استاد به روایت شاگردان / تجلیل از شخصیت قرآنی مرحوم معینی

مرحوم سیدعبدالرضا معینی متولد سال ۱۳۴۲ در یکی از محله‌های قدیمی مشهد بود. وی سال‌های عمر خود را صرف آموزش قرآن کرد و سرانجام 13 بهمن‌ 97 در ۵۵ سالگی بر اثر بیماری دارفانی را وداع گفت.

حمید صفدری، یکی از شاگردان قاری مرحوم عبدالرضا معینی در گفت‌و‌گو با ایکنا از خراسان رضوی، ضمن تجلیل از رفتار و منش استاد معینی و ذکر خاطرات دوران شاگردی، ابتدا در خصوص معرفی خود اظهار کرد: متولد سال ۱۳۶۹ در شهر مشهد هستم و فعالیت قرآنی خود را از سال ۱۳۸۰ زیر نظر استاد معینی آغاز کرده‌ام و تا کنون به مدت ۱۷ سال در خدمت مرحوم معینی بوده‌ام.

وی ادامه داد: در طی این ۱۷ سال در مسابقات مختلفی شرکت کرده‌‌ام که از جمله آن‌ها می‌توان به مسابقات اوقاف اشاره کرد. در این مسابقه موفق به کسب رتبه اول در رشته قرائت قرآن کریم شدم، همچنین در همان سال به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران در کشور لیبی، موفق به کسب رتبه چهارم شدم. بعد از بازگشت از مسابقه کشور لیبی نیز قرار بر آن شد تا در محفلی که هر ساله در حضور مقام معظم رهبری برگزار می‌شود، به عنوان قاری حضور داشته باشم.

صفدری در خصوص معرفی این شخصیت برجسته قرآنی اظهار کرد: استاد معینی، متولد ۳۰ اردیبهشت ماه سال ۱۳۴۲ در مشهد بود، اما اصالت خانوادگی ایشان به شهر شیراز باز می‌گشت. ایشان صاحب سه فرزند دختر و یک نوه نیز بود. استاد معینی از ابتدا سال ۱۳۶۹در شرکت ملی گاز ایران در شهرستان سرخس به عنوان کارمند استخدام شده و حدوداً ۸ سال در آن شرکت مشغول به کار بود. بعد از آن نیز شرایط انتقال ایشان به مشهد فراهم شد تا ادامه خدمت خود را در این شهر انجام دهد. پدر ایشان، استاد شیعه در دانشگاه فردوسی مشهد بود که حدوداً ۱۰ سال پیش به رحمت خداوند رفت.

شاگرد استاد معینی اظهار کرد: از سال ۱۳۶۹ هر هفته در صبح جمعه از ساعت ۷ الی ۲ ظهر، جلسه فراگیری قرآن در زمینه‌های آموزش تجوید، مفاهیم، قرائت‌های تئوری طرح و قرائت تخصصی برگزار می‌شد. در یکی دو سال اخیر استاد جلسات را به دلیل محدودیت‌ها برای رفت‌وآمد به زیرزمین منزل خود منتقل کرده بودند تا جلسات با کیفیت بهتر و همچنین بدون مزاحمت برای خانواده برگزار شود.

ارائه آموزش در ابعاد مختلف

صفدری تصریح کرد: همچنین استاد معینی با ارائه پرونده پزشکی خود به کمیسیون عالی وزارت نفت، توانست زودتر از اتمام ۳۰ سال خدمت، بازنشست شود. یکی از ویژگی‌های مثبت استاد معینی، ارائه آموزش در ابعاد مختلف بود، به عنوان مثال نیازی نبود برای نوع دیگری از قرائت به سراغ استاد دیگری برویم.

وی به ذکر خاطرات خود با مرحوم معینی پرداخت و ادامه داد: در سفر به بحرین با استاد معینی همراه بودم و به عنوان تلاوت‌کننده پایانی در اختتامیه مسابقات محلی آن کشور حضور داشتم. به محض ورود به جلسه قاری محمد محمود طبلاوی را در حین تلاوت دیدیم. استاد که متوجه استرس در وجودم شد، از من خواست به چیز دیگری فکر نکنم و تنها کار خودم را انجام دهم. برای تلاوت به جایگاه رفتم، در زمان تلاوت سوره حمد، در آیه چهارم آن سوره به بخش دو تلاوتی برخوردم، در همان زمان جناب طبلاوی که تشویق حضار را برای من دید، بلند شد و با صدای بلندی گفت: «هذا خطا، هذا خطا»، استاد معینی که مکث من را دید، اشاره کرد شما به خواندن ادامه بده.

صفدری افزود: پس از پایان تلاوتم استاد معینی به سراغ جناب طبلاوی رفت و به او گفت: «حتی اگر این جوان اشتباه تلاوت کرده بود، شما باید در گوشه‌ای به او هدیه‌ای می‌دادید، او را تشویق می‌کردید و سپس به او می‌گفتید در فلان قسمت دچار اشتباه شدی، نه اینکه مراسم را بر هم بزنید». وزیران و افرادی که طبلاوی را دعوت کرده بودند و در کنار او ایستاده بودند، حق را به استاد معینی دادند.

شاگرد استاد مرحوم معینی اظهار کرد: استاد معینی در میان جلسات و هر برنامه دیگری که بود، تمام فعالیت‌ها را تعطیل می‌کرد و به اقامه خود تشکیل نماز جماعت می‌داد و حاضر نبود حتی دقیقه‌ای نماز اول وقت را به تأخیر بیندازد.

در ادامه این گفت‌و‌گو امید رمضانی کاشانی، دیگر شاگرد مرحوم معینی خود را این‌گونه معرفی کرد: متولد سال ۱۳۷۰ با مدرک کارشناسی ارشد عمران، از سال ۸۰ به مدت ۱۵ سال فعالیت قرآنی داشته‌ام. همچنین در مسابقات خانه قرآن ثامن‌الائمه(ع) نیز موفق به کسب رتبه دوم شدم.

وی در خصوص معرفی مرحوم معینی استاد برجسته قرآن در خراسان رضوی ادامه داد: استاد معینی فوق دیپلم پزشک‌یاری داشت، اما پس از اعزام به جبهه قادر به ادامه تحصیل نشد و پس از آن فعالیت قرآنی خود را آغاز کرد. ایشان پس از ورود به شرکت ملی گاز، اولین دارالقرآن شرکت گاز را تأسیس کرد و بسیاری از شاگردان ایشان از همین خانواده گاز کشور به جلسات استاد معینی پیوستند، حمید صفدری نیز یکی از همین شاگردان بوده‌اند.

رمضانی بیان کرد: استاد معینی حدود ۴۰ سال فعالیت قرآنی داشتند، اما از سال ۶۹ به طور جدی فعالیت خود در زمینه تدریس را آغاز کردند، ایشان از شاگردان مرحوم استاد اوحدی، نازدار و همچنین استاد مرحوم محمدزاده بودند.

شاگرد مرحوم معینی افزود: ایشان در سال ۱۳۶۴ در مسابقات حج اوقاف موفق به کسب رتبه‌های ممتاز شده و به همراه عده‌ای از قاریان قرآن به سفر حج راهی شد، همچنین توانست رتبه دوم در مسابقات بین‌المللی سوریه را در رشته حفظ قرآن کسب کند. استاد معینی از سال‌های خدمت سربازی خود به بهترین نحو استفاده کرد و قرآن را در آن سال‌ها حفظ کرده و حافظ قرآن شد.

مرحوم معینی قدرت تشخیص داشت

رمضانی تصریح کرد: مرحوم عبدالرضا معینی ۱۲۴ شاگرد قابل دفاع و حائز رتبه فارغ از شاگردان جلسات خود داشت. سبک ایشان سبک استاد عبدالباسط بود، اما در جلسات خود به تمامی سبک‌ها فعالیت داشت. از ویژگی‌های بارز ایشان می‌توان به ویژگی تشخیص ایشان اشاره کرد. به طور مثال استاد برای افرادی سبکی را پیشنهاد می‌داد و پس از مدت‌ها کاملاً پیشرفت آنان در آن سبک به وضوح قابل رؤیت بود. اولین شاگرد این استاد نیز موفق به کسب رتبه اول در مسابقات بین‌المللی سوریه شد.

شاگرد مرحوم معینی در خصوص بیماری آن مرحوم گفت: استاد معینی از سال ۱۳۸۶ عوارضی در خود مشاهده و به پزشک مراجعه کرد، پس از انجام آزمایشات و بررسی‌های پزشک، متوجه شدیم که ایشان به سرطان مغز و استخوان (سرطان خون) مبتلا شده است.

معجزه قرآن

رمضانی افزود: پزشک استاد معینی در صحبت‌هایی به من گفته بودند در همان سال ۸۶ به ایشان گفته بودم که زنده ماندن آن با این شرایط بیماری از لحاظ علم پزشکی غیرممکن بود و از نتایج برمی‌آمد که باید مدتی از فوت ایشان گذشته باشد. استاد معینی معتقد بودند زنده ماندن ایشان معجزه قرآن و لطف خدمت به زائرین امام رضا(ع) بود، چرا که ایشان سال‌ها نیز خادم حرم مطهر آن امام بزرگوار بودند.

وی با بیان اینکه ایشان هیچگاه احساس ناامیدی به خود وارد نکرد و حتی با امید بیشتری از قبل ادامه داد، تصریح کرد: مرحوم معینی برای درمان بیماری خود سفری به اتریش داشت و حتی با خانواده به مدت ۶ ماه به کیش سفر کرد، در همان سفر خود نیز جلسات قرآن را برگزار کرد و در بین سال‌های ۹۳ تا ۹۵ به شهر گلبهار مهاجرت کرد. به طور کلی استاد معینی از هر گونه فعالیتی که امکان بهبود ایشان را داشت، با امیدواری استقبال می‌کرد، پس از رو‌به‌رو شدن با بیماری نیز، شاگردان زیادی پذیرفت و آنان نیز موفق به کسب رتبه‌های برتر شدند.

شاگرد مرحوم معینی در خصوص حمایت سازمان‌ها و ارگان‌ها از مرحوم معینی بیان کرد: سازمان‌های مختلف در جهت تجلیل و تکریم استاد معینی فعالیت‌هایی انجام می‌دادند، اما ایشان همواره تمایلی به دریافت حمایت‌ و کمک‌های مالی نداشت و هزینه‌های درمان را با ارتباطات شخصی و درآمد خود پرداخت می‌کرد. ایشان بالغ بر ۴۰ سفر قرآنی به خارج از کشور داشت، اما اکثر هزینه‌های این سفر‌ها نیز با ارتباطات شخصی استاد معینی پرداخت می‌شد.

دغدغه نوجوانان

وی افزود: آموزش‌های ایشان در زمینه یادگیری قرآن برای تمامی شاگرد‌ان به صورت رایگان صورت می‌گرفت. ایشان در دوران زندگی خود در شهر گلبهار نیز آموزش‌های قرآن را آغاز کرد و از هیچ تلاشی در این راستا دریغ نمی‌کرد. دغدغه بیشتر ایشان در زمینه نوجوانان بود و علاوه بر آموزش‌های قرآن، ارتباط خوبی با شاگردان و نوجوانان برقرار می‌کرد و همچنین کمک‌های زیادی نیز در زندگی شخصی آنان داشت، ما علاوه بر آموزش‌های قرآنی، درس زندگی و اخلاق را از استاد معینی آموختیم.

رمضانی تصریح کرد: مرحوم معینی همواره بر بحث ادامه تحصیل توجه بسیار و تأکید داشت که آموزش قرآن هرگز نباید به درس خواندن لطمه‌ای بزند، لذا اکثر شاگردان این استاد، افرادی تحصیل کرده بودند.

شاگرد مرحوم رمضانی ابراز کرد: پس از فوت ایشان پیام‌های تسلیت زیادی، حتی از سایر کشور‌ها به دست ما رسید، اما نکته مشترک و قابل توجه تمامی این پیام‌ها این بود که استاد معینی به‌طور قطع متخلق به اخلاق قرآنی بود. صبر، حوصله، منش و سیاق ایشان همواره زبانزد افراد بود، ایشان همواره برای اساتید و همچنین ما، احترام بسیار زیادی قائل بود.

تأثیر معنوی تقلیدی‌خوانی

وی تصریح کرد: استاد اکثراً به سبک تقلیدی‌خوانی تأکید داشت و معتقد بود تقلیدی‌خوانی از هر استادی تأثیر معنوی بیشتری خواهد گذاشت. ایشان همواره معتقد بود اولویت در آموزش قرآن، باید جذب مخاطب و ایجاد آن حس و حال مطلوب به شنونده، نه صرفا موفق شدن در مسابقات باشد.

رمضانی اظهار کرد: در غیاب یا تأخیر استاد معینی، حدوداً از سال ۸۷ تا ۹۷ برگزاری جلسات برعهده من بود و استاد در مدت حضور خود در جلسات، تنها به افراد خاصی آموزش می‌دادند و وقت بیشتری را صرف آن دسته از شاگردان خود می‌کرد، این برنامه باعث شده بود تا فضای رقابتی در جلسه ایجاد شود و شاگردان تلاش می‌کردند جز آن دسته خاص از شاگردان و مستقیماً تحت آموزش شخص استاد معینی قرار گیرند. استاد علاقه خاصی به آموزش شاگردان خردسال داشتند و اخیراً حتی یک شاگرد ۴ ساله نیز در میان شاگردان ایشان دیدم.

وی ادامه داد: به همراه استاد معینی سفر‌های زیادی به کشورهای بحرین، اندونزی، هند، امارات، ترکیه و شهر بروجرد به دعوت رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس و سفری به تهران از سوی شهرداری آن شهر داشتیم، لذا استاد معینی همواره به بحث کاروان قرآنی نیز توجه خاص و ویژه‌ای داشت. ایشان همواره تأکید داشت که انسان نباید به صورت تک بعدی زندگی کند و باید علاوه بر قرآن در زمینه‌های دیگر زندگی نیز فعالیت داشته باشد.

شاگرد مرحوم رمضانی بیان کرد: مرحوم معینی سنت حسنه‌ای برای اولین بار در مشهد از خود به جا گذاشت و آن هم این بود که در جلسات مداحی و قرآنی، تلاوتی با عنوان «تلاوت مجلسی» را وارد کرد و از شاگردان خود در مجالس بزرگ بهره می‌برد. همواره معتقد بود بهتر است تلاوت در ابتدای مجالس نباشد، چرا که هم در اواسط مجالس افراد بیشتری از آن لذت ببرند و هم آن نوجوان یا جوانی که تلاوت می‌کند، تشویق بیشتری شود و تجربه تلاوت در جمعیت بیشتری را داشته باشد.