لزوم مستدل صحبت کردن در اشعار عاشورایی
یک شاعر آیینی گفت: باید در اشعار عاشورایی و آئینی بسیار مستند و مستدل صحبت کنیم، لازم است در شعر به واقعه و روایتی استناد کنیم؛ چرا که مخاطب از ما سند میخواهد.
پیمان طالبی، شاعر آئینی در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی، اظهار کرد: باید در اشعار عاشورایی بسیار مستند و مستدل صحبت کنیم، لازم است در شعر به واقعه و روایتی استناد کنیم؛ چرا که مخاطب از ما سند میخواهد. بنده در جلسات مختلف شعر، هیئات مذهبی و کنگرهها تجربه کردهام به صورتی که شعری خواندهام و پس از جلسه از من پرسیده شده که سند حرفی که در شعر زدهای چیست و اینجاست که متوجه میشویم که این مسئله چه اهمیتی دارد و به همین دلیل کمی کار برای شاعر سخت است، من قائل به این هستم که در دنیا، در حوزه ادبیات، سختترین کار شعر گفتن برای اهلبیت است، اما اگر توسل، توکل، مطالعه و جدیت در کار وجود داشته باشد سختیها آسان میشود.
وی ادامه داد: شعر گفتن در مدح و مرثیه اهلبیت(ع) از منظر آنکه خود اهلبیت کمک و همراهیات میکنند و با توکل در مورد آنها شعر میگویی شاید راحت باشد، اما از منظری دیگر بسیار سخت است، چون قرار است درباره 14 نفر در شعر صحبت کنیم که برترین خلایق بودهاند و هیچ شخصیتی به این دنیا نخواهد آمد که از این افراد برتر باشد؛ بنابراین شاعر باید خیلی مراقب باشد که چه میخواهد بگوید.
طالبی در خصوص تاریخچه شعر عاشورایی بیان کرد: بحث شعر سرودن در باب محرم و عاشورا، چه در ادبیات عرب و چه در ادبیات فارسی ریشه بسیار کهنی دارد و حتی در تاریخ آمده که لحظاتی پس از شهادت امام حسین(ع) شاعرانی بودند که شعر سرودن با این مفاهیم را آغاز کردند و حتی در مقاتل نیز گفته شده که بسیاری از رجزهای اهلبیت و امام حسین(ع)، بهصورت شعر بوده و اشعاری منتسب به حضرت زینب(س) و حضرت امکلثوم بعد از شهادت امام حسین(ع) وجود دارد، بنابراین این موضوع امری قدیمی و قدمتدار است که سالها، نسل به نسل منتقل شده تا اینکه به عصر ما رسیده و در عصر ما به برکت انقلاب اسلامی شعر آئینی نسبت به سایر جریانهای شعر، بالندهتر است و همچنین نسبت به سایر دورههایی که به ادبیات آئینی و عاشورایی پرداخته شده، این دوره چه به لحاظ کمی و چه به لحاظ کیفی پیشرفت داشتهایم.
این شاعر آئینی در پاسخ به این سؤال که ماندگارترین و بهترین اشعار عاشورایی کدام اشعار هستند، گفت: اینکه بگوییم بهترین و ماندگارترین اشعار کدام اشعار هستند مشکل است، ما اعتقاد داریم در این فضا شعری بهترین و ماندگارین شعر است که حضرت زهرا(س) آن را تأیید کنند و اگر دنیوی هم بخواهیم به این مسئله نگاه کنیم، شعر بهترینی وجود ندارد، تمام کسانی که در این فضا قدم و قلم میزنند، جزو بهترینها هستند و آثار شایسته و درخوری داشتهاند اما اگر بخواهم به صورت شخصی جواب دهم که شخص پیمان طالبی کدام شعر را میپسندد، میگویم علی معلم دامغانی یک مثنوی دارد و بنده به شخصه در خلوت خود با این شعر عالمی داشتهام، همیشه زمزمهاش میکنم و نسبت به آن غبطه میخورم که ابیاتی از آن بسیار معروف است و در آن میگوید:
چون بيوهگان ننگ سلامت ماند برما
تاوان اين خون تا قيامت ماند برما
از پا حسين افتاد و ما برپای بوديم
زينب اسيری رفت و ما بر جای بوديم
طالبی در رابطه با اینکه در اشعار عاشورایی تحریف صورت میگیرد یا خیر، گفت: من نمیگویم که مطلقاً این موضوع وجود ندارد، اگر بگویم وجود ندارد، ادعای بیهودهای است، بالاخره متأسفانه بعضی اوقات، شاعران در شعرهایشان مسائلی را مینویسند که خلاف واقع است و مداحان نیز آن را میخوانند، اما الحمدالله در سالهای اخیر بهواسطه افزایش مطالعه و ارتباط بیش از پیش شاعران با روحانیان و عالمان باعث شده تحریفها به شدت کاهش پیدا کند، اگر به صورتی که از جلسات و هیئات بیرون میآید، توجه کنیم، میبینیم که فضا بهتر شده، نوحهها و اشعار صحیحتر هستند و این موضوع بسیار کمتر شده و شاعران حواسشان را بیشتر جمع میکنند، به خاطر اینکه فضای مجازی خیلی رونق پیدا کرده و برای مثال اگر بنده چیزی در شعرم بگویم که خلاف واقع باشد، مستند نباشد و این شعر را در صفحه اینستاگرامم منتشر کنم تا مدتها آنقدر برایم کامنت خواهند نوشت که این حرفت اشتباه است که خودم به فکر فرو خواهم رفت و با خود میگویم نکند واقعاً این حرفم اشتباه باشد و سپس دنبال سؤال کردن از عالمان و اساتیدم میروم و اگر مشکلی داشته باشد، حذفش خواهم کرد.
شعرخوانی شاعران آئینی در شبکه 3 سیما بهمناسبت محرم
وی درخصوص تولید برنامهای تلویزیونی با عنوان «یاقوت»، با هدف شعرخوانی شاعران آئینی بهمناسبت محرم، بیان کرد: سال گذشته توفیقی داشتم و برنامهای با عنوان «از نسل محتشم» برای شبکه 3 سیما ساختم که این برنامه 50 قسمت بود و به شعرخوانی شاعران جوان اختصاص داشت، از شب اول محرم تا شب اربعین حسینی و در آن برنامه با دوست عزیزم محمد رسولی به عنوان تهیهکننده همکاری کردم، امسال نیز ایشان به من پیشنهادی دادند که در شکل و شمایلی جدید در قالب پروژه «یاقوت» با یکدیگر همکاری داشته باشیم و در واقع این برنامه را در 10 قسمت بسازیم که از شبکههای سازمان صداوسیما پخش شود.
این شاعر آئینی تصریح کرد: برنامه «یاقوت» به شعرخوانی شاعران جوان اختصاص دارد، چه شاعران شناخته شده و چه شاعران کمتر شناخته شده، این برنامه از شب اول محرم آغاز شده و تا عاشورای حسینی ادامه دارد که شاعران بسیار خوبی در این 10 قسمت حضور دارند و شعرخوانی کردهاند، تمام شعرهایی که از سوی این شاعران خوانده خواهد شد برای اولین بار است که منتشر میشود.
طالبی گفت: به دلیل اینکه این اشعار مستقیماً توسط بنده، به شاعران سفارش داده شده و کلیتی که مدنظرم بوده را در هر قسمت برنامه و پلانهایی که قرار بود در فضای تصویر نماهنگها بگیرند را برایشان توضیح میدادم، شاعران با توجه به سناریویی که هر نماهنگ داشت، شعری مربوط به آن سناریو را مینوشتند و به همین خاطر این اشعار تابحال جایی منتشر نشده است. فرآیند تولید اشعار کار طاقتفرسایی بود و مدت دوهفتهای را روز و شب مشغول سرودن و جمعآوری اشعار بودیم، حسین نشاطی، کارگردان این برنامه، محمد رسولی تهیهکننده برنامه و مجری طرح نیز عطا حسینی هستند و برنامه بههمت مرکز رسانهای سازمان تبلیغات اسلامی تولید شده است.
انتهای پیام
