد، اما این امام بزرگوار بعد از آن که ناسزاگویی این فرد شامی به پایان رسید؛ در پاسخ به وی گفتند آیا تو در این شهر غریبی؟ اگر غریب هستی با من بیا و مهمان خانه من باش؛ امام حسن مجتبی(ع) وی را به خانه وی بردند و با بهترین غذاها از او پذیرایی کردند؛ به گونهای که مردم شامی از رفتار نادرست خود پشیمان شد و از امام حسن مجتبی(ع) عذرخواهی کرد.
روحانی مقدم با اشاره به روایات دیگری از سیره اخلاقی امام حسن مجتبی(ع) گفت: روزی دیوار خانه مردی یهودی که در همسایگی امام حسن مجتبی(ع) بود شکاف برداشته بود و نجسات و فضولات از خانه مرد یهودی وارد خانه امام حسن مجتبی(ع) میشد، اما امام حسن مجتبی(ع) به دلیل این که آن مرد شرمنده نشود؛ هیچگاه این موضوع را در میان نمیگذاشتند تا اینکه روزی همسر مرد یهودی به خانه امام حسن مجتبی(ع) آمد و با دیدن این صحنه همسر خود را از این موضوع آگاه کرد، مرد یهودی پس از تعمیر دیوار از امام حسن مجتبی(ع) دلیل بیان نکردن این موضوع را جویا شد که امام در پاسخ فرمودند: نمیخواستم به خاطر موضوعی که از آن مطلع نیستی شرمنده شوی؛ این حسن خلق امام حسن مجتبی(ع) باعث شد تا آن مرد یهودی به دین اسلام مشرف شود.
وی با اشاره به اینکه از این داستان میآموزیم که میتوان با حسن خلق و مهربانی کردن در برابر رفتار نامهربانانه از بسیاری از تنشهای اجتماعی جلوگیری کرد و شرایط جامعه را روبه بهبود پیش برد، عنوان کرد: پروندههای دادگستری نشان میدهد که متأسفانه در حال حاضر آن گونه که باید مردم از صبر و آینده نگری برخوردار نیستند و با کوچکترین اتفاق عصبانی شده و کنترل خود را از دست میدهند.
صبر در برابر زخم زبان؛ ویژگی امام حسن مجتبی(ع)
روحانیمقدم با بیان اینکه آشنا شدن با سیره اخلاقی ائمه معصومین(ع) میتواند در راستای بردباری کردن و داشتن حسن خلق در زندگی موثر باشد، ابراز کرد: متأسفانه برخی از افراد زبان تیزی دارند و با زبان خود دیگران را آزار میدهند که به اصطلاح عموم زخم زبان میزنند و این کار از لحاظ اخلاقی بسیار زشت و نادرست است.
این کارشناس دینی با اشاره به روایتی در خصوص اخلاق کریمانه امام حسن مجتبی(ع) اظهار کرد: برخی از افراد در دوران این امام بزرگوار، ایشان را با لقب خار کننده مومنان خطاب میکردند و هر گاه این بزرگوار را در کوچههای شهر میدیدند با تمسخر به وی میگفتند: سلام بر تو ای خار کننده مومنان؛ اما امام حسن مجتبی(ع) هیچگاه رفتار آنان را به تندی پاسخ نمِیداد و صبورانه از کنار این رفتار اشتباه گذر میکردند.
وی ادامه داد: حسن خلق ائمه معصومین(ع) میتواند در خانوادههای امروز ما بسیار راهگشا باشد، چرا که زوجین با آیندهنگری و مثبت اندیشی و شناخت تمام جوانب کار با یکدیگر مهربانانه و توأم با احترام برخورد کنند؛ که در این صورت به سمت سبک زندگی اسلامی پیش رفتهاند.
بیان تفکرات کوروش یا ائمه معصومین(ع)؟
این کارشناس دینی با بیان اینکه برخی به جای معرفی سیره اخلاقی ائمه معصومین(ع) به سمت بیان تفکرات کوروش میروند، اظهار کرد: درست است که باید به فرهنگ ایرانی و باستانی خود اهمیت دهیم اما در جایگاهی که ائمه معصومین(ع) با سیره اخلاقی بسیار زیبا حضور دارند؛ چه نیازی به الگو کردن امثال کوروش است که در ادبیات هیچ یک از شاعران باستانی اعم از فردوسی مطلبی از آنها عنوان نشده است و در هیچ کتابی قبل از رضاشاه نیز از این شخصیت باستانی اسطورهسازی نشده است.
وی با بیان اینکه امروزه در دانشگاهها مباحث روانشناسی را که بیش از 200 سال سابقه ندارند برای دانشجویان بیان میشود اما مباحث روانشناسانه ائمه معصومین(ع) را که سراسر الگوی اخلاقی برای همه زمانها است مطرح نمیشود اظهار کرد: من مخالفتی با مباحث روانشناسانه ندارم، اما زمانی که انسانهای بزرگواری همچون امام حسن مجتبی(ع) وجود دارند، چه نیازی است که ما افکار امثال پیاژه را اینقدر برای دانشجویان مطرح کنیم؟ با وجود اینکه مباحث آنها به قدرت مباحث اخلاقی ائمه معصومین(ع) نیست.
بخشش همه اموال سه بار در زندگی؛ نمونهای از بخشش امام حسن مجتبی(ع)
روحانی مقدم با بیان اینکه برخی با تصور اینکه سیره ائمه معصومین(ع) را نمیتوان تکنیکال و کاربردی در اختیار مخاطبان قرار دارد با بیان این موضوعات مخالفت میکنند، عنوان کرد: در اصطلاح روانشناسانه امروز تابآوری را در برابر صبر که مورد تأکید ائمه معصومین(ع) است، به مردم معرفی میشود، این درحالی است که سبک زندگی اهلبیت(ع) سراسر از مضامین اخلاقی کاربردی است.
وی با اشاره به اینکه در حوزه بخشندگی نیز اگر بخواهیم به دیگران مواردی را بیاموزیم، بهترین شکل آن این است که از مردم بپرسیم آیا کسی را میشناسند که سه بار در زندگی خود کل دارایی خود را وقف فقرا کرده باشد، اظهار کرد: مطمئناً در پاسخ هیچ شخصیتی علمی و روانشناسان غربی را نمیتوان یافت، اما امام حسن مجتبی(ع) این حرکت خداپسندانه را انجام دادند و گاهی تا سطح صد هزار دینار را نیز به فقرا میبخشیدند که برابر پول امروز ما نزدیک به چندین میلیون میشود که این فقط بخشندگی این امام همام به یک نفر بود.
این مشاور دینی با اشاره به اینکه در حوزه تواضع امام حسن مجتبی(ع) نیز میتوان به روایتهای بسیاری اشاره کرد که از آن جمله میتوان به هم سفره بودن این امام همام با فقرا اشاره کرد، عنوان کرد: نیازی نیست برای معرفی شهر مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام اقدامات خاصی را انجام دهیم، بلکه میتوان با رفتار خود نمونه بارز یک پایتخت فرهنگی را فراهم کنیم و برای آموزش نکات اخلاقی به کودکان نیز نیاز نیست، حتما به سخنرانی و پند و نصیحت بپردازیم بلکه میتوانیم احترام به بزرگتر را به شکل عملی به کودکان بیاموزیم؛ که این موضوع نیز مورد تأکید امام صادق(ع) بود که فرمودند: مردم را به صورت عملی به دین دعوت کنید.
وی با بیان اینکه بهترین نمونههای اخلاقی را میتوان در سیره ائمه معصومین(ع) به ویژه امام حسن مجتبی(ع) دید، ابراز کرد: تابآوری، صبر و استقامت در برابر مشکلات، حسن خلق و مهربانی کردن در برابر رفتار نامهربانانه مردم از جمله مهمترین فضایل اخلاقی امام حسن مجتبی(ع) بود.
کارشناس و مشاور دینی حوزه خانواده با اشاره به اینکه برخورد امام حسن مجتبی(ع) با مسلمانان و افراد غیر مسلمان همیشه توأم با مهربانی بود، اظهار کرد: روزی مردی شامی وارد مدینه شد و فردی را با لباس زیبا و سوار بر اسب گران قیمتی دید؛ از وی پرسید آیا تو حسنابن علی(ع) هستی؟ امام حسن مجتبی(ع) در جواب فرمودند بله من پسر علیابن ابیطالب(ع) هستم؛ فرد شامی با شنیدن این مطلب سیل دشنام و ناسزا را به سمت امام حسن مجتبی(ع) سرازیر کرد، اما این امام بزرگوار بعد از آن که ناسزاگویی این فرد شامی به پایان رسید؛ در پاسخ به وی گفتند آیا تو در این شهر غریبی؟ اگر غریب هستی با من بیا و مهمان خانه من باش؛ امام حسن مجتبی(ع) وی را به خانه وی بردند و با بهترین غذاها از او پذیرایی کردند؛ به گونهای که مردم شامی از رفتار نادرست خود پشیمان شد و از امام حسن مجتبی(ع) عذرخواهی کرد.
روحانی مقدم با اشاره به روایات دیگری از سیره اخلاقی امام حسن مجتبی(ع) گفت: روزی دیوار خانه مردی یهودی که در همسایگی امام حسن مجتبی(ع) بود شکاف برداشته بود و نجسات و فضولات از خانه مرد یهودی وارد خانه امام حسن مجتبی(ع) میشد، اما امام حسن مجتبی(ع) به دلیل این که آن مرد شرمنده نشود؛ هیچگاه این موضوع را در میان نمیگذاشتند تا اینکه روزی همسر مرد یهودی به خانه امام حسن مجتبی(ع) آمد و با دیدن این صحنه همسر خود را از این موضوع آگاه کرد، مرد یهودی پس از تعمیر دیوار از امام حسن مجتبی(ع) دلیل بیان نکردن این موضوع را جویا شد که امام در پاسخ فرمودند: نمیخواستم به خاطر موضوعی که از آن مطلع نیستی شرمنده شوی؛ این حسن خلق امام حسن مجتبی(ع) باعث شد تا آن مرد یهودی به دین اسلام مشرف شود.
وی با اشاره به اینکه از این داستان میآموزیم که میتوان با حسن خلق و مهربانی کردن در برابر رفتار نامهربانانه از بسیاری از تنشهای اجتماعی جلوگیری کرد و شرایط جامعه را روبه بهبود پیش برد، عنوان کرد: پروندههای دادگستری نشان میدهد که متأسفانه در حال حاضر آن گونه که باید مردم از صبر و آینده نگری برخوردار نیستند و با کوچکترین اتفاق عصبانی شده و کنترل خود را از دست میدهند.
صبر در برابر زخم زبان؛ ویژگی امام حسن مجتبی(ع)
روحانیمقدم با بیان اینکه آشنا شدن با سیره اخلاقی ائمه معصومین(ع) میتواند در راستای بردباری کردن و داشتن حسن خلق در زندگی موثر باشد، ابراز کرد: متأسفانه برخی از افراد زبان تیزی دارند و با زبان خود دیگران را آزار میدهند که به اصطلاح عموم زخم زبان میزنند و این کار از لحاظ اخلاقی بسیار زشت و نادرست است.
این کارشناس دینی با اشاره به روایتی در خصوص اخلاق کریمانه امام حسن مجتبی(ع) اظهار کرد: برخی از افراد در دوران این امام بزرگوار، ایشان را با لقب خار کننده مومنان خطاب میکردند و هر گاه این بزرگوار را در کوچههای شهر میدیدند با تمسخر به وی میگفتند: سلام بر تو ای خار کننده مومنان؛ اما امام حسن مجتبی(ع) هیچگاه رفتار آنان را به تندی پاسخ نمِیداد و صبورانه از کنار این رفتار اشتباه گذر میکردند.
وی ادامه داد: حسن خلق ائمه معصومین(ع) میتواند در خانوادههای امروز ما بسیار راهگشا باشد، چرا که زوجین با آیندهنگری و مثبت اندیشی و شناخت تمام جوانب کار با یکدیگر مهربانانه و توأم با احترام برخورد کنند؛ که در این صورت به سمت سبک زندگی اسلامی پیش رفتهاند.
بیان تفکرات کوروش یا ائمه معصومین(ع)؟
این کارشناس دینی با بیان اینکه برخی به جای معرفی سیره اخلاقی ائمه معصومین(ع) به سمت بیان تفکرات کوروش میروند، اظهار کرد: درست است که باید به فرهنگ ایرانی و باستانی خود اهمیت دهیم اما در جایگاهی که ائمه معصومین(ع) با سیره اخلاقی بسیار زیبا حضور دارند؛ چه نیازی به الگو کردن امثال کوروش است که در ادبیات هیچ یک از شاعران باستانی اعم از فردوسی مطلبی از آنها عنوان نشده است و در هیچ کتابی قبل از رضاشاه نیز از این شخصیت باستانی اسطورهسازی نشده است.
وی با بیان اینکه امروزه در دانشگاهها مباحث روانشناسی را که بیش از 200 سال سابقه ندارند برای دانشجویان بیان میشود اما مباحث روانشناسانه ائمه معصومین(ع) را که سراسر الگوی اخلاقی برای همه زمانها است مطرح نمیشود اظهار کرد: من مخالفتی با مباحث روانشناسانه ندارم، اما زمانی که انسانهای بزرگواری همچون امام حسن مجتبی(ع) وجود دارند، چه نیازی است که ما افکار امثال پیاژه را اینقدر برای دانشجویان مطرح کنیم؟ با وجود اینکه مباحث آنها به قدرت مباحث اخلاقی ائمه معصومین(ع) نیست.
بخشش همه اموال سه بار در زندگی؛ نمونهای از بخشش امام حسن مجتبی(ع)
روحانی مقدم با بیان اینکه برخی با تصور اینکه سیره ائمه معصومین(ع) را نمیتوان تکنیکال و کاربردی در اختیار مخاطبان قرار دارد با بیان این موضوعات مخالفت میکنند، عنوان کرد: در اصطلاح روانشناسانه امروز تابآوری را در برابر صبر که مورد تأکید ائمه معصومین(ع) است، به مردم معرفی میشود، این درحالی است که سبک زندگی اهلبیت(ع) سراسر از مضامین اخلاقی کاربردی است.
وی با اشاره به اینکه در حوزه بخشندگی نیز اگر بخواهیم به دیگران مواردی را بیاموزیم، بهترین شکل آن این است که از مردم بپرسیم آیا کسی را میشناسند که سه بار در زندگی خود کل دارایی خود را وقف فقرا کرده باشد، اظهار کرد: مطمئناً در پاسخ هیچ شخصیتی علمی و روانشناسان غربی را نمیتوان یافت، اما امام حسن مجتبی(ع) این حرکت خداپسندانه را انجام دادند و گاهی تا سطح صد هزار دینار را نیز به فقرا میبخشیدند که برابر پول امروز ما نزدیک به چندین میلیون میشود که این فقط بخشندگی این امام همام به یک نفر بود.
این مشاور دینی با اشاره به اینکه در حوزه تواضع امام حسن مجتبی(ع) نیز میتوان به روایتهای بسیاری اشاره کرد که از آن جمله میتوان به هم سفره بودن این امام همام با فقرا اشاره کرد، عنوان کرد: نیازی نیست برای معرفی شهر مشهد به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام اقدامات خاصی را انجام دهیم، بلکه میتوان با رفتار خود نمونه بارز یک پایتخت فرهنگی را فراهم کنیم و برای آموزش نکات اخلاقی به کودکان نیز نیاز نیست، حتما به سخنرانی و پند و نصیحت بپردازیم بلکه میتوانیم احترام به بزرگتر را به شکل عملی به کودکان بیاموزیم؛ که این موضوع نیز مورد تأکید امام صادق(ع) بود که فرمودند: مردم را به صورت عملی به دین دعوت کنید.
