یاد خدا در دل

امام علی(ع) در خطبه متقین فرموده است: «و اما اللیل فصافون اقدامهم» شب که می‌شود متقین گام برمی‌دارند و به تلاوت قرآن و اجزاء آن با تدبر و تفکر می‌پردازند و با تلاوت قرآن نفس‌های خود را محزون می‌کنند. هرگاه به آیه‌ای که در آن ترس از خداست گوش‌های خود را بر آن می‌دارند گویا صدای جهنم در گوش آنهاست...
گوش و سایر جوارح به اختیار خود نیستند بلکه به امر دل کار می‌کنند. جوارح، رعیت دل هستند. دل پاک از محبت دنیا و متذکر حق، گوش را وادار به استماع و زبان را به ذکر حق وادار می‌کند.
از شبلی نقل شده که کسی به موعظه قرآنی متعظ می‌شود که دل او همیشه با یاد خدا باشد و طرفه‌العینی از حق غافل نشود.
گاهی می‌شود برای کارهای صالح و برجسته و مخالفت نفس که از بعضی سر می‌زند مورد عنایت حق می‌شوند، چون از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند: حجابی بین بنده و حق نیست جز نفس و هوا.

باید دل را پاک کرد تا از رعایای دل که مأمور به امر دل‌اند کارهای پاک ظهور نماید.
ده بود آن نه دل که اندر وی
گاو و خر باشد و ضیاع و عقار

از دل ناپاک کارهای ناپاک پیدا می‌شود و از مخالفت نفس و کارهای صالح عنایت‌های غیرمتناهی تفضل می‌شود.

به قلم دکتر محسن معینی، پژوهشگر قرآنی