توجه به حاشیه صفحات و سرسورهها در تذهیب قرآن کریم
گروه فرهنگی: یک هنرمند تذهیب عنوان کرد: در تذهیب قرآن کریم هنرمند باید به حاشیه صفحات، سرسورهها، اسامی خاصی که در اول قرآن طراحی میشود، صفحات ابتدای آن که شامل سوره حمد و بقره است و... توجه خاصی کند.
مریم پورخرمشاهی، هنرمند تذهیب، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص نقش و جایگاه هنر تذهیب در کتابآرایی قرآن، اظهار کرد: در واقع هنر از زمان خلقت انسان با او همراه بوده و به دوره خاصی تعلق ندارد.
وی با اشاره به اینکه نسخههای رسمی هنر تذهیب، خطها و دست نوشتهها و... حدودا به قرن دو برمیگردد، ادامه داد: از حدود قرن دوم هجری که تذهیب به عنوان یک هنر به رسمیت شناخته شد، در کتبآرایی قرآن نیز از آن به شکل نقطههای رنگی استفاده و در آرایش خطوط و حاشیه قرآن به این هنر پرداخته شد.
پورخرمشاهی، با بیان اینکه علت تمایز این هنر نسبت به هنرهای دیگر انس و الفت با طبیعت است، ابراز کرد: در هنر تذهیب سرو نمود خوبی دارد و به صورت اسلیمی خود را در این هنر نشان میدهد حتی گلهایی که استفاده میشود نمود خارجی گل در طبیعت است و این بهرهگیری از طبیعت، ویژگی این هنر اسلامی است.
این هنرمند با تأکید بر اینکه هنر تذهیب نزدیکی خاصی به طبیعت دارد، افزود: در تزیین مساجد و یا بناهای تاریخی نیز از این هنر استفاده شده است، به همین علت مردم و هنرمندان نیز علاقه خاصی به این هنر دارند.
وی با اشاره به اینکه هنر تذهیب در جامعه امروز نسبت به گذشته تفاوتهای بسیاری دارد، بیان کرد: امروزه در تذهیب از رنگها و طرحهایی استفاده میشود که هیچ معنا و مفهومی ندارد، در حالیکه در گذشته تمام خطوط، رنگها و طرحها دارای مفهوم بودند حتی چیدمان رنگها نیز از اهمیت ویژهای برخوردار بود.
این هنرمند تذهیب با اشاره به برگزاری جشنوارههای مختلف هنرهای اسلامی، عنوان کرد: با برگزاری این جشنوارهها و دعوت از هنرمندان کشورهای دیگر، باب آشنایی با سبکهای مختلف هنری آنها از جمله سبک هندی باز شد و هنرهای اسلامی همچون تذهیب و نگارگری و...نسبت به گذشته وضعیت بهتری پیدا کرد.
پورخرمشاهی، با تأکید بر اینکه هنرمندان تذهیب با مشکلات بسیاری رو به رو هستند، ادامه داد: از نظر اقتصادی هنرمندان این رشته مشکلات بسیاری دارند که تهیه کاغذ یکی از مشکلات است.
گرانی کاغذ مرغوب؛ دلیل کمکاری هنرمندان تذهیب
وی ادامه داد: هنرمندان حرفهای برای خلق یک اثر تذهیب باید با کاغذ مرغوب کار کنند که هزینه این نوع کاغذ بسیار زیاد است و همین مسئله کم کاری هنرمندان این رشته را به دنبال دارد.
هنر تذهیب برای کاربردی شدن نیازمند حمایت مسئولان است
این هنرمند تذهیب، وضعیت فروش آثار این رشته هنری را مناسب ندانست و گفت: بازاری برای ارائه کارهای هنرمندان تذهیب وجود ندارد، این هنر با حمایت مسئولان کاربردیتر میشود و آینده روشنتری برای هنرمندان این رشته رقم خواهد خورد.
پورخرمشاهی، با اشاره به اینکه هنر تدهیب در دوره صفوی به اوج خود رسید، عنوان کرد: این هنر با کتابآرایی جلوه گر شد و توانست در قرآن کریم و کتابهای تاریخی همچون شاهنامه نمود بارزتری پیدا کند.
وی با تأکید بر اینکه کتابآرایی چهارچوب خاصی دارد، افزود: این موضوع در کتابآرایی قرآن کریم به صورت ویژه دیده میشود، چراکه این کتاب برای همه مردم مقدس است.
این هنرمند تذهیب ادامه داد: هنرمندان باید در کتابآرایی حرفهای عمل کنند، در این صورت است که اثری با کیفیت و تأثیرگذار خلق خواهند کرد.
توجه به حاشیه صفحات، سرسورهها در تذهیب قرآن کریم
پورخرمشاهی با بیان اینکه در کتابآرایی قرآن کریم، خط، تعداد صفحات و چهارچوب مشخص است، عنوان کرد: در تذهیب قرآن کریم هنرمند باید به پنج قسمت توجه ویژهای کند، اسامی خاصی که در اول قرآن طراحی میشود، صفحات ابتدای آن که شامل سوره حمد و بقره است، حاشیه صفحات، سرسورهها و دعای ختم قرآن که در صفحات پایانی آن نوشته میشود.
وی با بیان اینکه طرحها و سبکهای تذهیب در هر دوره متفاوت بوده است، گفت: در دوره صفوی تنوع رنگها بسیار بود و از رنگهای سرد و گرم همانند لاجوردی، یشم و... استفاده میشد، در دوره سلجوقی نیز به دلیل استفاده این هنر در آرایش قرآن و...، رنگهای طلایی مایل به زرد و سبز و آبی تیره مورد استفاده قرار میگرفت.
این هنرمند تذهیب اظهار کرد: هنرمند معاصر اگر خواهان استفاده از سبک دوره خاصی است باید از رنگها، طرحها و اسلیمیهای آن زمان در اثر خود به کار ببرد.
پورخرمشاهی، ابراز کرد: هنر تذهیب هنری خالص است و علاقه مردم به این هنر به حس زیباطلبی آنان برمیگردد حتی اساتید بزرگ ترجیح میدهند که خط خود را در کنار تذهیب بنویسند.
وی با بیان اینکه سبکهای تذهیب در هر شهر و کشوری متفاوت است، گفت: ظرافتی که در تذهیب ایرانی دیده میشود، در جایی دیگر نمیبینیم، سبک تذهیب خراسانی با سبک تبریزی تفاوت دارد.
