آسیب‌های فردی و اجتماعی غیبت/ ‌گسترش فحشا؛ بدترین آسیب

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی محمدی، مدیر گروه علوم قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و معارف قرآن کریم در گفت‌وگو با ایکنا از قم، بیان کرد: تعریف مشهور غیبت این است که انسان می‌خواهد در مورد برادر یا خواهر دینی خود چیزی بگوید که فرد ناراحت می‌شود و اگر موضوعی که مطرح می‌کند واقعی باشد غیبت است و اگر حقیقتاً وجود نداشته باشد، آن‌را تهمت می‌نامند.

وی افزود: غیبت به دو صورت قولی و فعلی انجام شود و غیبت قولی آن است که شخص در مورد برادر یا خواهر دینی خود بدگویی کند و باعث ناراحتی فرد شود و غیبت فعلی یعنی شخص کاری را انجام دهد که بدگویی مؤمن باشد و گاهی ممکن است، غیبت کنایی باشد.

محمدی ادامه داد: غیبت کنایی یعنی شخص با کنایه در مورد برادر یا خواهر مؤمن بدگویی کند و به طور غیرمستقیم منظور خود را برساند هم چنین غیبت اشاری یعنی شخص با اشاره‌ و علامت‌هایی در مورد برادر مؤمن بدگویی کند و موجب ناراحتی او شود.

مدیر گروه علوم قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و معارف قرآن بیان کرد: در آیه 12 سوره حجرات آمده است «وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ؛ و هيچ يك از شما ديگرى را غيبت نكند، آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟! (به يقين) همه شما از اين امر كراهت داريد» و همچنین در آیه اول سوره همزه که خطاب به بدگویان است و خداوند می‌فرماید: «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ؛ وای بر هر عیب‌جوی مسخره‌کننده».

وی با بیان آیه «إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ» افزود: کسانی که دوست دارند اعمال بد و ناپسند در میان مؤمنان شایع شود، در دنیا و آخرت به عذابی دردناک دچار خواهند شد و خداوند در آیه صد و 48 سوره نسا می‌فرماید «خداوند دوست ندارد کسی با حرف‌های خود بدی‌های دیگران را اظهار کند، مگر این‌که مورد ستم واقع شده‌ باشد».

این استاد دانشگاه اظهار کرد: روزی پیامبر اکرم(ص) در مسجد با صدای بلند خطبه‌خوانی می‌کردند و صدای ایشان به گوش خانم‌هایی که در خانه‌های اطراف مسجد بودند، می‌رسید و قسمتی از خطبه این بود که «ای افرادی که زبانی ایمان آورده‌اید اما ایمان در قلب شما نفوذ پیدا نکرده‌ است غیبت نکنید و در کشف عیوب برادر مؤمن خود نباشید».

وی ادامه داد: اگر در کشف عیوب برادر مؤمن خود باشید خداوند عیوب شما را کشف خواهد کرد و حتی او را در منزل خود رسوا می‌کند و روایت دیگر از امام صادق(ع) است، که می فرماید «غیبت بر هر مسلمانی حرام است و غیبت حسنات را نابود می‌کند همان‌طور که آتش انسان را می‌سوزاند».

گسترش فحشا
محمدی ضمن اشاره به آسیب‌های فردی و اجتماعی غیبت در جامعه بیان کرد: یکی از پیامدهای زیان‌بار اجتماعی غیبت، نابودی هم‌بستگی اجتماعی است و برخی از جامعه‌شناسان می‌گویند یکی از عوامل بقا و پایداری جامعه هم‌بستگی اجتماعی است و اگر هم‌بستگی اجتماعی از بین رود جامعه نیز در معرض نابودی قرار می‌گیرد.

مدیر گروه علوم قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و معارف قرآن کریم گفت: اولین اثر غیبت این است که سرمایه اعتماد بین مردم را در جامعه از بین می‌برد و افزایش سوءظن دومین اثر غیبت در جامعه است که در این صورت جامعه پایدار نخواهد ماند و اشاعه فحشا سومین اثر غیبت در جامعه است که در روایات و احادیث نیز به آن اشاره شده‌است.

وی با بیان‌ این‌که گسترش فحشا بدترین آسیب اجتماعی غیبت در جامعه است، افزود: برخی از افراد گناهانی دارند که از نظر دیگران مخفی مانده‌ است و اگر دیگران از گناه او باخبر شوند باعث تشویق آن‌ها به گناه کردن می‌شود و بر اساس روایات ابهت گناه از بین می‌رود و باعث می‌شود که در جامعه فحشا رواج پیدا کند.

محمدی ضمن اشاره به روایت امام صادق(ع) مبنی بر این‌که «کسانی که دوست دارند زشتی‌ها و بدی‌ها در بین مؤمنان جامعه رایج شود به عذابی دردناک دچار خواهند شد»، گفت: غیبت باعث می‌شود انسان‌ها نسبت به گناهان خود جسور باشند لذا زمانی که در یک جامعه غیبت رواج پیدا کند و هرکس از اعمال بد دیگران آگاه باشد برای گناه خود جسارت دارد و در جامعه علنی گناه می‌کند.

وی افزود: غیبت باعث کینه و بغض و دشمنی می‌شود چون زمانی که آبروی دیگران می‌رود آن‌ها نسبت به کسی که بدگویی او را کرده‌ است کینه به دل می‌گیرند و زمانی که در یک جامعه غیبت رواج پیدا کند همگی نسبت به یکدیگر بغض و کینه خواهند داشت و یک بی‌سازمانی اجتماعی رخ می‌دهد.

محمدی اظهار کرد: هر نوع تضعیف و از هم گسیختگی‌های روابط اجتماعی که نظام بر اساس آن شکل می‌گیرد باعث درهم شکستن سازمان‌های اجتماعی جامعه می‌شود و اگر بخواهیم قواعد موجود در جامعه را برهم بزنیم و غیبت نیز رواج پیدا کند، جامعه به یک بی‌سازمانی اجتماعی می‌رسد.

محمدی در پایان گفت: امیرالمؤمنین(ع) می‌فرماید: «هرکسی که عیب‌های دیگران را برای تو نقل می‌کند آگاه باش که عیب‌های تو را برای دیگران نیز نقل می‌کند» و ایشان در حدیث دیگری می‌فرماید: «غیبت‌کننده شخصیت و احترامی ندارد».

انتهای پیام