حجتالاسلام احمد ترابی، رئیس شورای استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی، در گفت و گو با ایکنا از خراسان رضوی، به مناسبت دوازدهم اردیبهشت ماه و سالروز شهادت استاد مرتضی مطهری اظهار کرد: شهید مطهری انسان عمیق علمی و شخصیت ممتازی بود که تقریبا همه کسانی که اهل حوزه و دانشگاه باشند، ایشان را میشناسند و آثار وی را مطالعه کردهاند. بررسی شخصیت این استاد نشان میدهد که وی دارای استعداد ذاتی و توانمندیهایی بود. با اینکه محیطی که در آن قرار داشت، خیلی اقتضای این نگاه و شخصیت جامع را نداشت اما ایشان این شخصیت را در خود یافت و تکامل داد و نهایتا خواه و یا ناخواه الگوی روحانیون در بُعدی و دانشگاهیان در بُعد دیگر قرار گرفت.
وی ادامه داد: اگر در آینده این تمایل وجود داشته باشد که از امثال شهید مطهری بهرهمند باشیم، فضاهای حوزوی و دانشگاهی که ناظر به مباحث الهیات، فلسفه، فقه، کلام و قرآن است را باید با ویژگیهای ایشان بیشتر آشنا کنیم. به عنوان مثال بگوییم امتیازات ایشان چه بود که او را متمایز با دیگران قرار داد.
رئیس شورای استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی تصریح کرد: در ابتدا باید گفت ایشان درسی که قرار بود بخواند به نحوی مطلوب و عمیق میخواند و سطحی خوانی در ایشان راهی نداشت در حالی که امروز اگر برخی طلبهها در حوزه این قصد را پیدا میکنند که اندکی روشنفکرتر و بهروز باشند، بر این عقیده هستند که درسهای حوزوی را باید سطحی خوانده، وقت زیادی را صرف آن نکنند و روش معمول را کنار بگذارند. البته محال نیست که کسی روش معمول را کنار بگذارد و به نتیجه برسد اما باید تلاش بیشتری صورت گیرد چرا که روش معمول روش تجربه شده و فرد اگر بخواهد این روش را از دست بدهد، باید تلاش و سرمایهگذاری بیشتری نیز داشته باشد تا بتواند از یک راه غیر آماده به نتیجه خوبی برسد.
ترابی افزود: برخی تصور میکنند کتبی را کامل مطالعه نکرده اند، برخی از آنها را حذف کنند و یا حتی بر روی مباحث سنتی تمرکزی نداشته باشند، به موفقیت میرسند در حالی که روش اجتهاد و تفکر را باید در همان اجتهاد سنتی معمول دید. در ادامه اگر قرار است ابداع، ابتکار، نوآوری و تکمیلی صورت گیرد، آن موقع به انجام برسد.
شهید مطهری محکماندیش بود
وی با بیان اینکه شخصیت مطهری هیچ کسر و کمبود حوزوی نداشت، بیان کرد: به عنوان مثال کسی نمیتوانست ادعا کند ایشان ادبیات، فقه، اصول، منطق، فلسفه و... را نخوانده است. ایشان هر درسی را که قصد خواندن آن را پیدا میکرد، بسیار دقیق به مطالعه آن میپرداخت و آثار این قوت را هم در نوشتهها، دروس، مکتوبات و تفکر ایشان مشاهده میکنیم. ایشان سست نمیاندیشید و محکماندیش بود.
رئیس شورای استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی خاطرنشان کرد: وقتی به مباحث فقهی، مسائل اجتماعی، تفسیری وارد میشد، عمیق و جدی حرف میزد و به راحتی کسی نمیتوانست وی را به زمین بزند. گاهی حتی کسانی که استاد مطهری را به شهادت رساندند، از قوت بیان ایشان بسیار رنج برده بودند چرا که مشاهده میکردند نوع بیان و استدلال ایشان جایی برای انحرافات آنها باقی نمیگذارند و انسانهای کجاندیشی بودند که کینه ایشان را به دل گرفتند و در نهایت به شهادت وی اقدام کردند.
ترابی با بیان اینکه ویژگی دیگر شهید مطهری این بود که در کنار علم، «عقلانیت» قوی داشت، عنوان کرد: بخشی از این عقلانیت قوی، میتواند امری ذاتی و شخصی باشد که برخی عمیقتر و برخی سطحیتر است. ایشان انسانی عمیقی بود. بخشی دیگر هم مربوط به مطالعات و مباحثات ایشان بود. به عنوان مثال کسی که در مباحث فلسفی عمقی داشته باشد، از روش استدلال بسیار بهره میبرد و قطعا عقلیتر میشود و در مقابل کسانی که نقلیتر هستند و تنها به نقلها اکتفا میکنند، سطحیتر میشوند.
وی اضافه کرد: بنابراین میتوان گفت شهید مطهری نگاه خردورزانه و عقلی به همه مسائل اجتماعی سیاسی و دینی داشت و اگر کسی در حوزه بخواهد عمیقتر به مسائل نگاه کند، حتما باید با مباحث عقلی چه در ساحت مباحث کلامی و چه در ساحت مباحث فلسفی آشنایی پیدا کند.
رئیس شورای استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی تصریح کرد: ویژگی بعدی که استاد مطهری از آن برخودار بود و باید حوزهها را به این سمت سوق دهیم، «سعه صدر» و بازنگری ایشان بود که سعی میکرد قبل از اینکه چیزی را متهم کند، در ابتدا خود آن مساله را به نحو احسن بفهمد و درک کند و در ادامه با یک منطق مطلوب با آن مواجه شود.
ترابی عنوان کرد: ایشان وقتی به عنوان استاد در دانشگاه تهران پذیرفته شد، برخی اساتید دانشگاه که به کنفرانس و بحث میپرداخت، گرایشات مارکسیستی داشت و از کمونیست دفاع میکرد. ایشان اعلام کرده بود من این آمادگی را دارم که یک استاد اصیل که در مباحث ماتریالیسم و کمونیستی نظریهپرداز و فردی شاخص است برای دانشجویان سخرانی کند، من هم در آن جلسه نه اینکه با ایشان جدل و بگو مگو داشته باشم، دیدگاههای اسلامی و منطقی خود را با بیان آرام ارائه میدهم.
وی ادامه داد: این سخن در فضای آن روزگار بسیار حائز اهمیت بود چرا که همگان بر این باور بودند که حرفهای ماتریالیستی که یک ابر قدرت جهانی در پشت آن تولید فکر و نظریات ماتریالسم دیالکتیک را بازسازی و باز بیان میکند، از پشتوانه بزرگی برخوردار است و در حال حاضر چه طور یک روحانی در دانشگاه حضور مییابد و درخواست میکند یک ایدئولوگ مارکسیست برای گفتوگو بیاید تا این سخنان تحلیل شود؟
رئیس شورای استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای خراسان رضوی اظهار کرد: بنابراین این مساله چیزی است که از شهید مطهری شخصیت جامع و منصف میسازد که اگر کسی سخنان ایشان را با انصاف و با دقت بخواند، متوجه میشود ایشان بدون تعصب و دگماندیشی مباحث را تحلیل میکند و این تحلیل به جان آدمی مینشیند. بنابراین این موضوع نیز از مواردی است که هم دانشگاهیان و هم حوزویان باید از آن درس بگیرند.
انتهای پیام