تأیید رفتار ائمه(ع) با همسران خود در نظریه «پیر بوردیو»

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی طاهره رحیم‎پور ازغدی امروز در کرسی آزاد اندیشی «با کدام دید ببینیم؟» در رابطه با شناخت و بررسی حقوق زن در اسلام در دانشکده علوم تربیتی دانشگاه فردوسی اظهار کرد: یکی از مباحث چالشی مطرح در جامعه زنان، رضایتمندی از زندگی است که تقریبا جزئی از مطالبات زنان در حوزه حقوقی است. همه ما در دوره حیات خود برای رسیدن به سطحی از رفاه و رضایتمندی تلاش می‌کنیم. همچنین بسیاری از تلاش‌ها و کوشش‌های ما در طول زندگی برای رسیدن به این هدف است.

 

عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی خاطرنشان کرد: یکی از شاخصه‌های مهم زندگی حضرت زهرا(س) رضایتمندی از زندگی است که این موضوع را می‌توان در تمام مقاطع زندگی و تصمیم‌گیری‌های ایشان مشاهده کرد. امید ما این است که بتوانیم فهم جدیدی از بایستگی‌های زمانه را از زندگی ایشان رصد کنیم.

 

رحیم‌پور ازغدی بیان کرد: حضرت فاطمه(س) نمونه کاملی هستند که حتی در کتب اهل سنت، ایشان را برگزیده برگزیدگان می دانند و همان اعتقادی که به وجود ایشان در منابع شیعی وجود دارد، در منابع غیر شیعی نیز موجود است.

 

وی در رابطه با علت رضایتمندی آن حضرت از زندگی اضافه کرد: یکی از مباحث مهم در زندگی هر فرد، به ویژه زنان، ازدواج و انتخاب همسر است. در رابطه با فرد منتخب سوالات زیادی مطرح می شود ولی حضرت زهرا(س) با وجود خواستگاران فراوان، حضرت علی(ع) را برگزیدند که این انتخاب اعتراضات زیادی را در پی داشت. پاسخ ایشان به معترضین این بود که «من به چیزی راضی شدم که خدا و رسول خدا به آن راضی هستند». شاید عده‌ای فکر کنند که این حرف شعار است ولی واقعا وجود داشته و به این معناست که ما باید در تصمیم‌گیری‌های خود به رضایت خدا و رسول خدا(ص) توجه کنیم.

 

رحیم‌پور ازغدی تصریح کرد: ما معمولا در پاسخ به سوال‌هایی در رابطه با فلسفه کارهای خود، استدلال فردی داشته اما استدلال حضرت زهرا(س) دلیلی فرافردی است و مباحث توسعه فرد و عبور انسان از خود را می‌توان در زندگی حضرت زهرا(س) مشاهده کرد.

 

وی ادامه داد: حضرت در تمام دوران زندگی خود در مکه و مدینه روی خوشی از زندگی را مشاهده نکرد اما در مقابل همه مشکلات تسلیم، راضی و به خدا توکل داشت و این تسلیم ایشان به معنای مقاومت در تمام امور بود.  

 

عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی گفت: این رضایتمندی‌ و توکل‌های ایشان، حضرت فاطمه(س) را به بانویی تبدیل می‌کند که در عصر ما بسیار محترم شمرده می شود. در همان دوره نیز حضرت علی(ع) با آن اقتدار و وجاهت می‌فرماید هر زمان به فاطمه(س) نگاه می‌کنم، تمام غم و غصه از وجودم خارج می‌شود. این حس را کسی می‌تواند منتقل کند که سرشار از رضایت، شور و عشق است.

 

رحیم‌پور ازغدی بیان کرد: در روایت دیگر حضرت علی(ع) می‌فرماید زمانی که پیامبر(ص) را از دست دادم؛ یک رکن از بدنم را و زمانی که فاطمه(س) را از دست دادم رکن دیگر وجودم را از دست دادم. ایشان تبدیل به رکن زندگی همسر و امام زمان خویش خود شده و نه تنها نسبت به امامت بلکه در برابر پدر نیز چنین نقشی داشتند و به «ام ابیها» ملقب گشت و به عنوان تکمیل‌کننده نبوت و پایه گذار امامت مطرح شد.

 

وی افزود: در سیره اجتماعی آن حضرت در چهار سطح تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری، نظارت و کنترل می‌توان مشارکت و حضور ایشان را مشاهده کرد. رفتار ایشان در زمان خلیفه اول و دوم و یادآوری واقعه غدیر از جمله جریان‌های تصمیم‌ساز بود و سبب بیداری مردم می‌شد. یکی از مطالبات حضرت زهرا(س) در خطبه آخر در مسجد پیامبر(ص) بیداری و آگاهی مردم بود و آنان را به انجام عکس‌العمل تشویق می‌کرد.

 

رحیم‌پور ازغدی در خصوص وضعیت زنان قبل و بعد از اسلام اظهار کرد: برای مطالعه وضعیت زنان در قبل از اسلام می‌توان به کتاب‌هایی همچون تاریخ عرب جرجی زیدان، فلیپ خلیل حتی و... مراجعه کرد. زنان قبل از اسلام از هیچ حقوقی جنسی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی برخوردار نبودند. در حوزه حقوق خانوادگی، موقعیت زنان آنچنان پست بود که جزو ثروت و دارایی مردان محسوب می‌شدند و بعد از وفات مرد خانواده، پسر بزرگتر در رابطه با وضعیت مالی او تصمیم‌گیری می‌کرد. حتی مشاهده می شد که از میان همسران پدر، زنانی انتخاب و بقیه یا به عنوان کنیز فروخته و یا از خانه رانده می شدند اما بعد از اسلام، به دلیل حفظ ارزش زنان، ازدواج پسر با مادر ناتنی خود حرام شد.

 

عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی تصریح کرد: در آن دوره از نظر حقوق جنسی، زنان برای تامین درآمد، خودفروشی می‌کردند و این کار نوعی تجارت محسوب می‌شد و به همین علامت پرچم سفیدی را بر در خانه خود متصل می‌کردند. همچنین از جهت حقوق اجتماعی، فقط زنانی که از نظر طبقه اجتماعی در موقعیت خوبی قرار داشتند، دارای منزلت اجتماعی بودند و سایرین در خانه ارباب مجبور به ارائه هر نوع سرویس به اربابان و فرزندان او بودند.

 

رحیم‌پور ازغدی خاطرنشان کرد: همچنین در قدیم مردان می‌توانستند مکررا به زنان خود بعد از طلاق رجوع کنند اما در اسلام اینگونه طلاق حرام و مردان بیشتر از سه مرتبه نمی‌توانند به زنان خود بازگردند.

 

وی ادامه داد: اسلام با تحول نقش محول به زنان، نوعی تغییر نگرش را در جهت ایجاد پایگاه اجتماعی برای زنان ایجاد کرد. در قرآن ۳۵۰ آیه با محور زنان و خانواده وجود دارد که هر کدام می‌تواند به عنوان الگویی در خدمت این بخش از جامعه قرار گیرد.

 

عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی ضمن معرفی کتاب «زن در قرآن» نوشته حجت الاسلام دکتر حسین بستان و تفسیرهای آیت‌الله طباطبائی در خصوص زنان در قرآن عنوان کرد: آیه یک سوره نسا از عدم وجود تفاوت روحی میان زن و مرد سخن می‌گوید و اختلاف فمینیست‌ها که متوجه ادیان الهی است، از همین آیه شروع می‌شود.

 

رحیم‌پور ازغدی با بیان اینکه سازوکار بعدی قرآن تقویت بنیان زنانه از طریق احکام امضایی است، بیان کرد:  اسلام ویژگی‌هایی که مختص بانوان است را تقویت می‌کند. یکی از این موضوعات مساله دوران قاعدگی است. در بسیاری از ادیان نگاهی منفی به این قضیه وجود دارد و زنان را در این دوران ناپاک و پلید دانسته و حتی ظرف آنان را نجس می‌دانند. دیده شده در برخی از ادیان اجازه شیر دادن به نوزاد در این دوران نیز وجود ندارد. با این حال پیامبر اکرم(ص) در روایتی می‌فرمایند که به علت مشکلات زنان در این دوران هر روز زندگی آنان عبادت و اگر ضربه‌ای ببینند، شهید محسوب می شوند و بعد از غسل تمام گناهان آنان پاک می‌گردد. این درحالی است که سایر ادیان در این دوران، زنان را از جامعه و خانواده جدا می‌کنند.

 

عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی گفت: در خصوص حضور زنان در اجتماع بحث‌هایی همچون زنان پرده‌نشین وجود دارد که حضرت علی(ع) در نهی این روش می‌فرماید زنان خود را حبس نکنید و زمینه فعالیت آنان را باز کنید.

 

رحیم‌پور ازغدی در رابطه با حضور سرنوشت ساز زنان در تاریخ اظهار کرد: در دوران آل بویه خانم ملک سیده خاتون، یک زن شیعه، در سده چهارم هجری در دوران سلطنت فخر الدوله دیلمی کارهای بسیاری را انجام داد و طبق اعتراف وزرا مشارکت‌های این زن سبب موفقیت فخر الدوله شد.

 

وی اضافه کرد: برآیند اسلام پس از ظهور برای زنان در تمام دولت‌ها مشخص است و حتی در زندگی زناشویی اهل بیت(ع) نیز این امر مشهود است. پیر بوردیو، جامعه شناس، معتقد است که زمانی که افراد دارای سرمایه نمادین، فرهنگی و اقتصادی باشند، به عنوان یک قشر در جامعه مطرح خواهند شد. در همین زمینه مشاهده می‌شود امامان زنان خود را از میان بردگان انتخاب می‌کردند و پس از خریدن آنان با قیمت زیاد، ایشان را آزاد و به درجه بالایی از موقعیت اجتماعی می‌رساندند.

 

انتهای پیام